Woordenlijst · Aandelen en markten
Aandelenmarkt
De aandelenmarkt is waar aandelen van bedrijven worden gekocht en verkocht: alle beurzen en handelssystemen waar beleggers met elkaar handelen.
Ook wel genoemd: aandelenmarkt, effectenmarkt, de markt, beurzen
Eind 2025. Daarna: China $15,5 bln., Japan $7,61 bln..
Gemiddelde van de dagelijkse slotkoersen, okt 2026: +14,7% in 12 maanden.
In gewone taal
Op een boerenmarkt komen mensen die tomaten telen samen met mensen die ze willen hebben. De aandelenmarkt doet hetzelfde voor stukjes van bedrijven: wie aandelen wil verkopen, ontmoet wie wil kopen, en de prijs komt te liggen waar beide kanten het over eens zijn.
Het is niet één gebouw. “De aandelenmarkt” zijn alle effectenbeurzen en elektronische handelssystemen samen. Als het nieuws zegt “de markt steeg vandaag 1%”, bedoelen ze meestal een aandelenindex zoals de S&P 500.
De grootste markt is Verenigde Staten: de beursgenoteerde bedrijven daar waren eind 2025 $68,9 bln. waard. Daarna kwamen China ($15,5 bln.) en Japan ($7,61 bln.).
Voorbeeld
Waar je geld heen gaat als je een aandeel koopt
- Bij een IPO verkoopt een bedrijf 10 miljoen nieuwe aandelen voor $20. Het haalt $200 miljoen op om fabrieken te bouwen of mensen aan te nemen.
- De volgende dag koop je 100 van die aandelen voor $22 op de beurs. Je $2.200 gaat naar een andere belegger die verkocht, niet naar het bedrijf.
- Een jaar later meldt het bedrijf sterke winsten en staat de koers op $30. Je kunt je 100 aandelen voor $3.000 verkopen aan wie ze maar wil.
Het bedrijf haalde één keer geld op; daarna blijft de markt iedereen vertellen wat de aandelen waard zijn, elke seconde dat ze open is.
Een niveau dieper
Economen splitsen het in twee. De primaire markt is waar bedrijven nieuwe aandelen verkopen om geld op te halen, bij een IPO of bij latere aandelenemissies. De secundaire markt is waar beleggers bestaande aandelen met elkaar verhandelen. Dat is bijna alle dagelijkse handel, en daardoor zijn aandelen makkelijk te verkopen.
Koersen bewegen als kopers en verkopers van mening veranderen over de toekomstige winst van bedrijven, over de rente en over de economie. Over tientallen jaren volgde de markt de bedrijfswinsten omhoog; over maanden kan ze flink heen en weer zwaaien, in bullmarkten en bearmarkten.
Markten kunnen enorm groeien en krimpen. Eind 1989, na een enorme hausse, waren de Japanse beursgenoteerde bedrijven $4,26 bln. waard, meer dan de $3,38 bln. van Amerika. Eind 2025 was de Japanse markt $7,61 bln. waard en de Amerikaanse $68,9 bln..
De Amerikaanse, Japanse en Chinese aandelenmarkt sinds 1980
De waarde van de beursgenoteerde bedrijven van elk land aan het eind van elk jaar, in Amerikaanse dollars. Op een logaritmische schaal zijn gelijke stappen gelijke procentuele veranderingen. De Japanse markt haalde de Amerikaanse in tijdens de hausse van eind jaren 1980 en kromp daarna jarenlang; de Chinese cijfers beginnen in 2003.
De cijfers achter de grafiek
| Datum | Verenigde Staten | Japan | China |
|---|---|---|---|
| 1980 | $1,36 bln. | $379 mld. | — |
| 1990 | $3,09 bln. | $2,93 bln. | — |
| 2000 | $15,1 bln. | $3,16 bln. | — |
| 2010 | $17,3 bln. | $3,83 bln. | $4,03 bln. |
| 2020 | $41,6 bln. | $6,72 bln. | $12,3 bln. |
| 2021 | $48,5 bln. | $6,54 bln. | $14,4 bln. |
| 2022 | $40,3 bln. | $5,38 bln. | $11,5 bln. |
| 2023 | $49 bln. | $6,15 bln. | $10,9 bln. |
| 2024 | $62,2 bln. | $6,31 bln. | $11,8 bln. |
| 2025 | $68,9 bln. | $7,61 bln. | $15,5 bln. |
Waarom het ertoe doet
Het laat bedrijven geld ophalen bij miljoenen beleggers, en laat die beleggers verkopen wanneer ze willen, en daarom willen ze überhaupt beleggen.
Het is waar het meeste pensioenspaargeld terechtkomt, direct of via fondsen.
De koersen zijn een doorlopende stemming over de toekomst: ze dalen vaak vóór een recessie en herstellen vóór de economie.
Een veelgemaakte fout
Mythe: De aandelenmarkt is de economie.
In werkelijkheid: Ze hangen samen, maar zijn niet hetzelfde. De markt prijst de toekomstige winst van beursgenoteerde bedrijven, waarvan veel in het buitenland verdienen; de economie is alles wat in eigen land wordt geproduceerd, ook door de vele bedrijven die niet op de beurs staan. Beide kunnen maandenlang tegengesteld bewegen, zoals in 2020, toen aandelen herstelden terwijl de werkloosheid nog hoog was.
Vragen die mensen stellen
Wat is de grootste aandelenmarkt ter wereld?
Gemeten naar de waarde van de beursgenoteerde bedrijven: Verenigde Staten, met $68,9 bln. eind 2025, gevolgd door China ($15,5 bln.) en Japan ($7,61 bln.). Op onze pagina aandelenmarkt ten opzichte van bbp vergelijk je alle landen.
Hoe laat is de Amerikaanse aandelenmarkt open?
De New York Stock Exchange en Nasdaq handelen van maandag tot en met vrijdag van 9.30 tot 16.00 uur Eastern Time, behalve op feestdagen. Voor en na die uren wordt ook wat gehandeld, met minder kopers en verkopers.
Is de aandelenmarkt hetzelfde als de S&P 500?
Nee. De S&P 500 is een index van ongeveer 500 grote Amerikaanse bedrijven, die dient als snelle maatstaf voor de hele Amerikaanse markt. Hij dekt het grootste deel, maar niet alles van de waarde van Amerikaanse beursgenoteerde aandelen, en niets van de rest van de wereld.
Lees meer op BigCapital
Over de cijfers
- De cijfers op deze pagina worden elke nacht herberekend uit de gegevens; de bronnen staan aan het einde van de pagina.
- Stock market capitalization (listed domestic companies): The World Bank: World Development Indicators: Market capitalization of listed domestic companies (current US$) (CM.MKT.LCAP.CD). Original source: World Federation of Exchanges database, World Federation of Exchanges (WFE).
- S&P Composite price and total return since 1871, and US consumer prices: Robert J. Shiller, Online Data (shillerdata.com); total return with dividends reinvested monthly, calculated by BigCapital.
- India ontbreekt in de ranglijst van 2025: de Wereldbank schat de markt daar op $10,6 bln., ongeveer twee keer zoveel als de beurzen zelf meldden, blijkbaar omdat bedrijven die op beide grote beurzen genoteerd zijn dubbel worden geteld.
- Deze pagina legt een term uit. Het is geen beleggingsadvies.