Woordenlijst
Economie en financiën in gewone taal
204 termen, elk op een eigen pagina: wat het in eenvoudige woorden betekent, een voorbeeld met cijfers, een plaatje en een grafiek met de cijfers van vandaag.
A
- Aandeel56%Een aandeel is een klein stukje eigendom van een bedrijf: het geeft je een deel van de winst van het bedrijf en meestal ook een stem.Aandelen en markten
- Aandelenindex7.723Een aandelenindex is één getal dat de koersen van een groep aandelen volgt, zodat je in één oogopslag ziet of dat deel van de markt steeg of daalde.Aandelen en markten
- Aandelenmarkt$68,9 bln.De aandelenmarkt is waar aandelen van bedrijven worden gekocht en verkocht: alle beurzen en handelssystemen waar beleggers met elkaar handelen.Aandelen en markten
- Aandelensplitsing142Een aandelensplitsing knipt elk bestaand aandeel in meerdere nieuwe: de koers per aandeel daalt evenredig en de totale waarde van het bedrijf verandert niet.Aandelen en markten
- Aanvragen werkloosheidsuitkering200.000Aanvragen voor een werkloosheidsuitkering zijn het aantal mensen dat elke week een uitkering aanvraagt: het snelste officiële signaal van ontslagen in de VS.Economie
- Afnemende meeropbrengstenAfnemende meeropbrengsten betekent dat elke extra eenheid van een productiemiddel minder extra productie oplevert dan de vorige als de andere vast blijven: meer koks in één keuken helpen steeds minder.Economische ideeën
- Altcoin36%Een altcoin is elke cryptovaluta behalve bitcoin, van ether en Solana tot stablecoins en grapmunten zoals Dogecoin.Crypto
- Alternatieve kosten4,05%Alternatieve kosten zijn wat je opgeeft als je kiest: de waarde van het beste andere dat je met hetzelfde geld of dezelfde tijd had kunnen doen.Economische ideeën
- Amerikaanse staatsobligaties (Treasuries)5,15%Treasuries zijn de obligaties, notes en bills die de Amerikaanse overheid verkoopt om geld te lenen. Ze gelden als de veiligste belegging in dollars.Obligaties en rente
- Arbeidsparticipatie61,9%De arbeidsparticipatiegraad is het aandeel volwassenen dat werkt of werk zoekt.Economie
B
- Balans van de centrale bank$6,76 bln.De balans van een centrale bank laat zien wat ze bezit, vooral obligaties, en wat ze verschuldigd is, vooral het geld en de bankreserves die ze heeft gecreëerd.Geld en centrale banken
- BankrunEen bankrun is wanneer veel spaarders tegelijk hun geld bij een bank opnemen uit angst dat die omvalt, waardoor de bank ook echt kan omvallen.Geld en centrale banken
- Bbp (bruto binnenlands product)$33 bln.Het bbp (bruto binnenlands product) is de waarde van alles wat een land in een jaar voortbrengt: alle goederen en diensten die aan hun eindkopers worden verkocht, elk één keer geteld.Economie
- Bbp per hoofd van de bevolking$90.252Bbp per hoofd van de bevolking is het bbp van een land gedeeld door het aantal inwoners: de gemiddelde waarde van de productie per persoon in een jaar.Economie
- Bbp-groei+3,4%Bbp-groei is hoe snel de productie van een economie stijgt: meestal het reële bbp vergeleken met een kwartaal of een jaar eerder, in procenten.Economie
- Bearmarkt0,0%Een bearmarkt is een daling van de aandelenkoersen van 20% of meer vanaf een recente piek, meestal met sombere berichten en beleggers die nog erger verwachten.Aandelen en markten
- Bedrijfsobligatie5,92%Een bedrijfsobligatie is een lening van beleggers aan een bedrijf: meestal betaalt ze een vaste rente, hoger dan die van staatsobligaties, en wordt het geld op een vaste datum terugbetaald.Obligaties en rente
- Begrotingsbeleid$7,4 bln.Begrotingsbeleid is hoe een overheid uitgaven, belastingen en leningen gebruikt om de economie te beïnvloeden.Economie
- Begrotingstekort$1,99 bln.Een begrotingstekort is het bedrag waarmee de uitgaven van een overheid in een jaar hoger zijn dan haar inkomsten; het tegenovergestelde is een overschot.Economie
- Beleggingsfonds15,1%Een beleggingsfonds bundelt het geld van veel mensen en belegt het in aandelen, obligaties of allebei; elke belegger bezit aandelen van het fonds, die één keer per dag worden geprijsd.Fondsen en derivaten
- Beurscrash−85%Een beurscrash is een plotselinge, forse daling van aandelenkoersen over de hele markt, vaak 10% of meer in een dag of een paar dagen, aangejaagd door paniekverkopen.Aandelen en markten
- Beurswaarde$83,1 bln.Beurswaarde is wat de aandelenmarkt zegt dat een heel bedrijf waard is: de koers van het aandeel maal het aantal aandelen.Aandelen en markten
- Bitcoin$63.821Bitcoin is de eerste cryptovaluta: digitaal geld met een aanbod van maximaal 21 miljoen munten, sinds 2009 draaiende gehouden door een netwerk van computers in plaats van door een bank.Crypto
- Bitcoin-ETF+36%Een bitcoin-ETF is een fonds dat bitcoin bezit en op een effectenbeurs wordt verhandeld, zodat mensen de koersbewegingen van bitcoin kunnen volgen via een gewone beleggingsrekening.Crypto
- Bitcoin-halvingapril 2028Een bitcoin-halving is het moment waarop de beloning voor het minen van een blok wordt gehalveerd, elke 210.000 blokken (ongeveer vier jaar), waardoor er langzamer nieuwe bitcoins ontstaan.Crypto
