Makale · Ekonomi
Ekonominin çözülmemiş bilmeceleri
Ekonomideki bazı sorular ipuçları ve şüphelilerle birlikte gelir, ama hüküm yoktur. İşte bunlardan 6 tanesi, her biri kanıtlarıyla: uzun vadeli faiz 1981 yılında 13,9% iken 2020 yılında 0,89% seviyesine kadar geriledi, ABD büyümesindeki dalgalanmalar 1984 sonrasında 57% azaldı ve emeğin iş gelirindeki payı, 1947–1999 ortalamasının 15,8% altında. İktisatçıların her dosya için şüphelileri var. Hiçbiri kapanmadı.
2 açık, 2 yeniden açıldı, 2 kısmen açıklanmış. Hiçbiri kapanmadı.
1981 yılındaki 13,9% düzeyinden indi; 2026 şimdiye kadar: 4,54%
tipik çeyreklik dalgalanma: öncesinde 4,8 puan, 1984–2007 arasında 2,1
M2 para stoku ise yılda 6,2% büyürken: görünmeyen enflasyon
2026 Ç3, 1947–1999 ortalamasına kıyasla; 1947 yılından beri en düşük düzey
İktisat birçok dosyayı kapattı: para el arabalarıyla basılınca fiyatlar neden fırlar, ticaret neden kazandırır, banka paniği neden yayılır. Aşağıdaki dosyalar farklı. Her birinde verilerde net bir ipucu, birkaç saygın şüpheli ve kariyerini şu ya da bu şüpheliyi suçlayarak geçirmiş iktisatçılar var. Biz kanıtları ve şüphelileri ortaya koyuyoruz. Bir suçlu göstermiyoruz.
Damgalar hakkında bir not. Açık: üzerinde uzlaşılmış bir cevap yok. Kısmen açıklanmış: iktisatçıların çoğu şüphelilerden bazılarını kabul ediyor, geri kalanı hâlâ tartışıyor. Yeniden açıldı damgasını biz değil veriler vuruyor: sessizliğe gömülmüş bir dosyayı son rakamlar yeniden canlandırdı.
Dosya 01Yeniden açıldıA. W. Phillips, 1958 · Samuelson ve Solow, 1960
Kaybolan Phillips eğrisi
Düşük işsizlik eskiden artan fiyatlar demekti. Sonra bu bağ kayboldu.
1958'de A. W. Phillips, Britanya'da 1861–1957 arasında işsizliğin düşük olduğu yıllarda nominal ücretlerin daha hızlı arttığını gösterdi. 1960'ta Paul Samuelson ve Robert Solow bunun fiyatlarla yazılmış Amerikan sürümünü çizdi ve politika yapıcılara bir menü sundu: biraz daha az işsizlik için biraz daha fazla enflasyon. 1960 on yılı menüye uyuyordu: yıllık ABD verilerinde işsizlikteki her bir puanlık düşüş yaklaşık 1,15 puan daha fazla enflasyonla birlikte gelmişti (korelasyon −0,84).
Sonra menü dağıldı. 1970 on yılı, 1980 on yılı ve 1990 on yılı boyunca eğim hatta pozitife döndü: Milton Friedman ve Edmund Phelps'in 1967–68'de uyardığı gibi, enflasyon ve işsizlik birlikte arttı ve birlikte azaldı. İnsanlar enflasyonu bekledikleri anda onu ücretlere ve fiyatlara yansıtıyor ve değiş tokuş buharlaşıyor. 2010 on yılı hepsinin en tuhaf dönemiydi: işsizlik 2010 yılında 9,6% iken 2019 yılında 3,7% seviyesine düştü, enflasyon ise 0,1% ile 3,1% arasında kaldı. Eğim: +0,08, neredeyse düz bir çizgi.
Sonra 2020 on yılı geldi. İşsizlik 2023 yılında 3,6% seviyesine inerken enflasyon 2022 yılında 8,0% değerine ulaştı; 2020 on yılı (şu ana kadar) için eğim −0,80, yani 2010 on yılı dönemindekinin yaklaşık 10 katı kadar dik. Eğri ölümden mi döndü, yoksa bir pandemi, birbirine dolanmış tedarik zincirleri ve bir enerji şoku onu yalnızca canlıymış gibi mi gösterdi?
