BigCapital beta

Sözlük · Ekonomi

Nominal ve reel

Nominal değerler günün parasıyla ifade edilir; reel değerler enflasyonu çıkarır, böylece paranın farklı yıllarda ne aldığını karşılaştırabilirsiniz.

Diğer adı: nominal ve reel, reel olarak, enflasyondan arındırılmış, sabit dolar, bugünün doları

Canlı rakamlar, her gece güncellenir

1964 yılının saatlik ücreti, bugünün dolarıyla
$27,31

Ortalama saatlik kazanç Oca 1964 yılında $2,50 idi. Şimdi: $32,75 (Eki 2026).

1964 yılından beri reel ücret değişimi
+20%

Günün dolarıyla ücret 13,1 kat arttı.

Sade bir dille

1964 yılında tipik bir Amerikalı işçi saatte $2,50 kazanıyordu; şimdi bu rakam $32,75 (Eki 2026). Bu işçi 13,1 kat daha mı varlıklı? Hayır: fiyatlar da yükseldi. Bunlar günün dolarıyla yazılmış nominal tutarlardır. Eski ücreti enflasyon kullanarak bugünün dolarına çevirirseniz reel değerini bulursunuz.

Reel değerler önemli soruyu yanıtlar: para ne kadar şey alabilir? Bugünün dolarıyla 1964 yılının ücreti $27,31 değerindeydi; yani reel ücret toplamda +20% değişti.

Aynısı GSYH, faiz oranları, konut fiyatları ve yatırım getirileri için de geçerli: nominal sayı enflasyonu içerir, reel sayı içermez.

Örnek

Zammınız enflasyonu yendi mi?

  1. Maaşınız $50.000'dan $60.000'a çıkıyor: nominal +20%.
  2. Aynı yıllarda fiyatlar 15% arttı.
  3. Eski dolarla yeni maaşın değeri $60.000 ÷ 1,15 = $52.174.
  4. Reel zam: $52.174 ÷ $50.000 − 1 = +4,3%. Fiyatlar 25% artmış olsaydı, aynı zam 4% reel kesinti olurdu.

Pratik kural: reel değişim ≈ nominal değişim − enflasyon (20% − 15% = 5%, kesin değer olan 4,3%'e yakın).

Bir kademe daha derin

Bunun aracı, tüketici fiyat endeksi gibi bir fiyat endeksidir: reel değer = nominal değer × (şimdiki fiyat endeksi ÷ o zamanki fiyat endeksi). Bütün ekonomi için istatistikçiler bunun yerine GSYH deflatörünü kullanır; ondan da reel GSYH çıkar.

Faiz oranlarında kural çıkarmadır: reel faiz oranı ≈ nominal oran − enflasyon. Enflasyon 3% iken 5%'lik bir mevduat faizi yaklaşık 2% reeldir; enflasyon 6% iken yaklaşık −1% olur.

İnsanlar parayı çoğu zaman nominal olarak değerlendirir; iktisatçılar buna para yanılsaması der. 4% enflasyonda 3%'lik zam, enflasyonsuz bir ortamda 1%'lik maaş kesintisinden daha iyi hissettirir; oysa ikisi de sizi yaklaşık 1% daha yoksul bırakır.

1964'ten beri saatlik ücret, nominal ve reel

Üretim ve denetim dışı işçilerin ortalama saatlik kazancı; özel sektör çalışanlarının yaklaşık beşte dördü. Nominal çizgi istikrarla yükselir. Bugünün dolarıyla ücretler 1970'lerin başından 1990'ların ortasına kadar düştü, o zamandan beri yükseliyor.

Bugünün dolarıylaGünün dolarıyla
Mevsimsel olarak düzeltilmiş, aylık. Bugünün doları: tüketici fiyat endeksi (CPI-U, mevsimsel olarak düzeltilmemiş) ile en son aya göre düzeltilmiştir.
Grafiğin arkasındaki rakamlar
TarihBugünün dolarıylaGünün dolarıyla
Oca 1964$27,31$2,5
Ara 1970$29,68$3,5
Ara 1980$27,88$7,13
Ara 1990$26,08$10,34
Ara 2000$27,72$14,29
Ara 2010$29,61$19,23
Ara 2020$32,6$25,16
Ara 2022$32,09$28,22
Ara 2023$32,43$29,47
Ara 2024$32,79$30,66
Ara 2025$33,15$31,83
Eki 2026$32,75$32,75

Neden önemli

Zaman içindeki hemen her para karşılaştırması buna ihtiyaç duyar: maaşlar, konut fiyatları, benzin fiyatı, bir hissenin getirisi. Düzeltme yapmazsanız geçmiş hep ucuz görünür.

Yatırımcılar reel getiriyi önemser: ABD hisseleri 1871 yılından beri enflasyondan önce yıllık 9,4%, enflasyondan sonra 7,1% getiri sağladı.

Sözleşmeler, vergi dilimleri ve yardımlar reel değerleri erimesin diye çoğu zaman enflasyona göre düzeltilir (“endekslenir”).

Yaygın bir yanılgı

Efsane: Benzin 1960'ta galon başına yaklaşık 30 sentti, yani o zaman çok daha ucuzdu.

Gerçek: Bugünün dolarıyla o 30 sent birkaç dolar eder; yakın zamandaki fiyatlardan çok uzak değil. Enflasyon hesaplayıcımız 1913'ten beri istediğiniz iki ay arasında herhangi bir tutarı çevirir.

İnsanların sorduğu sorular

“Reel olarak” ne demek?

Enflasyondan arındırılmış: tutar, seçilmiş tek bir yılın parasıyla (genellikle bugününkiyle) ifade edilir, böylece farklı yıllar karşılaştırılabilir.

Nominal değer reele nasıl çevrilir?

Şimdiki fiyat endeksinin o zamanki fiyat endeksine oranıyla çarpın. Oca 1964 yılında $2,50 × (Eki 2026 tarihindeki CPI ÷ Oca 1964 yılındaki CPI) = $27,31.

Reel GSYH, enflasyondan arındırılmış GSYH ile aynı mı?

Evet: reel GSYH her yılın üretimini tek bir baz yılın fiyatlarıyla (ABD için 2017) değerler; bu yüzden yalnızca ekonomi daha çok ürettiğinde büyür.

BigCapital'de devamını okuyun

Rakamlar hakkında

  • Bu sayfadaki rakamlar her gece verilerden yeniden hesaplanır; kaynaklar sayfanın sonunda listelenmiştir.
  • Consumer price index, all items (CPI-U), not seasonally adjusted: U.S. Bureau of Labor Statistics, Consumer Price Index, series CPIAUCNS; retrieved from FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis.
  • Average hourly earnings, production and nonsupervisory employees, private: U.S. Bureau of Labor Statistics, Current Employment Statistics (establishment survey), series AHETPI; retrieved from FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis.
  • S&P Composite price and total return since 1871, and US consumer prices: Robert J. Shiller, Online Data (shillerdata.com); total return with dividends reinvested monthly, calculated by BigCapital.
  • Bu sayfa bir terimi açıklar. Yatırım tavsiyesi değildir.

Dil

EnglishBahasa IndonesiaDeutschEspañolFrançaisItalianoNederlandsPolskiPortuguêsTürkçeРусскийУкраїнська日本語한국어简体中文