BigCapital bèta

Woordenlijst · Fondsen en derivaten

Margin call

Een margin call is de eis van een broker om meer geld bij te storten als een belegging met geleend geld te ver daalt. Kun je dat niet betalen, dan verkoopt de broker de belegging.

Ook wel genoemd: onderhoudsmarge, margerekening, beleggen op krediet, gedwongen verkoop

Actuele cijfers, elke nacht bijgewerkt

Dalingen van meer dan een derde vanaf de top, S&P 500 sinds 1928
4

Begonnen in 1929, 1974, 2002, 2008. Elk van deze dalingen had iedereen met 2× hefboom op de top een margin call bezorgd.

In gewone taal

Als je bij een broker geld leent om aandelen te kopen, zijn die aandelen het vangnet van de geldschieter. Dalen ze te ver, dan wordt dat net dun. De broker stuurt dan een margin call: stort nu meer geld of aandelen, anders verkopen wij een deel van jouw aandelen om de lening terug te betalen.

De regel is een minimumdeel van de rekening dat je eigen geld moet zijn: de onderhoudsmarge. In de VS is het minimum (in 2026) 25% van de waarde van de aandelen, en veel brokers vragen 30–40%. Futures-rekeningen hebben hun eigen marges, die elke dag worden gecontroleerd.

Margin calls komen op het slechtst denkbare moment: nadat de prijzen zijn gedaald. Dan verkopen legt het verlies vast, en als veel beleggers tegelijk moeten verkopen, dalen de prijzen verder en komen er nog meer margin calls.

Voorbeeld

Wanneer komt de call?

Je koopt voor $20.000 aan aandelen: $10.000 eigen geld en $10.000 geleend. De onderhoudsmarge van de broker is 25%.

  1. Je eigen vermogen = waarde van de aandelen − lening. In het begin: $20.000 − $10.000 = $10.000, 50% van de rekening.
  2. De aandelen dalen 20% naar $16.000: eigen vermogen $6.000, 37,5%. Nog geen call.
  3. Ze dalen naar $13.333: eigen vermogen $3.333, precies 25%. Gaan ze lager, dan krijg je een margin call. (In het algemeen: call als waarde < lening ÷ (1 − 25%) = $10.000 ÷ 0,75.)
  4. Bij $12.000 is je eigen vermogen $2.000. Om terug te komen op 25% moet je $1.000 bijstorten, of de broker verkoopt voor ongeveer $4.000 aan aandelen om een deel van de lening af te lossen.

Een daling van een derde, die beurzen al meerdere keren hebben gezien, brengt een belegger met 2× hefboom bij een margin call.

Een niveau dieper

Margin calls hebben de crash van 1929 helpen veranderen in een instorting. Veel kopers hadden toen het grootste deel van de koers van hun aandelen geleend, dus de eerste dalingen dwongen tot verkoop, die de prijzen verder omlaag dreef en weer tot meer verkoop dwong. Sinds de jaren dertig bepaalt de Federal Reserve hoeveel je mag lenen om aandelen te kopen (Regulation T); sinds 1974 is die limiet de helft van de koers.

Ook grote beleggers krijgen margin calls. In maart 2021 kon het family office Archegos Capital, dat via swaps met banken enorme weddenschappen had op een paar aandelen, niet aan zijn margin calls voldoen. De banken verkochten zijn posities binnen een paar dagen in grote blokken en verloren samen zo’n $10 miljard.

Een broker hoeft niet op je te wachten: in een snelle markt kan hij je aandelen zonder bericht verkopen, zelf kiezen welke, en je de rekening sturen als de verkoop een schuld overlaat. Bij futures verrekent de clearinginstelling winsten en verliezen elke dag, dus margin calls komen daar elke dag dat de koersen tegen je bewegen.

Hoever de S&P 500 onder zijn top zakte, sinds 1928

Elk punt toont hoever de index onder zijn hoogste niveau tot dan toe stond. Onder de stippellijn had een belegger die op de top met 2× hefboom had gekocht en een onderhoudsmarge van 25% had, een margin call gekregen. Dat gebeurde in 4 afzonderlijke dalingen, de eerste in 1929, 1974, 2002, 2008. De diepste daling kwam uit op −85% in jun 1932. De index staat nu op een recordhoogte (okt 2026).

Koers van de S&P 500 (maandgemiddelden, zonder dividenden) als percentage onder het hoogste niveau tot dan toe (geteld vanaf 1871), sinds 1928.
De cijfers achter de grafiek
DatumS&P 500 onder zijn top
jan 19280%
dec 1930−50%
dec 1940−66%
dec 1950−37%
dec 1960−5%
dec 1970−15%
dec 1980−2%
dec 1990−9%
dec 2000−10%
dec 2010−19%
dec 20200%
dec 2022−16%
dec 20230%
dec 20240%
dec 20250%
okt 20260%

Waarom het ertoe doet

Margin calls dwingen tot verkopen tegen lage prijzen, waardoor verliezen op papier echte verliezen worden.

Ze verspreiden crises: veel gedwongen verkopers tegelijk drukken de prijzen omlaag en veroorzaken meer calls, zoals in 1929, 1987 en 2008.

Ze laten zien waarom hefboomwerking gevaarlijk is, zelfs voor wie op lange termijn gelijk heeft: de markt kan ver genoeg dalen om je er eerst uit te dwingen.

Een veelgemaakte fout

Mythe: De broker belt me altijd en geeft me tijd voordat hij verkoopt.

In werkelijkheid: Rekeningovereenkomsten laten de broker meestal zonder waarschuwing verkopen, tegen de prijs die hij kan krijgen, als je marge te laag is. In een snel dalende markt kan dat binnen een paar uur gebeuren.

Vragen die mensen stellen

Wat gebeurt er als je een margin call negeert?

De broker verkoopt effecten op je rekening, zoveel als nodig is om het minimum te herstellen, en kan kosten in rekening brengen. Dekt de verkoop de lening niet, dan ben je het verschil nog schuldig.

Hoe bereken je wanneer een margin call komt?

Bij aandelen die met een lening zijn gekocht, komt de call als de waarde van de rekening onder de lening ÷ (1 − onderhoudsmarge) zakt. Met een lening van $10.000 en een minimum van 25% is dat $13.333.

Wat is het verschil tussen initiële marge en onderhoudsmarge?

De initiële marge is hoeveel van de prijs je met eigen geld moet betalen als je koopt (50% volgens de Amerikaanse regels). De onderhoudsmarge is het minimumdeel eigen geld dat je daarna moet aanhouden (minstens 25%).

Lees meer op BigCapital

Over de cijfers

  • De cijfers op deze pagina worden elke nacht herberekend uit de gegevens; de bronnen staan aan het einde van de pagina.
  • S&P Composite price and total return since 1871, and US consumer prices: Robert J. Shiller, Online Data (shillerdata.com); total return with dividends reinvested monthly, calculated by BigCapital.
  • Maandgemiddelden vlakken de diepste dagen af: gemeten met dagelijkse slotkoersen waren de dalingen iets dieper, dus margin calls kwamen iets vaker voor dan deze grafiek laat zien.
  • Deze pagina legt een term uit. Het is geen beleggingsadvies.

Taal

EnglishBahasa IndonesiaDeutschEspañolFrançaisItalianoNederlandsPolskiPortuguêsTürkçeРусскийУкраїнська日本語한국어简体中文