Sayılarla on yıllar
| On yıl | İşsizlik, ortalama | Enflasyon, ortalama | Eğim | Korelasyon |
|---|---|---|---|---|
| 1950 on yılı1950–1959 | 4,5% | 2,1% | −0,50 | −0,27 |
| 1960 on yılı1960–1969 | 4,8% | 2,3% | −1,15 | −0,84 |
| 1970 on yılı1970–1979 | 6,2% | 7,1% | +0,33 | +0,14 |
| 1980 on yılı1980–1989 | 7,3% | 5,6% | +0,20 | +0,08 |
| 1990 on yılı1990–1999 | 5,8% | 3,0% | +0,44 | +0,43 |
| 2000 on yılı2000–2009 | 5,5% | 2,6% | −0,70 | −0,86 |
| 2010 on yılı2010–2019 | 6,2% | 1,8% | +0,08 | +0,22 |
| 2020 on yılı*2020–2025 | 4,8% | 3,9% | −0,80 | −0,60 |
Eğim: işsizlikte bir puan artışla birlikte gelen enflasyon değişimi, puan olarak; negatif olması ders kitabındaki değiş tokuştur. * Tamamlanmamış on yıl: şu ana kadarki tam yıllar.
Şüphelilerbaşlıca açıklamalar, suçluluk sırası gözetilmeden
- #1Çıpalanmış beklentilerFriedman, 1968 · Phelps, 1967İnsanlar merkez bankasının enflasyonu hedefine yakın tutacağına güvendiğinde, firmalar ve çalışanlar fiyatları işsiz sayısına göre değil buna göre belirler.
- #2KüreselleşmeRogoff, 2003İthalat ve küresel tedarik zincirleri, yerel iş piyasası ne kadar sıkışık olursa olsun, yerli firmaların isteyebileceği fiyatı sınırlar.
- #3Fed eğriyi gizliyorMcLeay ve Tenreyro, 2019Enflasyon her yükseldiğinde ekonomiyi soğutan bir merkez bankası, bağ altta hâlâ işliyor olsa bile bu deseni verilerden siler.
- #4Eğri bir eğriPhillips'in kendi 1958 eğrisi de kıvrıktıBoşta işçi olduğu sürece enflasyon pek tepki vermeyebilir, işçi bulmak çok zorlaşınca ise fırlayabilir; bu hem sakin 2010'ları hem de 2021–22 sıçramasını açıklar.
- #5Yanlış ölçüdoğal oran tartışmasıİşsizlik oranı, iş aramayı bırakanlar gibi atıl kapasiteyi gözden kaçırabilir; “doğal” oranın kendisi de kayarak tüm eğriyi kaydırabilir.
DurumYeniden açıldıDüz on yıllar dosyayı kapanmış gösterdi; 2020 on yılı onu yeniden açtı. Verilerde bir pandemi varken, bir geri dönüşü bir tesadüfden ayırmak henüz kimsenin harcı değil.
Dosya 02Kısmen açıklanmışStock ve Watson, 2002 · Bernanke, 2004
Büyük Ilımlılık
1984 civarında ABD ekonomisi birdenbire sakinleşti. Bunu kimse duyurmadı ve nedenini kimse kesin söyleyemiyor.
Reel GSYH'nin çeyreklik büyümesinin ne kadar oynadığını ölçün: standart sapması, yıllık oranla büyüme puanı cinsinden. 1947 Ç2–1983 Ç4 arasında 4,8 idi; 1984 Ç1–2007 Ç4 arasında ise yalnızca 2,1, yani 57% daha az. Resesyonlar da seyrekleşti: öncesindeki 37 yılda 8 resesyon başlamıştı, sakin geçen 24 yılda ise 2.
James Stock ve Mark Watson buna 2002'de Büyük Ilımlılık adını verdi; 2004'te dönemin Fed yönetim kurulu üyesi Ben Bernanke, bunu en azından kısmen daha iyi para politikasına bağlayan ünlü bir konuşma yaptı. Dört yıl içinde 1930'lardan beri en derin resesyon geldi ve 2020 yılında verilerde 1947 yılından beri en sert çeyreklik düşüş yaşandı: 2020 Ç2 döneminde yıllık oranla −28,0. En büyük sıçrama, +34,9, 2020 Ç3 döneminde geldi.
Peki sakinlik sona erdi mi? 2008 yılından beri dalgalanmalar 5,7 ölçülüyor, ama 2020–2021 pandemi çeyreklerini çıkarırsanız 2,3 değerine inerler, Ilımlılık dönemi kadar sakin (2,1). Verilerdeki en sakin beş yıl 2019 Ç4 döneminde sona erdi (dalgalanma 1,1); 2026 Ç3 dönemine kadarki son beş yıl ise 1,8 ölçülüyor.
