Interactieve les
Samengestelde rente: waarom tijd het wint van timing
Raad, schuif, sorteer en teken je een weg naar het nuttigste idee in geldzaken: groei op groei. Test het daarna op Amerikaanse aandelen sinds 1871.
Kijken
Geld dat geld verdient
Zet $1.000 aan het werk tegen 7,1% per jaar — het tempo van Amerikaanse aandelen na inflatie sinds 1871. Het eerste jaar levert $71 op. Het tweede jaar levert 7,1% op over het grotere bedrag, dus de rente verdient zelf ook rente. Dat is samenstellen. Na 30 jaar bedraagt alleen al de rente op rente $4.699, meer dan het dubbele van de gewone rente van $2.130.
Raden
Dertig jaar later
$1.000 groeit 30 jaar lang met 7,1% per jaar. Hoeveel is het aan het eind waard?
Toon het antwoord
$7.829. Lineair denken telt $71 per jaar op en komt uit op $3.130. Samenstellen maakt er $7.829 van, gegroeid met een factor 7,83 — en 69% van de winst is rente op rente.
Ontdekken
Tijd is de hefboom
Verschuif de regelaars. De stippellijn is enkelvoudige rente: wat je zou krijgen als rente nooit zelf rente opleverde.
Bij 7,1% per jaar verdubbel je de tijd van 20 naar 40 jaar. Het eindbedrag wordt…
- Twee keer zo groot
- Ongeveer 3,9 keer zo groot
- Tien keer zo groot
Toon het antwoord
Ongeveer 3,9 keer zo groot. $3.943 na 20 jaar, $15.545 na 40. De tweede 20 jaar vermenigvuldigen met dezelfde 3,9 als de eerste — maar op een veel grotere basis.
Kies er één
De regel van 72
Een handige vuistregel: 72 gedeeld door de jaarlijkse rente geeft het aantal jaren waarin geld verdubbelt. Hoe lang duurt dat bij 8% per jaar ongeveer?
- 6 jaar
- 9 jaar
- 12,5 jaar
- 18 jaar
Toon het antwoord
9 jaar. 72 ÷ 8 = 9. Het exacte cijfer is 9,01 jaar: de regel klopt goed voor rentes van ongeveer 4% tot 12%. Bij de 7,1% van de aandelenmarkt na inflatie geeft de regel 10,1 jaar; exact is het 10,1.
Op volgorde zetten
Vroeg of lang?
Vier spaarders leggen elk $1.000 per jaar in aandelen die na inflatie met 7,1% per jaar groeien, en laten het staan tot hun 65e. Zet ze op volgorde van wat ze op hun 65e hebben, de meeste eerst.
- Bob spaart 30 jaar, vanaf zijn 35e
- Alice spaart 10 jaar vanaf haar 25e en stopt dan
- Dan spaart 20 jaar, vanaf zijn 45e
- Carol spaart 40 jaar, vanaf haar 25e
Toon het antwoord
- Carol spaart 40 jaar, vanaf haar 25e — $219.398
- Alice spaart 10 jaar vanaf haar 25e en stopt dan — $116.392
- Bob spaart 30 jaar, vanaf zijn 35e — $103.006
- Dan spaart 20 jaar, vanaf zijn 45e — $44.389
Alice stopte een derde van het geld van Bob in en eindigt met meer dan Bob: $116.392 tegenover $103.006. Haar tien vroege jaren hadden 30 jaar extra om samen te stellen. Carol, die beide deed, heeft $219.398.
Raden
De stille dief
In okt 1996 verstop je $1.000 in een la. Dertig jaar later haal je het eruit. De Amerikaanse prijzen stegen in die tijd met 2,5% per jaar. Wat koop je er nu mee, in het geld van 1996?
Toon het antwoord
$471. De prijzen stegen met een factor 2,12, dus de $1.000 koopt wat $471 deed in 1996: 53% van de waarde is stilletjes verdwenen. Inflatie wordt ook samengesteld — ten koste van contant geld.
Ontdekken
Groei na inflatie
Je geld moet de prijzen voorblijven. Stel een rendement zoals genoteerd in en een inflatiepercentage: de ononderbroken lijn is wat $1.000 wordt in het geld van vandaag.