- Bitcoin-mining$34,6 mln.Bitcoin-mining is de race waarin computers strijden om het volgende blok betalingen aan de blockchain van bitcoin toe te voegen, met nieuwe bitcoins en transactiekosten als prijs.Crypto
- Blockchain975.866Een blockchain is een gedeeld register van transacties, bewaard in blokken die aan elkaar zijn geketend, zodat het wijzigen van een oude invoer elk blok erna zou breken.Crypto
- Blue chipEen blue chip is een aandeel van een groot, gevestigd bedrijf met een lange staat van dienst van stabiele winsten, dat vaak dividend uitkeert en bij bijna iedereen bekend is.Aandelen en markten
- Bullmarkt+107%Een bullmarkt is een lange stijging van de aandelenkoersen, meestal geteld als een winst van 20% of meer vanaf een dieptepunt, terwijl beleggers steeds zelfverzekerder worden.Aandelen en markten
- Buy-and-hold27%Buy-and-hold is beleggen voor de lange termijn: brede beleggingen kopen en ze vele jaren houden, door de ups en downs heen, in plaats van in en uit te stappen.Beleggen en persoonlijke financiën
C
- CAGR15,5%CAGR (samengesteld jaarlijks groeipercentage) is het vaste jaarlijkse percentage dat een beginwaarde in een bepaalde periode tot een eindwaarde brengt, alsof de groei steeds gelijkmatig was.Beleggen en persoonlijke financiën
- Calloptie53%Een calloptie is het recht om een aandeel of ander bezit tegen een vaste prijs (de uitoefenprijs) te kopen tot een vaste datum. Ze wint waarde als de prijs stijgt.Fondsen en derivaten
- CAPE-ratio (Shiller K/W)40,7De CAPE-ratio (Shiller K/W) is de koers van een aandelenmarkt gedeeld door de gemiddelde, voor inflatie gecorrigeerde winst van de afgelopen 10 jaar.Aandelen en markten
- Centrale bank4,25%Een centrale bank is de officiële bank van een land: ze geeft het geld uit, bepaalt de beleidsrente en leent geld aan banken als niemand anders dat doet.Geld en centrale banken
- ClearinginstellingEen clearinginstelling stapt in het midden van elke transactie, wordt de koper van elke verkoper en de verkoper van elke koper, zodat een transactie wordt afgerond, ook als één kant omvalt.Fondsen en derivaten
- Collectieve goederenEen collectief goed is iets wat iedereen tegelijk kan gebruiken en niemand kan worden onthouden, zoals een straatlantaarn of een vuurwerkshow, dus markten leveren er meestal te weinig van.Economische ideeën
- Commerciële bank7,00%Een commerciële bank is een gewone bank: ze neemt deposito's aan van mensen en bedrijven en leent het geld uit, en verdient aan het verschil.Geld en centrale banken
- Comparatief voordeelComparatief voordeel betekent doen waarvoor je het minst opgeeft. Specialiseert elke partij zich zo en handelen ze met elkaar, dan houden beiden er meer aan over.Economische ideeën
- ConcurrentieConcurrentie is de strijd tussen verkopers om dezelfde kopers. Ze drukt prijzen omlaag richting de kosten en dwingt bedrijven betere dingen te maken.Economische ideeën
- Conjunctuurcyclus6 jarenDe conjunctuurcyclus is het steeds terugkerende op en neer van de economische activiteit: een expansie, een piek, een recessie, een dal en weer een expansie.Economie
- Consumentenprijsindex (CPI)3,7%De consumentenprijsindex (CPI) volgt de prijzen van een mandje goederen en diensten dat huishoudens kopen; de verandering over een jaar is het inflatiepercentage.Economie
- Contango en backwardationContango is wanneer futures voor latere levering meer kosten dan voor snellere levering; backwardation is het omgekeerde, met goedkopere latere levering.Fondsen en derivaten
- Coupon$515De coupon van een obligatie is de vaste rente die hij uitkeert, meestal twee keer per jaar, vastgesteld als percentage van de nominale waarde wanneer de obligatie voor het eerst wordt verkocht.Obligaties en rente
- Creatieve destructie109Creatieve destructie is hoe nieuwe producten, bedrijven en technologieën oude vervangen: de economie groeit door af te breken wat eraan voorafging.Economische ideeën
- Cryptobeurs$63.821Een cryptobeurs is een marktplaats waar mensen cryptovaluta’s kopen en verkopen voor dollars of voor elkaar, gerund door een bedrijf of door code op een blockchain.Crypto
- Cryptovaluta$1,99 bln.Een cryptovaluta is digitaal geld dat is vastgelegd in een gedeeld openbaar grootboek dat duizenden computers bijhouden, zonder dat een bank of overheid de leiding heeft.Crypto
- CryptowalletEen cryptowallet is een app of apparaat dat je privésleutels bewaart, de geheimen waarmee je je munten kunt verplaatsen; de munten zelf blijven op de blockchain.Crypto
D
- DeFi$244 mld.DeFi (decentralized finance) betekent lenen, uitlenen en handelen door smart contracts op een blockchain in plaats van door banken en brokers.Crypto
- Deflatie−2,0%Deflatie is een algemene daling van de prijzen, het tegenovergestelde van inflatie: hetzelfde geld koopt elk jaar iets meer.Economie
- DepositogarantieDepositogarantie is een door de overheid gesteunde garantie dat je je bankdeposito's tot een limiet terugkrijgt als de bank omvalt: $250.000 in de VS in 2026.Geld en centrale banken
- Depressie−33%Een depressie is een uitzonderlijk diepe of lange recessie: de productie daalt veel meer dan bij een gewone neergang, de werkloosheid schiet omhoog en het herstel duurt jaren.Economie