Döneme göre oynaklık
| Dönem | Tipik dalgalanma (std. sapma, puan) | Ortalama büyüme, yıllık oran | Başlayan resesyonlar |
|---|---|---|---|
| Öncesi1947 Ç2 – 1983 Ç4 | 4,8 | 3,7% | 8 |
| Büyük Ilımlılık1984 Ç1 – 2007 Ç4 | 2,1 | 3,3% | 2 |
| 2008 sonrası2008 Ç1 – 2026 Ç3 | 5,7 | 2,2% | 2 |
| Aynısı, 2020–2021 hariç2008 Ç1 – 2026 Ç3 | 2,3 | — | — |
Şüphelilerbaşlıca açıklamalar, suçluluk sırası gözetilmeden
- #1Daha iyi para politikasıClarida, Galí ve Gertler, 2000Paul Volcker'dan itibaren Fed enflasyonla daha erken ve daha sert mücadele etti; böylece yükselişler ve çöküşler daha küçük kaldı.
- #2İyi şansStock ve Watson, 2002Petrol, gıda ve verimlilikteki daha küçük şoklar: daha bilge değil, daha sakin bir dünya. 2008 ve 2020 fırtınaları bu şüpheliye iyi uyuyor.
- #3Daha akıllı stoklarMcConnell ve Perez-Quiros, 2000Bilgisayarlar ve tam zamanında tedarik, her döngüyü büyüten stok biriktirme dalgalanmalarını azalttı.
- #4Hizmetler öne geçiyoryapısal dönüşüm görüşüSaç kesimi, yazılım ve sağlık hizmeti, çelik fabrikalarından ve otomobil tesislerinden daha az dalgalanır.
- #5Kolaylaşan krediDynan, Elmendorf ve Sichel, 2006Haneler ve firmalar kötü çeyreklerde borçlanabiliyordu; ta ki borcun kendisi 2008'in şoku olana kadar.
DurumKısmen açıklanmışÇalışmaların çoğu hem daha iyi politikaya hem de iyi şansa pay veriyor ve paylaşımı tartışıyor. 2008 ve 2020, şans kampına yeni kanıt sundu.
Dosya 03Yeniden açıldıBernanke, 2005 · Summers, 2013
Faiz oranlarındaki büyük düşüş
39 yıl boyunca borçlanmanın bedeli neredeyse hiç durmadan düştü. Nedeni konusunda kimse hemfikir değil.
Robert Shiller'in uzun vadeli ABD faiz serisi 1871 yılına uzanıyor. En yüksek yıl 1981 oldu: 13,9%. Sonraki 39 yılın 25 tanesinde geriledi; aşağı inen bir merdiven gibi 2020 yılında 0,89% düzeyine indi, verilerdeki tüm 155 tam yılın en düşüğü.
Düşüşün bir kısmı bilmece değil: enflasyon da düştü ve borç verenler fiyatların daha az artmasını beklediklerinde daha az faiz ister. 1981 yılına kadarki on yılda fiyatlar yılda 8,6% arttı; 2020 yılına kadarki on yılda 1,7%. Bu, 13,0 puanın yaklaşık 6,9 puanını açıklıyor. Geri kalan 6,1 puan ise reel faizdeki düşüş, yani zamanın kendi fiyatı; çoğu zengin ülkede aşağı yukarı aynı dönemde görüldü. Bilmece bu kısım.
Sonra eğilim döndü. 2026 yılında şimdiye kadar uzun vadeli faiz ortalama 4,54% oldu (Eki 2026: 5,24%), dibin 3,6 puan üzerinde ve 2007 yılından beri en yüksek yıllık düzey. 39 yıllık düşüş tek seferlik miydi, yoksa arkasındaki güçler faizleri yeniden aşağı mı çekecek?