Sinds 1871 leverden Amerikaanse aandelen 9,4% per jaar op zoals genoteerd, en stegen de prijzen met 2,1% per jaar. Wat leverden aandelen op na inflatie?
- 11,7%
- Ongeveer 7,1%
- 9,4%
Toon het antwoord
Ongeveer 7,1%. Grofweg het rendement min de inflatie (7,3%); exact: (1 + 9,4%) ÷ (1 + 2,1%) − 1 = 7,1%.
Teken het
Teken de laatste 30 jaar
Hier is $1.000 dat in okt 1996 in Amerikaanse aandelen is gestopt, gerekend na inflatie. Teken hoe je denkt dat het verliep, jaar voor jaar, tot okt 2026.
Toon het antwoord
1996 $1,0k 2001 $1,47k 2006 $1,78k 2011 $1,56k 2016 $2,88k 2021 $5,74k 2026 $8,77k Het eindigde op $8.774: 7,5% per jaar, dicht bij de 7,1% op lange termijn. Gelijkmatig was het niet: van aug 2000 tot mrt 2009 verloor het 52%, en het duurde tot mei 2013 om dat terug te winnen. Wie belegd bleef, kreeg alle 30 jaar mee.
Kies er één
Tijd of timing?
Twee spaarders leggen elk jaar $1.000 in de S&P 500 tot en met 2025. Pechvogel begint in 1986 en koopt altijd in de duurste maand van het jaar. Gelukkige wacht tot 1996 en koopt dan altijd in de goedkoopste maand. Wie heeft er nu meer?
- De pechvogel, die vroeg begon
- De gelukkige, de perfecte timer
- Ongeveer hetzelfde
Toon het antwoord
De pechvogel, die vroeg begon. Tien extra jaren groei winnen van dertig jaar perfecte timing: $623.285 tegenover $245.241. De pechvogel legde $40.000 in en heeft $623.285; de gelukkige legde $30.000 in en heeft $245.241. Over dezelfde periode 1996–2025 versloeg perfecte timing de slechtste timing met slechts 23%.
Kijken
Een echte toets: elke 30 jaar sinds 1871
Elke balk is $1.000 dat in januari van een bepaald jaar in Amerikaanse aandelen is gestopt en 30 jaar met rust is gelaten, na inflatie. De slechtste start, 1892, groeide nog steeds tot $2.599 (×2,6); de beste, 1932, tot ×18,6; de middelste ×7,36. Periodes waarin je geld verloor: Geen één van de 126.
Klaar
- Samenstellen is groei op groei: $1.000 tegen 7,1% per jaar werd in 30 jaar $7.829, gegroeid met een factor 7,83.
- De regel van 72: 72 ÷ de rente = jaren tot verdubbeling. In het tempo van de aandelenmarkt na inflatie ongeveer 10,1 jaar.
- Vroeg beginnen is beter dan later meer sparen: Alice’s tien vroege jaren waren meer waard dan Bobs dertig latere.
- Inflatie wordt samengesteld ten koste van contant geld: $1.000 dat sinds 1996 bewaard is, koopt vandaag $471.
- Tijd won van timing: de pechvogel die tien jaar eerder begon, eindigde met 2,5 keer zoveel geld als de perfecte timer.
Verdiep je verder
Hoe de cijfers tot stand komen
- Aandelen: de S&P Composite-index (vanaf 1957 de S&P 500) met herbelegde dividenden, maandelijks van jan 1871 tot okt 2026; na inflatie met de Amerikaanse consumentenprijsindex.
- Het langetermijnrendement van 7,1% per jaar na inflatie is de samengestelde groei over die hele periode. Elk voorbeeld met “tegen dit tempo” gebruikt dat cijfer; de werkelijke jaren verliepen allesbehalve vlak.
- De vier spaarders leggen aan het begin van elk jaar waarin ze sparen $1.000 in. De timing-spaarders leggen elk jaar $1.000 in, in de maand met de hoogste of laagste gemiddelde koers van dat jaar; hun bedragen zijn zoals genoteerd, niet gecorrigeerd voor inflatie.
- Zonder belastingen, kosten of handelskosten.
- Bron: Robert J. Shiller, Online Data (S&P Composite, dividenden, CPI, rente op 10-jaars staatsobligaties).
- Een les over hoe dingen werken, geen beleggingsadvies. Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.