- DerivatenEen derivaat is een contract waarvan de waarde afhangt van de prijs van iets anders, zoals een aandeel, olie, een valuta of een rente.Fondsen en derivaten
- Devaluatie van de munt97%Devaluatie is wanneer een munt waarde verliest tegenover andere munten, doordat dat zo wordt besloten of toegelaten, en dus in het buitenland minder koopt.Geld en centrale banken
- Dividend1,10%Een dividend is een deel van de winst van een bedrijf dat in contanten wordt uitgekeerd aan de mensen die het aandeel bezitten, meestal elk kwartaal.Aandelen en markten
- Dividendaristocraat46Een dividendaristocraat is een bedrijf dat zijn dividend al minstens 25 jaar achter elkaar elk jaar heeft verhoogd.Aandelen en markten
- Dividendrendement1,10%Het dividendrendement is het jaarlijkse dividend van een aandeel gedeeld door de koers: het contante rendement uit dividenden, als percentage.Aandelen en markten
- Dow Jones Industrial AverageDe Dow Jones Industrial Average is een aandelenindex van 30 grote Amerikaanse bedrijven, gewogen naar koers. Hij begon in 1896 en is een van de oudste indexen die nog in gebruik zijn.Aandelen en markten
- Drawdown−82%Een drawdown is hoever een belegging is gedaald vanaf haar hoogste punt. De maximale drawdown is de ergste zulke daling over een periode.Beleggen en persoonlijke financiën
- Duration7,7Duration meet hoeveel de koers van een obligatie beweegt als de rente verandert: een duration van 8 betekent ongeveer 8% per punt rentebeweging.Obligaties en rente
E
- Effectenbeurs$68,9 bln.Een effectenbeurs is een marktplaats met strikte regels waar aandelen van genoteerde bedrijven worden gekocht en verkocht, zoals de New York Stock Exchange of Nasdaq.Aandelen en markten
- Elasticiteit+34%Elasticiteit meet hoe sterk het ene op het andere reageert, meestal hoeveel de hoeveelheid die mensen kopen verandert als de prijs verandert.Economische ideeën
- ETF$46.778Een ETF (exchange traded fund) is een mandje met veel beleggingen, zoals honderden aandelen, dat je als één aandeel op een beurs kunt kopen of verkopen.Fondsen en derivaten
- Ethereum$1.756Ethereum is een blockchain die naast betalingen ook programma's draait, smart contracts genoemd; de eigen munt, ether (ETH), betaalt voor het gebruik ervan.Crypto
- Europese Centrale Bank2,50%De Europese Centrale Bank (ECB) is de centrale bank van de euro: ze bepaalt één rente voor elk land dat de munt gebruikt.Geld en centrale banken
- Ex-dividenddatumDe ex-dividenddatum is de eerste dag waarop een aandeel zonder zijn volgende dividend verhandeld wordt: koop je op of na die dag, dan gaat die uitkering naar de verkoper.Aandelen en markten
- Externe effectenEen extern effect is een kost of baat die terechtkomt bij mensen buiten een transactie, zoals rook van een fabriek of de bijen van een imker naast een boomgaard.Economische ideeën
F
- Federal funds rate3,88%De federal funds rate is de rente die Amerikaanse banken elkaar rekenen voor leningen van een nacht. De Fed stuurt haar bij, en ze geeft de toon aan voor alle andere rentes.Geld en centrale banken
- Federal Reserve3,88%De Federal Reserve, of de Fed, is de centrale bank van de Verenigde Staten: ze bepaalt de beleidsrente en waakt over de dollar en de banken.Geld en centrale banken
- Fiatgeld$2,4 bln.Fiatgeld is geld dat waarde heeft doordat een overheid het tot wettig betaalmiddel verklaart en mensen erop vertrouwen, niet doordat het van goud is gemaakt of door goud wordt gedekt.Geld en centrale banken
- Fractioneel bankieren10%Fractioneel bankieren betekent dat banken maar een fractie van hun deposito's als contant geld en reserves aanhouden en de rest uitlenen.Geld en centrale banken
- Free float$4,0 bln.De free float is het deel van de aandelen van een bedrijf dat iedereen echt kan verhandelen, zonder de aandelen van oprichters, overheden en andere vastgezette eigenaren.Aandelen en markten
- Futures$89,62Een futurescontract is een belofte, verhandeld op een beurs, om een vaste hoeveelheid van iets op een vaste datum in de toekomst te kopen of te verkopen tegen een prijs die vandaag wordt afgesproken.Fondsen en derivaten
G
- Gehefboomde ETF−79%Een gehefboomde ETF is een fonds dat elke dag twee of drie keer de beweging van een index probeert te geven, omhoog en omlaag, met geleend geld en derivaten.Fondsen en derivaten
- Geld drukken+26,8%Geld drukken is de dagelijkse naam voor een centrale bank die veel nieuw geld creëert. Gaat dat te snel, dan stijgen de prijzen.Geld en centrale banken
- Geldhoeveelheid$23,4 bln.De geldhoeveelheid is al het geld dat mensen en bedrijven kunnen uitgeven: cash plus bankdeposito’s. M2, de gangbare Amerikaanse maatstaf, telt daar kleine termijndeposito’s en geldmarktfondsen bij.Geld en centrale banken
- Gemeenteobligatie (municipal bond)Een gemeenteobligatie (municipal bond) is een lening aan een Amerikaanse staat, stad of andere lokale overheid, meestal om dingen als scholen of wegen te bouwen; de rente is vaak belastingvrij.Obligaties en rente
- Goudstandaard$4.105Onder een goudstandaard kan een valuta worden geruild voor een vaste hoeveelheid goud, dus de hoeveelheid geld is gekoppeld aan het goud dat een land bezit.Geld en centrale banken