On yıllara göre uzun vadeli faiz
| On yıl | Ortalama faiz | En yüksek yıl | En düşük yıl |
|---|---|---|---|
| 1870 on yılı1871–1879 | 4,87% | 5,53%1873 | 4,13%1879 |
| 1880 on yılı1880–1889 | 3,58% | 3,87%1880 | 3,44%1889 |
| 1890 on yılı1890–1899 | 3,49% | 3,73%1893 | 3,12%1899 |
| 1900 on yılı1900–1909 | 3,47% | 3,83%1909 | 3,13%1900 |
| 1910 on yılı1910–1919 | 4,26% | 4,72%1919 | 3,94%1910 |
| 1920 on yılı1920–1929 | 3,98% | 5,02%1920 | 3,34%1927 |
| 1930 on yılı1930–1939 | 2,93% | 3,51%1932 | 2,29%1939 |
| 1940 on yılı1940–1949 | 2,32% | 2,47%1943 | 2,09%1940 |
| 1950 on yılı1950–1959 | 3,03% | 4,33%1959 | 2,40%1954 |
| 1960 on yılı1960–1969 | 4,67% | 6,67%1969 | 3,88%1961 |
| 1970 on yılı1970–1979 | 7,50% | 9,44%1979 | 6,16%1971 |
| 1980 on yılı1980–1989 | 10,60% | 13,91%1981 | 7,68%1986 |
| 1990 on yılı1990–1999 | 6,66% | 8,55%1990 | 5,26%1998 |
| 2000 on yılı2000–2009 | 4,46% | 6,03%2000 | 3,26%2009 |
| 2010 on yılı2010–2019 | 2,40% | 3,21%2010 | 1,80%2012 |
| 2020 on yılı*2020–2026 | 3,18% | 4,54%2026 | 0,89%2020 |
* Tamamlanmamış on yıl.
Şüphelilerbaşlıca açıklamalar, suçluluk sırası gözetilmeden
- #1Küresel tasarruf bolluğuBernanke, 2005Çin'den, petrol ihracatçılarından ve diğer fazla veren ülkelerden gelen tasarruflar güvenli tahvillere aktı ve getirilerini aşağı itti.
- #2YaşlanmaCarvalho, Ferrero ve Nechio, 2016Daha uzun ömürler ve daha az genç borçlu: emeklilik için tasarruf eden daha çok, kredi çeken daha az insan.
- #3Seküler durgunlukSummers, 2013, Hansen, 1938'in ardındanVerimlilik ve nüfustaki yavaş büyüme daha az kârlı proje bırakır; tasarruflar da giderek düşen faizlerde bekler.
- #4Güvenli varlık kıtlığıCaballero, Farhi ve Gourinchas, 2017Dünya, güvenli hükümetlerin ihraç ettiğinden daha fazla güvenli tahvil istiyor; fiyatları yükseliyor, getirileri düşüyor.
- #5Zenginlerin tasarruf bolluğuMian, Straub ve Sufi, 2021Gelirin büyüyen bir kısmı, onu en çok biriktiren insanlara gidiyor.
- #6Merkez bankalarıQE görüşüYıllarca süren sıfıra yakın politika faizleri ve tahvil alımları uzun vadeli faizleri aşağıda tuttu; ancak düşüş QE'den onlarca yıl önce başlamıştı.
DurumYeniden açıldıŞüpheliler on yıllara yayılan yavaş bir düşüşü açıklıyor. 2020 yılından beri süren yükselişin ise kendi şüphelileri var: enflasyon, yoğun devlet borçlanması, bir yatırım patlaması. İkisi için de hüküm yok.
Dosya 04Kısmen açıklanmışIrving Fisher, 1911 · Janet Yellen, 2017
Görünmeyen enflasyon vakası
2008'den sonra para bir on yıl boyunca hızla büyüdü ve fiyatlar neredeyse fark etmedi. 2020'den sonra daha da hızlı büyüdü ve bu kez fiyatlar fark etti.
2007 Ç4 ile 2019 Ç4 arasında Federal Reserve trilyonlarca dolarlık tahvil satın aldı (niceliksel gevşeme, QE) ve para stoku M2, yani nakit artı banka mevduatları, yılda 6,2% büyüdü: 2,05 ile çarpıldı. Eski usul parasalcılık fiyatların peşinden gideceğini söylüyordu. Tüketici fiyatları yılda 1,7% arttı. 2017'de Fed Başkanı Janet Yellen enflasyondaki eksikliği alenen bir bilmece olarak niteledi.
Para kaybolmadı; yavaşladı. Irving Fisher'in mübadele denklemi, para × dolaşım hızı = fiyatlar × reel üretim der; burada dolaşım hızı, ortalama bir M2 dolarının yılda kaç kez GSYH'yi ödediğidir. ABD'de dolaşım hızı 1997 Ç3 döneminde 2,19 ile zirve yaptı ve 2020 Ç2 döneminde 1,13 seviyesine battı. Aşağıdaki defterde her dönemin yeni parası, neye karşılık geldiğine göre bölünüyor: daha yüksek fiyatlar, daha fazla reel üretim ya da hiçbir şey, çünkü hareketsiz durdu.
