BigCapital bèta

Woordenlijst · Economische ideeën

Marginaal nut

Marginaal nut is de extra voldoening van één eenheid meer van iets. Het wordt meestal kleiner: de eerste punt pizza is geweldig, de vijfde veel minder.

Ook wel genoemd: afnemend marginaal nut, wet van het afnemend marginaal nut, nut, diamant-waterparadox

In gewone taal

Je rammelt van de honger en krijgt een punt pizza: fantastisch. De tweede is nog heel goed. Bij de vierde eet je alleen omdat hij er is, en een vijfde zou je misselijk maken. Elke extra punt geeft minder plezier dan de vorige. Het extra plezier van één meer is het marginaal nut.

Marginaal betekent "één erbij". Economen letten minder op de totale waarde van dingen dan op de waarde van de volgende, want daar gaat elke keuze over: nog een shirt, nog een uur werk, nog een punt pizza.

Dat het extra plezier meestal kleiner wordt, heet de wet van het afnemend marginaal nut. Het verklaart waarom mensen hun geld over veel dingen verdelen in plaats van 30 keer hetzelfde te kopen.

Voorbeeld

De diamant-waterparadox

Water is onmisbaar voor het leven en goedkoop; diamanten zijn nutteloos om te overleven en duur. Adam Smith vond dat raadselachtig. Marginaal nut lost het op.

  1. Water is er genoeg, dus de waarde van nog één glas is minimaal: je hebt al alles wat je nodig hebt.
  2. Diamanten zijn zeldzaam, dus de waarde van nog één diamant is voor iemand die er een wil hoog.
  3. Prijzen volgen de waarde van de volgende eenheid, niet de totale waarde van alle eenheden.
  4. Verdwaald in een woestijn zonder water draait de volgorde om: dan zou je een diamant ruilen voor een glas.

Totale waarde en marginale waarde zijn verschillende dingen, en prijzen volgen de marginale.

Een niveau dieper

Het idee werd begin jaren 1870 drie keer onafhankelijk gevonden door William Stanley Jevons, Carl Menger en Léon Walras: het begin van wat de marginale revolutie in de economie heet.

Het is een reden waarom vraagcurves aflopen (zie vraag en aanbod): mensen kopen alleen meer van iets als de prijs daalt naar de lagere waarde van elke extra eenheid. Het ligt ook ten grondslag aan het argument dat een extra $1.000 meer betekent voor een arm gezin dan voor een rijk.

Het is de klassieke verklaring waarom de meeste mensen een hekel hebben aan risico: als elke extra dollar minder geluk toevoegt, doet het verliezen van $1.000 meer pijn dan het winnen van $1.000 goed doet. Gedragseconomen ontdekten later dat mensen verliezen nog meer haten dan dit voorspelt: zie verliesaversie.

Waarom het ertoe doet

Het verklaart hoe mensen geld uitgeven: een beetje van veel dingen, tot de laatste dollar die aan elk wordt uitgegeven ongeveer evenveel voldoening geeft.

Het verklaart prijzen die op hun kop lijken te staan, zoals de diamant-waterparadox.

Het verklaart waarom de meeste mensen een hekel hebben aan risico, en waarom een verzekering het betalen waard kan zijn.

Een veelgemaakte fout

Mythe: Iets wat nuttiger is, moet altijd meer kosten.

In werkelijkheid: Prijzen hangen af van de waarde van de volgende eenheid, en die hangt af van hoeveel er al is. Water is nuttiger dan diamanten, maar er is zoveel van dat nog één glas heel weinig waard is.

Vragen die mensen stellen

Wat is de wet van het afnemend marginaal nut?

De regel dat elke extra eenheid van iets minder voldoening geeft dan de vorige: het eerste glas water als je dorst hebt is heerlijk, het tiende niet.

Wat is een voorbeeld van marginaal nut?

Je eerste paar sneakers kan je leven veranderen; een vijfde paar voegt veel minder toe. All-you-can-eat-buffetten werken omdat een derde bord voor de meeste mensen zo weinig waard is dat het restaurant er weinig op verliest.

Kan marginaal nut negatief zijn?

Ja: nog een punt pizza als je al vol zit kan je slechter laten voelen. Dat is het moment om te stoppen.

Lees meer op BigCapital

Over de cijfers

  • Deze pagina legt een term uit. Het is geen beleggingsadvies.

Taal

EnglishBahasa IndonesiaDeutschEspañolFrançaisItalianoNederlandsPolskiPortuguêsTürkçeРусскийУкраїнська日本語한국어简体中文