- GroeiaandeelEen groeiaandeel is een aandeel van een bedrijf waarvan de omzet en winst naar verwachting veel sneller groeien dan gemiddeld, meestal hoog geprijsd ten opzichte van de winst van nu.Aandelen en markten
- Grondstof$4.105Een grondstof is een ruw materiaal, zoals olie, goud, koper, tarwe of koffie, waarvan elke eenheid van een bepaalde kwaliteit even goed is als een andere, zodat er één marktprijs voor geldt.Fondsen en derivaten
H
- Handelsbalans$1,22 bln.De handelsbalans is de export van een land min zijn import; als het meer van het buitenland koopt dan het verkoopt, heeft het een handelstekort.Economie
- Hashrate1.008 EH/sDe hashrate is hoeveel gokken per seconde de computers van een proof-of-work-netwerk doen naar de puzzel die het volgende blok toevoegt; die van bitcoin loopt in de triljoenen.Crypto
- Hedgefonds$906 mld.Een hedgefonds is een privéfonds voor rijke mensen en instellingen dat kan inzetten op stijgende of dalende koersen, kan lenen en derivaten kan gebruiken, voor hoge kosten.Fondsen en derivaten
- Hefboomwerking−85%Hefboomwerking betekent geleend geld gebruiken om een grotere belegging te doen dan met je eigen geld kan. Het vermenigvuldigt zowel winsten als verliezen.Fondsen en derivaten
- Herbalanceren99%Herbalanceren is een portefeuille terugbrengen naar de gekozen mix door een deel te verkopen van wat is gegroeid en te kopen wat is achtergebleven.Beleggen en persoonlijke financiën
- Hyperinflatie231 miljoen procentHyperinflatie is inflatie die uit de hand loopt: de prijzen stijgen met 50% of meer per maand, dus geld verliest binnen maanden bijna al zijn waarde.Economie
- Hypotheek$2.102Een hypotheek is een lening om een huis te kopen, maandelijks afbetaald over vele jaren, met het huis als onderpand: als je stopt met betalen, kan de bank het innemen.Beleggen en persoonlijke financiën
- Hypotheekrente6,2%De hypotheekrente is de rente op een lening voor een huis. Ze bepaalt de maandelijkse betaling, en over 30 jaar kan de rente optellen tot meer dan de lening zelf.Obligaties en rente
I
- Importtarief6,8%Een importtarief is een belasting op goederen uit een ander land, die de importeur aan de overheid betaalt als de goederen de grens over gaan.Economie
- Indexfonds$274.465Een indexfonds is een fonds dat een aandelenindex nabootst, zoals de S&P 500: het bezit elk bedrijf op de lijst, in dezelfde verhoudingen, voor lage kosten.Fondsen en derivaten
- Inflatie3,7%Inflatie is het tempo waarin prijzen gemiddeld stijgen, zodat hetzelfde geld elk jaar een beetje minder koopt.Economie
- Inflatiebescherming7,0%Een inflatiebescherming is een belegging waarvan je verwacht dat ze haar waarde behoudt of laat groeien als prijzen stijgen, zodat inflatie je spaargeld niet opeet.Beleggen en persoonlijke financiën
- Inflatiedoelstelling3,6%Een inflatiedoelstelling is het tempo van prijsstijgingen waar een centrale bank naar belooft te streven, meestal 2% per jaar.Geld en centrale banken
- Inflatiegekoppelde obligaties (TIPS)2,78%Inflatiegekoppelde obligaties verhogen hun hoofdsom met de consumentenprijzen, zodat hun rente en terugbetaling hun koopkracht behouden. In de VS heten ze TIPS.Obligaties en rente
- Inkoop eigen aandelen−$348 mld.Bij een inkoop van eigen aandelen koopt een bedrijf zijn eigen aandelen terug van beleggers, zodat elk overgebleven aandeel een groter deel van het bedrijf bezit.Aandelen en markten
- Investment grade5,92%Investment grade betekent dat een obligatie een van de vier hoogste kredietratings heeft, BBB− of beter (Baa3 bij Moody’s), en dus wordt gezien als een obligatie met een laag risico op wanbetaling.Obligaties en rente
- IPO (beursgang)141Een IPO (beursgang) is het moment waarop een bedrijf voor het eerst aandelen aan het publiek verkoopt, waarna ze op een beurs worden verhandeld.Aandelen en markten
J
- Jaarlijks kostenpercentage (JKP/APR)21,19%De APR is wat een lening per jaar kost, rente plus de meeste kosten, uitgedrukt in één percentage zodat je aanbiedingen kunt vergelijken. Amerikaanse geldverstrekkers moeten het vermelden.Obligaties en rente
- Junkbond (high yield)Een junkbond is een obligatie van een lener met een lage kredietrating (onder BBB). Hij betaalt meer rente, omdat de kans op wanbetaling groter is.Obligaties en rente
K
- Kerninflatie2,6%Kerninflatie is inflatie zonder de prijzen van voeding en energie, die flink schommelen; ze laat de onderliggende prijstrend zien.Economie
- Koers-boekwaardeverhoudingDe koers-boekwaardeverhouding (K/B) vergelijkt de beurswaarde van een bedrijf met zijn boekwaarde: wat zijn bezittingen min zijn schulden in de boeken waard zijn.Aandelen en markten
- Koopkracht$50,17Koopkracht is hoeveel je met een bedrag kunt kopen. Als de prijzen stijgen, daalt de koopkracht van elke dollar.Geld en centrale banken
- Koopkrachtpariteit (KKP)$435Koopkrachtpariteit (KKP) is een wisselkoers die gelijk maakt wat geld in verschillende landen koopt, en wordt gebruikt om inkomens en economieën eerlijk te vergelijken.Economie
