Woordenlijst · Fondsen en derivaten
Hefboomwerking
Hefboomwerking betekent geleend geld gebruiken om een grotere belegging te doen dan met je eigen geld kan. Het vermenigvuldigt zowel winsten als verliezen.
Ook wel genoemd: financiële hefboom, gearing, lenen om te beleggen, beleggen op krediet
Vanaf de vorige top tot jun 1932, maandgemiddelden: veel meer dan de 50% die een positie met 2× hefboom wegvaagt.
In gewone taal
Met een hefboom til je een zware steen op met een kleine duw. In de financiële wereld laat hefboomwerking je een grote belegging beheren met weinig eigen geld, doordat je de rest leent. Koop je een huis van $400.000 met $80.000 eigen geld en een hypotheek van $320.000, dan werk je met een hefboom van vijf.
Dat werkt prachtig als de prijzen stijgen. Stijgt het huis 10% naar $440.000, dan is je $80.000 $120.000 geworden: een winst van 50%. Het werkt even hard de andere kant op. Daalt het huis 20%, naar $320.000, dan is je $80.000 weg, terwijl je de hele lening nog steeds moet terugbetalen.
Dat is de regel van hefboomwerking: de beweging van je eigen geld wordt vermenigvuldigd met de hefboom, in beide richtingen. En geleend geld kost rente, dus de belegging moet meer opbrengen dan de lening kost om uberhaupt quitte te spelen.
Voorbeeld
Hefboomwerking bij een huis
Je koopt een huis van $400.000 met $80.000 eigen geld en een hypotheek van $320.000: een hefboom van 5×.
- De prijzen stijgen 10%: het huis is $440.000 waard. Jouw deel: $440.000 − $320.000 = $120.000, +50%.
- De prijzen dalen 10%: $360.000 − $320.000 = $40.000, −50%.
- De prijzen dalen 20%: $320.000 − $320.000 = $0. Je bent de bank nog steeds $320.000 schuldig en bezit een huis dat precies dat waard is.
- Rente, belastingen en verkoopkosten zijn weggelaten: in het echt maken ze de winsten kleiner en de verliezen groter.
Hefboom = wat je beheert ÷ je eigen geld. Je winst of verlies ≈ de koersbeweging × de hefboom.
Een niveau dieper
Hefboomwerking is overal. Hypotheken werken met een hefboom; Amerikaanse brokers laten beleggers tot de helft van de koers van aandelen lenen (beleggen op krediet); futures vragen maar 5–15% onderpand; bedrijven lenen om het rendement voor aandeelhouders op te krikken; banken lenen een veelvoud van hun eigen kapitaal uit. In 2007 had investeringsbank Lehman Brothers zo’n $30 aan bezittingen voor elke $1 eigen kapitaal; een waardedaling van 3% had het weggevaagd, en in 2008 ging de bank failliet.
Het gevaar zit niet alleen in de grootte van een verlies, maar ook in het moment. Als de prijzen dalen, vragen geldschieters om meer geld (een margin call) of verkopen ze de belegging voor je, vaak op het slechtst denkbare moment. Zo wordt een tijdelijke daling een blijvend verlies. Veel beleggers met hefboom worden eruit gedwongen voordat de prijzen herstellen.
Hefboomwerking raakt ook hele economieën: leenbooms drijven de prijzen op, en als ze afbouwen, kan gedwongen verkoop een daling in een crash veranderen, zoals in 1929 en 2008.
Hefboomwerking vermenigvuldigt de beweging
Het rendement op je eigen geld bij een bepaalde koersbeweging van wat je kocht. Bij 2× veegt een daling van 50% je weg; bij 4× doet een daling van 25% dat.
De cijfers achter de grafiek
| Geen hefboom (1×) | 2× hefboom | 4× hefboom | |
|---|---|---|---|
| −50% | −50% | −100% | — |
| −45% | −45% | −90% | — |
| −40% | −40% | −80% | — |
| −35% | −35% | −70% | — |
| −30% | −30% | −60% | — |
| −25% | −25% | −50% | −100% |
| −20% | −20% | −40% | −80% |
| −15% | −15% | −30% | −60% |
| −10% | −10% | −20% | −40% |
| −5% | −5% | −10% | −20% |
| 0% | 0% | 0% | 0% |
| +5% | 5% | 10% | 20% |
| +10% | 10% | 20% | 40% |
| +15% | 15% | 30% | 60% |
| +20% | 20% | 40% | 80% |
| +25% | 25% | 50% | 100% |
| +30% | 30% | 60% | 120% |
| +35% | 35% | 70% | 140% |
| +40% | 40% | 80% | 160% |
| +45% | 45% | 90% | 180% |
| +50% | 50% | 100% | 200% |
Waarom het ertoe doet
De meeste huizen worden gekocht met hefboomwerking, dus huizenprijzen en hypotheekrente bepalen het vermogen van gezinnen.
Hefboomwerking zit achter de meeste financiële ontploffingen, van 1929 tot 2008: verliezen op geleend geld dwingen tot verkoop, en verkoop drukt de prijzen verder omlaag.
De schuldenlast van bedrijven bepaalt hoe hard een neergang hen en hun aandeelhouders raakt.
Een veelgemaakte fout
Mythe: Met hefboomwerking kun je alleen verliezen wat je zelf hebt ingelegd.
In werkelijkheid: Als de prijzen snel dalen, kunnen je verliezen groter zijn dan je eigen geld en ben je de rest schuldig. Een huis dat minder waard wordt dan de hypotheek, laat de eigenaar met schuld achter; een trader wiens positie door zijn margin heen zakt, kan geld schuldig zijn aan de broker.
Vragen die mensen stellen
Wat is een hefboomratio?
Wat je beheert gedeeld door je eigen geld. $50.000 aan aandelen, gekocht met $25.000 eigen geld en $25.000 geleend, is 2× hefboom; een huis dat je koopt met 20% eigen inbreng is 5×.
Is hefboomwerking goed of slecht?
Het is een gereedschap. Het laat mensen huizen kopen en bedrijven investeren, en het maakt verliezen groter en sneller. Hoeveel te veel is, hangt af van hoeveel de belegging kan dalen en hoe lang je het kunt volhouden.
Wat is beleggen op krediet?
Geld lenen van je broker om effecten te kopen, waarbij die effecten als onderpand dienen. In de VS kun je meestal tot de helft van de koers lenen (de limiet van de Federal Reserve sinds 1974); daalt de waarde te ver, dan krijg je een margin call.
Lees meer op BigCapital
Over de cijfers
- De cijfers op deze pagina worden elke nacht herberekend uit de gegevens; de bronnen staan aan het einde van de pagina.
- S&P Composite price and total return since 1871, and US consumer prices: Robert J. Shiller, Online Data (shillerdata.com); total return with dividends reinvested monthly, calculated by BigCapital.
- Deze pagina legt een term uit. Het is geen beleggingsadvies.