Woordenlijst · Beleggen en persoonlijke financiën
Tijdswaarde van geld
De tijdswaarde van geld is het idee dat een dollar vandaag meer waard is dan een dollar later, omdat je de dollar van vandaag kunt beleggen en er rente mee kunt verdienen.
Ook wel genoemd: TVM, contante waarde, toekomstige waarde, disconteren
Verdisconteerd tegen het rendement op 10-jaars Treasuries, 5,15% op 13 november 2026.
In gewone taal
Neem je $100 nu of $100 over een jaar? Bijna iedereen zegt nu, en terecht. Zet je die $100 op een spaarrekening tegen 5%, dan is het over een jaar $105. Dus $100 over een jaar is minder waard dan $100 vandaag: ongeveer $95,24, het bedrag dat bij 5% zou groeien tot $100. Dat is de tijdswaarde van geld.
Een toekomstig bedrag omrekenen naar de waarde van vandaag heet disconteren, en het antwoord is de contante waarde. De andere kant op, van vandaag naar de toekomst, geeft de toekomstige waarde: dat is samengestelde rente.
Hoe hoger de rente en hoe langer je wacht, hoe minder een toekomstige dollar vandaag waard is. Bij het rendement op 10-jaars Treasuries van 5,15% is $1.000 dat over 10 jaar wordt beloofd vandaag ongeveer $605 waard.
Voorbeeld
$1.000 vandaag of $1.000 over 5 jaar?
Stel dat je geld 5% per jaar kan opleveren.
- $1.000 vandaag groeit in 5 jaar naar $1.000 × 1,055 = $1.276: de toekomstige waarde.
- $1.000 dat over 5 jaar wordt betaald, is vandaag $1.000 ÷ 1,055 = $784 waard: de contante waarde.
- Een belofte van $1.000 over 5 jaar is dus maar zoveel waard als $784 nu. $850 vandaag is meer waard: dat groeit tegen die tijd naar $1.085.
Maak er 10 jaar van en hetzelfde $1.000 is vandaag $614 waard bij 5%, of $463 bij 8%.
Een niveau dieper
De twee formules: toekomstige waarde = contante waarde × (1 + r)n, en contante waarde = toekomstige waarde ÷ (1 + r)n, waarbij r de rente per periode is en n het aantal periodes. Een reeks betalingen, zoals een pensioen, een obligatie of een huur, waardeer je door elke betaling te disconteren en alles op te tellen.
Zo wordt bijna alles in de financiële wereld geprijsd. De prijs van een obligatie is de contante waarde van de coupons en de nominale waarde; een aandeel wordt vaak gewaardeerd als de contante waarde van het geld dat het aan de eigenaren zal uitkeren. Stijgt de rente, dan daalt de contante waarde van geld ver in de toekomst. Daarom raken stijgende rentes lange obligaties en snelgroeiende bedrijven het hardst.
Inflatie is één reden waarom geld nu beter is dan geld later, maar niet de enige. Ook zonder inflatie kun je geld van vandaag beleggen, uitgeven of als vangnet bewaren, en een belofte van geld later wordt misschien niet nagekomen. De disconteringsvoet dekt alle drie: verwachte inflatie, een beloning voor het wachten en het risico.
Wat $1.000 dat in de toekomst wordt betaald vandaag waard is
Hoe langer je wacht en hoe hoger de rente, hoe minder een toekomstige betaling nu waard is. Bij 8% per jaar is $1.000 dat over 30 jaar wordt betaald vandaag minder dan $100 waard.
De cijfers achter de grafiek
| Datum | Verdisconteerd tegen 2% per jaar | Tegen 5% per jaar | Tegen 8% per jaar |
|---|---|---|---|
| Jaar 0 | $1.000 | $1.000 | $1.000 |
| Jaar 5 | $906 | $784 | $681 |
| Jaar 10 | $820 | $614 | $463 |
| Jaar 15 | $743 | $481 | $315 |
| Jaar 20 | $673 | $377 | $215 |
| Jaar 25 | $610 | $295 | $146 |
| Jaar 30 | $552 | $231 | $99,38 |
Waarom het ertoe doet
Het is de logica achter elke lening, hypotheek, obligatie en pensioenregeling: geld vergelijken dat op verschillende momenten binnenkomt.
Het verklaart waarom een loterijprijs van “$1 miljoen, uitbetaald over 30 jaar” bij 5% per jaar maar ongeveer de helft waard is van $1 miljoen cash vandaag.
Het is de reden dat stijgende rentes de prijzen van obligaties, aandelen en huizen omlaag duwen: hetzelfde toekomstige geld is vandaag minder waard.
Een veelgemaakte fout
Mythe: Geld nu is alleen meer waard dan geld later vanwege inflatie.
In werkelijkheid: Inflatie is een deel van het antwoord, maar ook als prijzen stilstaan kun je een dollar van vandaag beleggen om rente te verdienen, en bij een dollar die later wordt beloofd bestaat het risico dat hij nooit aankomt. Beide zitten in de prijs.
Vragen die mensen stellen
Wat is de formule voor contante waarde?
Contante waarde = toekomstig bedrag ÷ (1 + rente)jaren. $1.000 over 3 jaar bij 4%: $1.000 ÷ 1,043 = $889.
Welke disconteringsvoet moet je gebruiken?
Het rendement dat elders beschikbaar is bij vergelijkbaar risico. Voor een veilige belofte van een overheid is dat een rente op staatsobligaties: het rendement op 10-jaars staatsobligaties was 5,15% op 13 november 2026. Riskanter geld disconteer je tegen een hogere voet.
Is een eenmalig bedrag meer waard dan betalingen over tijd?
Vergelijk hun contante waarde. $1 miljoen, betaald als $33.333 per jaar gedurende 30 jaar, is bij 5% per jaar vandaag ongeveer $512.000 waard. Bij die rente is elk eenmalig bedrag boven ongeveer $512.000 dus meer waard.
Lees meer op BigCapital
Over de cijfers
- De cijfers op deze pagina worden elke nacht herberekend uit de gegevens; de bronnen staan aan het einde van de pagina.
- US Treasury par yield curve rates: U.S. Department of the Treasury, Daily Treasury Par Yield Curve Rates (Interest Rate Statistics).
- Deze pagina legt een term uit. Het is geen beleggingsadvies.