- Kosten van levensonderhoud$2,32De kosten van levensonderhoud zijn het geld dat nodig is om te kopen wat een huishouden nodig heeft: wonen, eten, vervoer, energie en de rest.Economie
- Kredietopslag0,79Een kredietopslag is het extra rendement dat een riskantere obligatie betaalt boven een veilige staatsobligatie met dezelfde looptijd: de prijs die de markt vraagt voor het risico van wanbetaling.Obligaties en rente
- KredietratingEen kredietrating is een cijfer, zoals AAA of BB, dat een ratingbureau geeft aan een lener of een obligatie om aan te geven hoe groot de kans is dat de schulden op tijd worden betaald.Obligaties en rente
- Kredietscore21,19%Een kredietscore is een getal van 300 tot 850 (bij de grote Amerikaanse scores) dat kredietverstrekkers vertelt hoe waarschijnlijk je een lening op tijd terugbetaalt.Beleggen en persoonlijke financiën
- Kuddegedrag596Kuddegedrag is wanneer mensen doen wat de massa doet in plaats van zelf te beslissen, waardoor koersen, rages en paniek ver kunnen doorschieten boven wat de feiten rechtvaardigen.Economische ideeën
- Kwantitatieve verkrapping$2,43 bln.Kwantitatieve verkrapping (QT) is QE in omgekeerde richting: een centrale bank verkleint de stapel obligaties die ze kocht en haalt zo geld uit het financiële systeem.Geld en centrale banken
- Kwantitatieve versoepeling$6,76 bln.Kwantitatieve versoepeling (QE) is wanneer een centrale bank nieuw geld creëert om grote hoeveelheden obligaties te kopen, zodat de lange rente daalt.Geld en centrale banken
- K/W-verhouding25,2De K/W-verhouding is de koers van een aandeel gedeeld door de winst per aandeel over een jaar: hoeveel dollar je betaalt voor elke $1 die het bedrijf verdient.Aandelen en markten
L
- Looptijd4,32%De looptijd van een obligatie is de datum waarop de lener de nominale waarde terugbetaalt en de obligatie eindigt; ook: hoelang het nog duurt tot die datum.Obligaties en rente
- Lopende kosten (TER)26%De lopende kosten zijn de jaarlijkse vergoeding van een fonds, uitgedrukt als percentage van jouw geld erin: 0,5% betekent $5 per jaar op elke $1.000.Fondsen en derivaten
M
- Margin call4Een margin call is de eis van een broker om meer geld bij te storten als een belegging met geleend geld te ver daalt. Kun je dat niet betalen, dan verkoopt de broker de belegging.Fondsen en derivaten
- Marginaal nutMarginaal nut is de extra voldoening van één eenheid meer van iets. Het wordt meestal kleiner: de eerste punt pizza is geweldig, de vijfde veel minder.Economische ideeën
- Market makerEen market maker is een bedrijf dat altijd klaarstaat om een aandeel of ander effect te kopen en te verkopen, met twee koersen, en verdient aan het kleine verschil ertussen.Fondsen en derivaten
- Marktcorrectie14Een marktcorrectie is een daling van 10% tot 20% van de aandelenkoersen vanaf een recente piek: dieper dan een dip, minder diep dan een bearmarkt.Aandelen en markten
- Markttiming$186.117Markttiming is geld in en uit de markt halen om dalingen te ontwijken en stijgingen mee te pakken, op basis van voorspellingen over waar de koersen heen gaan.Beleggen en persoonlijke financiën
- Mediaan huishoudinkomen$87.460Het mediane huishoudinkomen is het inkomen van het huishouden precies in het midden: de helft van alle huishoudens verdient meer, de helft minder.Economie
- Minimumloon$7,25Het minimumloon is het laagste uurloon dat werkgevers de meeste werknemers wettelijk mogen betalen; in de VS is er een federale bodem en hogere bodems per staat.Economie
- Monetair beleid3,88%Monetair beleid is wat een centrale bank met de rente en de geldhoeveelheid doet om de inflatie laag en de economie stabiel te houden.Geld en centrale banken
- MonopolieEen monopolie is een markt met één verkoper. Zonder rivalen die hem onderbieden kan hij meer vragen en minder verkopen dan een concurrerende markt.Economische ideeën
- Moral hazardMoral hazard is het extra risico dat mensen nemen als iemand anders de kosten draagt wanneer het misgaat, zoals wanneer een verzekering mensen wat minder voorzichtig maakt.Economische ideeën
N
- Nasdaq CompositeDe Nasdaq Composite is een aandelenindex van bijna alle bedrijven die op de Nasdaq-beurs genoteerd zijn, gewogen naar beurswaarde en gedomineerd door technologiebedrijven.Aandelen en markten
- Negatieve rente8 jarenEen negatieve rente betekent dat geldschieters moeten betalen om te lenen: een bank die geld bij de centrale bank parkeert, krijgt iets minder terug dan ze erin stopte.Geld en centrale banken
- Nettovermogen$241kNettovermogen is alles wat je bezit min alles wat je schuldig bent: je bezittingen (spaargeld, beleggingen, huis) min je schulden (hypotheek, leningen, creditcards).Beleggen en persoonlijke financiën
- NetwerkeffectenEen netwerkeffect is wanneer een product waardevoller wordt naarmate meer mensen het gebruiken, zoals een telefoon, een berichtenapp of een online marktplaats.Economische ideeën
- NFTEen NFT (non-fungible token) is een uniek token op een blockchain dat vastlegt wie een bepaald item bezit, zoals een digitale afbeelding of een ticket.Crypto
- Nominaal versus reëel$27,31Nominale waarden zijn in het geld van die tijd; reële waarden halen de inflatie eruit, zodat je kunt vergelijken wat geld in verschillende jaren koopt.Economie
- Noodfonds3,8%Een noodfonds is geld dat je opzij zet voor onverwachte kosten of verlies van inkomen, meestal genoeg voor drie tot zes maanden aan noodzakelijke uitgaven.Beleggen en persoonlijke financiën
- Nulcouponobligatie$601Een nulcouponobligatie betaalt onderweg geen rente. Je koopt hem voor minder dan de nominale waarde en krijgt aan het einde van de looptijd de volledige nominale waarde.Obligaties en rente
O
- Obligatie5,15%Een obligatie is een lening die je geeft aan een overheid of een bedrijf: zij betalen je rente tegen een vast percentage en geven het geld op een vaste datum terug.Obligaties en rente
- Obligatierendement5,15%Het rendement van een obligatie is wat je per jaar verdient als je hem koopt tegen de prijs van vandaag en tot het einde vasthoudt: de rente plus winst of verlies op de koers.Obligaties en rente
- Omgekeerde rentecurve+0,83Een omgekeerde rentecurve is wanneer korte rentes hoger zijn dan lange, een ongewone toestand die vaak vooraf is gegaan aan Amerikaanse recessies.Obligaties en rente
- Omloopsnelheid van geld1,42De omloopsnelheid van geld is hoe vaak een dollar in een jaar wordt uitgegeven: het bbp van een jaar gedeeld door de geldhoeveelheid.Geld en centrale banken
- OndernemingswaardeOndernemingswaarde (enterprise value, EV) is wat het zou kosten om een heel bedrijf te kopen: de beurswaarde van zijn aandelen plus zijn schuld, min het geld dat het in kas heeft.Aandelen en markten
- Onzichtbare handDe onzichtbare hand is het beeld van Adam Smith voor hoe markten alles op elkaar afstemmen: mensen die hun eigen gewin nastreven, gestuurd door prijzen, dienen uiteindelijk anderen zonder dat iemand het plant.Economische ideeën
- OptiesEen optie is een contract dat de koper het recht, maar niet de plicht geeft om iets te kopen of te verkopen tegen een vaste prijs vóór of op een vaste datum.Fondsen en derivaten
P
- Passief beleggen10,3%Passief beleggen betekent een hele markt kopen via een indexfonds en vasthouden, in plaats van winnaars te kiezen of de markt te timen.Beleggen en persoonlijke financiën
- PCE-inflatie3,6%PCE-inflatie is de stijging van de prijzen van alles wat Amerikaanse huishoudens consumeren, gemeten met de PCE-prijsindex; het doel van 2% van de Fed gebruikt die.Economie
- Pensioenrekening55%Een pensioenrekening is een rekening met belastingvoordeel, zoals de 401(k) of IRA in de VS, voor geld dat je gebruikt als je stopt met werken.Beleggen en persoonlijke financiën
- Periodiek beleggen (dollar-cost averaging)$245.631Periodiek beleggen (dollar-cost averaging) betekent een vast bedrag met vaste tussenpozen beleggen, bijvoorbeeld $100 per maand, wat de koers ook is, in plaats van alles in één keer.Beleggen en persoonlijke financiën
- Portefeuille5,6%Een portefeuille is de hele verzameling beleggingen die iemand bezit, zoals aandelen, obligaties, fondsen en cash, bekeken als geheel in plaats van één voor één.Beleggen en persoonlijke financiën
- PrikkelsEen prikkel is een beloning of straf waardoor mensen iets meer of minder snel doen: een bonus, een prijs, een boete of een belasting.Economische ideeën
- Prime rate7,00%De prime rate is de rente die Amerikaanse banken rekenen aan hun kredietwaardigste zakelijke klanten; creditcards en veel andere leningen worden ervan afgeleid.Obligaties en rente
- Prisoner’s dilemmaHet prisoner's dilemma is een spel waarin elke speler het best af is door de ander te verraden, maar waarin beiden slechter af zijn als ze allebei verraden dan als ze hadden samengewerkt.Economische ideeën
- Private equityPrivate equity-firma’s kopen hele bedrijven met het geld van beleggers en veel geleend geld, proberen die winstgevender te maken en verkopen ze een paar jaar later weer.Fondsen en derivaten
- PrivésleutelEen privésleutel is het geheime getal waarmee je cryptomunten kunt uitgeven: wie hem kent, beheert de munten, en als hij kwijt is, kan niemand ze terughalen.Crypto
- Productiviteit+2,1%Productiviteit is hoeveel er per gewerkt uur wordt geproduceerd; de groei ervan laat lonen en levensstandaard in de loop van de tijd stijgen.Economie
- Proof of stake−87%Proof of stake is een manier waarop een blockchain het eens wordt over nieuwe blokken, waarbij validators hun eigen munten als onderpand vastzetten en een deel kwijtraken als ze vals spelen.Crypto
- Proof of work1.008 EH/sProof of work is de manier waarop sommige blockchains het eens worden over nieuwe blokken: computers moeten echte rekeninspanning leveren om er een toe te voegen, en iedereen kan die inspanning direct controleren.Crypto
- Putoptie12%Een putoptie is het recht om een aandeel of ander bezit tegen een vaste prijs (de uitoefenprijs) te verkopen tot een vaste datum. Ze wint waarde als de prijs daalt.Fondsen en derivaten
R
- Recessie+2,1%Een recessie is een brede daling van de economische activiteit die langer dan een paar maanden duurt: mensen geven minder uit, bedrijven produceren minder en er gaan banen verloren.Economie
- Reëel bbp$24,6 bln.Reëel bbp is de waarde van alles wat een economie voortbrengt, met prijsveranderingen eruit gehaald, zodat het laat zien of de productie echt is gegroeid.Economie
- Reëel rendement7,1%Reëel rendement is wat een belegging na inflatie heeft opgeleverd: hoeveel meer je er echt mee kunt kopen, niet alleen hoeveel meer dollars er op staan.Beleggen en persoonlijke financiën
- Reële rente2,78%De reële rente is de rente min de inflatie: hoeveel sneller je geld groeit dan de prijzen. Ze kan negatief zijn.Obligaties en rente
- Regel van 727,7 jaarDe regel van 72 is een sneltoets voor samengestelde groei: deel 72 door het jaarlijkse rendement om te zien na ongeveer hoeveel jaar je geld verdubbelt.Beleggen en persoonlijke financiën
- REITEen REIT (real estate investment trust) is een bedrijf dat vastgoed bezit, zoals kantoren, magazijnen of appartementen, en het grootste deel van zijn inkomsten als dividend aan aandeelhouders uitkeert.Fondsen en derivaten
- Rente3,88%Rente is de prijs van geld lenen, als percentage per jaar. De sleutelrente van een centrale bank is de rente die alle andere aanstuurt.Geld en centrale banken
- Rentecurve+0,83De rentecurve is een lijn door de rentes van de obligaties van één lener, van de kortste looptijd tot de langste. Meestal loopt ze omhoog.Obligaties en rente
- ReservevalutaEen reservevaluta is een munt die centrale banken overal ter wereld als spaargeld aanhouden en gebruiken voor handel en leningen. De Amerikaanse dollar is de belangrijkste.Geld en centrale banken
- Risico en rendement11,3%Risico en rendement gaan samen: beleggingen die op termijn meer kunnen opleveren, schommelen meestal ook meer en kunnen onderweg meer verliezen.Beleggen en persoonlijke financiën
S
- Samengestelde rente$1,19 mln.Samengestelde rente is rente over rente: de winst van elk jaar wordt bij je geld opgeteld, zodat je volgend jaar over een groter bedrag verdient.Beleggen en persoonlijke financiën
- Satoshi1.567Een satoshi (sat) is de kleinste eenheid van bitcoin: een honderdmiljoenste van een munt, 0,00000001 BTC, genoemd naar de bedenker van bitcoin.Crypto
- SchaalvoordelenSchaalvoordelen zijn de besparingen die bij grootte horen: hoe meer een bedrijf maakt, hoe minder elk exemplaar kost, omdat vaste kosten over meer exemplaren worden verdeeld.Economische ideeën
- Schaarste211.000Schaarste betekent dat er van iets niet genoeg is om iedereen alles te geven wat hij wil, dus moeten mensen, bedrijven en landen kiezen.Economische ideeën
- Schuldquote (schuld ten opzichte van bbp)122%De schuldquote vergelijkt de schuld van een overheid met de productie van een jaar van haar economie, om te laten zien hoe zwaar de schuld echt is.Economie
- Sharpe-ratio0,62De Sharpe-ratio meet het rendement per eenheid risico: het extra rendement boven veilig spaargeld, gedeeld door hoeveel de belegging schommelt.Beleggen en persoonlijke financiën
- Short sellingShort selling is gokken dat een koers daalt: je leent aandelen, verkoopt ze nu en hoopt ze later goedkoper terug te kopen om ze terug te geven.Aandelen en markten
- Short squeezeEen short squeeze is een plotselinge koerssprong van een aandeel die short-verkopers dwingt het terug te kopen, en hun aankopen drijven de prijs nog hoger.Fondsen en derivaten
- Small capEen small-capaandeel is een aandeel van een kleiner beursgenoteerd bedrijf, volgens een gangbare vuistregel een bedrijf dat op de beurs ongeveer $300 miljoen tot $2 miljard waard is.Aandelen en markten
- Smart contract4,65 mln. ETHEen smart contract is een programma dat op een blockchain staat en automatisch draait als aan de voorwaarden is voldaan, en munten of gegevens precies verplaatst zoals de code zegt.Crypto
- S&P 5007.723De S&P 500 is een index van ongeveer 500 van de grootste Amerikaanse bedrijven, gewogen naar beurswaarde. Het is de meest gevolgde maatstaf voor de Amerikaanse aandelenmarkt.Aandelen en markten
- Spaarparadox3,8%Het spaarparadox: als iedereen tegelijk meer probeert te sparen, daalt de bestedingen, dalen de inkomens en stijgt het totaal gespaarde bedrag misschien helemaal niet.Economische ideeën
- Spreiding van beleggingen−19%Spreiding betekent je geld verdelen over veel verschillende beleggingen, zodat één slechte belegging de hele portefeuille niet kan laten zinken.Beleggen en persoonlijke financiën
- Staatsschuld$40,6 bln.De staatsschuld is het totaal dat een overheid verschuldigd is: alle eerdere begrotingstekorten, min de overschotten, die nog moeten worden terugbetaald.Economie
- Stablecoin$244 mld.Een stablecoin is een cryptovaluta die een stabiele koers moet houden, meestal $1, vaak door voor elke uitgegeven munt dollars of Treasury bills aan te houden.Crypto
- Stagflatie7,9%Stagflatie is de nare combinatie van hoge inflatie met een stilstaande economie en stijgende werkloosheid, zoals in de VS in de jaren zeventig.Economie
- Survivorship biasSurvivorship bias is de denkfout dat je oordeelt op basis van de winnaars die je ziet, terwijl je de verliezers vergeet die uit beeld zijn verdwenen.Economische ideeën
T
- Tijdswaarde van geld$605De tijdswaarde van geld is het idee dat een dollar vandaag meer waard is dan een dollar later, omdat je de dollar van vandaag kunt beleggen en er rente mee kunt verdienen.Beleggen en persoonlijke financiën
- Totaalrendement$42.295Totaalrendement is alles wat een belegging in een periode opbrengt: de koersverandering plus het dividend of de rente die ze uitkeerde, als percentage.Aandelen en markten
- Tragedie van de meentDe tragedie van de meent is wat er gebeurt als een gedeelde bron voor iedereen openstaat: elke gebruiker neemt een beetje meer, en samen gebruiken ze haar op.Economische ideeën
- Transactiekosten$208kTransactiekosten betaal je aan de miners of validators van een blockchain om je betaling in een blok op te nemen; op Ethereum heten ze gas.Crypto
- Treasury bills4,32%Treasury bills zijn korte leningen aan de Amerikaanse overheid, van 4 weken tot een jaar. Je koopt ze onder de nominale waarde en krijgt aan het eind het volledige bedrag.Obligaties en rente
U
V
- Vaste versus variabele rente$56.059Een vaste rente blijft gelijk voor de hele lening; een variabele (aanpasbare) rente beweegt mee met een marktrente, dus de betalingen kunnen stijgen of dalen.Obligaties en rente
- Veilig opnamepercentage3,7%Een veilig opnamepercentage is hoeveel van je spaargeld je elk jaar kunt uitgeven, verhoogd met de inflatie, zonder dat het opraakt. Het bekendste is de 4%-regel.Beleggen en persoonlijke financiën
- Venture capitalVenture capital is geld dat in jonge startups wordt gestopt in ruil voor een deel van het bedrijf, in de hoop dat een paar ervan reuzen worden.Fondsen en derivaten
- Verliesaversie35%Verliesaversie is de neiging een verlies ongeveer twee keer zo sterk te voelen als een winst van dezelfde grootte, waardoor mensen risico’s vaak mijden, ook als de kansen in hun voordeel zijn.Economische ideeën
- Vermogensallocatie7,1%Vermogensallocatie is hoe je je geld verdeelt over soorten beleggingen, zoals aandelen, obligaties en cash. Het bepaalt grotendeels hoe een portefeuille zich gedraagt.Beleggen en persoonlijke financiën
- Vermogenswinstbelasting$976 mld.Vermogenswinstbelasting is een belasting over de winst die je maakt als je een bezit, zoals een aandeel, een fonds of een huis, voor meer verkoopt dan je ervoor betaalde.Beleggen en persoonlijke financiën
- VIX (volatiliteitsindex)De VIX is een index van hoeveel de aandelenmarkt de komende 30 dagen verwacht dat de S&P 500 zal schommelen, berekend uit optieprijzen. Hoog betekent angst.Fondsen en derivaten
- Volatiliteit9,0%Volatiliteit meet hoe sterk en hoe snel een koers op en neer schommelt. Hoe groter de schommelingen, hoe hoger de volatiliteit en meestal ook het risico.Aandelen en markten
- Vraag en aanbod$5,75Vraag en aanbod verklaren prijzen: als kopers meer van iets willen dan verkopers bieden, stijgt de prijs; als er meer is dan kopers willen, daalt hij.Economische ideeën
W
- WaardeaandeelEen waardeaandeel is een aandeel dat tegen een lage prijs verhandeld wordt in verhouding tot de winst, bezittingen of dividenden van het bedrijf, vaak omdat beleggers er weinig van verwachten.Aandelen en markten
- WanbetalingWanbetaling is wanneer een lener de rente of de lening niet op tijd betaalt zoals beloofd. Voor obligatiehouders betekent het meestal dat ze maar een deel van hun geld terugkrijgen.Obligaties en rente
- Werkloosheidspercentage4,1%Het werkloosheidspercentage is het aandeel mensen dat werk wil en zoekt maar geen baan heeft, van iedereen die werkt of werk zoekt.Economie
- Wet van Gresham$10,31De wet van Gresham zegt “slecht geld verdrijft goed geld”: als twee soorten geld tegen dezelfde waarde moeten worden geaccepteerd, geven mensen het slechtere uit en houden ze het betere.Economische ideeën
- Winst per aandeel (EPS)$295Winst per aandeel (EPS) is de winst van een bedrijf gedeeld door het aantal aandelen: hoeveel winst elk afzonderlijk aandeel opleverde.Aandelen en markten
- Winstrendement4,0%Het winstrendement is de jaarlijkse winst per aandeel van een bedrijf gedeeld door de koers: de K/W-verhouding op zijn kop, als percentage.Aandelen en markten
- Wisselkoers$1,1052Een wisselkoers is de prijs van de ene munt in een andere: hoeveel dollars je betaalt voor één euro, of hoeveel yen je voor één dollar krijgt.Geld en centrale banken
Z
- Zachte landing5,33%Een zachte landing is wanneer een centrale bank een oververhitte economie genoeg afremt om de inflatie omlaag te brengen zonder een recessie te veroorzaken.Economie
- Zeepbel40,7Een zeepbel is wanneer de prijs van iets ver boven wat het echt waard is stijgt, gedreven door opwinding en de hoop het hoger te kunnen verkopen, en dan crasht.Economische ideeën
- Zwarte zwaan5Een zwarte zwaan is een zeldzame, onverwachte gebeurtenis met enorme gevolgen die mensen pas achteraf verklaren, zoals een beurscrash of een pandemie.Economische ideeën
#
Geen enkele term past. Probeer een korter woord of een andere categorie.
Hoe deze woordenlijst werkt
- Eerst gewone taal, dan een niveau dieper, dan een voorbeeld met echte cijfers.
- De cijfers op de termpagina's (inflatie, rente, bbp, aandelenkoersen) worden elke nacht herberekend uit lange datareeksen.
- Ze legt uit; ze adviseert niet. Niets hier is beleggingsadvies.