Sonra 2019 Ç4 – 2022 Ç4 geldi. M2, Şubat 2021 dönemine kadar geçen yılda 26,8% büyüdü, seri 1960 yılında başladığından beri en hızlısı; bu kez fiyatlar da peşinden gitti: tüketici fiyatları Haziran 2022 dönemine kadar geçen yılda 9,0% arttı, Kasım 1981 döneminden beri en büyük artış. 2022 Ç4 sonrasında hikâye tersine işledi: para yılda yalnızca 2,3% büyürken dolaşım hızı yılda 3,3% arttı. Boşta duran para yeniden işe koşuldu.
Parayı izleyin: her dönemin yeni parası nereye gitti
| Dönem | M2 | Dolaşım hızı | Fiyatlar (GSYH deflatörü) | Reel GSYH | Tüketici fiyatları (CPI) |
|---|---|---|---|---|---|
| Krizden önce1959 Ç1 – 2007 Ç4 | +6,9% | +0,2% | +3,6% | +3,4% | +4,2% |
| QE yılları2007 Ç4 – 2019 Ç4 | +6,2% | −2,6% | +1,5% | +1,8% | +1,7% |
| Pandemi2019 Ç4 – 2022 Ç4 | +11,8% | −4,4% | +4,8% | +2,0% | +5,0% |
| Sıçramanın ardından2022 Ç4 – 2026 Ç3 | +2,3% | +3,3% | +3,0% | +2,7% | +3,1% |
Dolaşım hızı: bir dolar ne kadar hızlı dolaşır
Kartlar, bankamatikler ve para piyasası fonları insanların daha az atıl nakit tutmasını sağladıkça dolaşım hızı onlarca yıl yükseldi. 1997 Ç3 döneminde 2,19 ile zirve yaptı, düşük faiz yıllarında geriledi, 2020 Ç2 döneminde 1,13 oldu ve 2026 Ç3 döneminde 1,42 düzeyindeydi. Bu kadar çok oynamasının nedeni bilmecenin bir parçası: nakit tutmak daha pahalı olduğunda faizlerle birlikte yükselme, faizler sıfıra yakınken ise düşme eğiliminde.
Şüphelilerbaşlıca açıklamalar, suçluluk sırası gözetilmeden
- #1Harcama değil, rezervlerbankacılık görüşüQE tahvillerin bedelini, bankacılık sisteminden hiç çıkmayan banka rezervleriyle ödedi; 2020–21'deki yardım çekleri ise hane hesaplarına düştü.
- #2Tutması ucuzBaumol, 1952 · Tobin, 1956Faizler sıfıra yakınken nakit tutmanın maliyeti neredeyse yok; bu yüzden insanlar ve firmalar daha fazla nakit tuttu ve dolaşım hızı düştü.
- #3Çıpalanmış beklentilergüvenilirlik görüşüHerkes yaklaşık 2% bekledi ve ona göre davrandı; ta ki 2021'in şokları büyüyü bozana kadar.
- #4Atıl kapasite ve kıtlıklartalep ve arz görüşü2008'den sonra boşta işçiler ve fabrikalar vardı; 2021'de çip kıtlığı, tıkanmış limanlar ve bir enerji şoku yaşandı.
- #5Dolaşım hızı sadece kararsızparasalcılığın eleştirmenleriPara ve fiyatlar zaman zaman yıllarca birbirinden uzaklaşır; Fed, 2000'de para büyümesi için hedef aralık belirlemeyi bıraktı.
DurumKısmen açıklanmışİktisatçıların çoğu sakin 2010'lar için düşük faizleri ve boşta duran rezervleri, 2021–22 için talep ve arz karışımını suçluyor. Her birinin ne kadar etkili olduğu hâlâ tartışılıyor.
On yıllara göre emek payı
| On yıl | Ortalama endeks | 1947–1999 ortalamasına kıyasla |
|---|---|---|
| 1940 on yılı1947–1949 | 114,4 | +2,8% |
| 1950 on yılı1950–1959 | 113,1 | +1,6% |
| 1960 on yılı1960–1969 | 112,0 | +0,6% |
| 1970 on yılı1970–1979 | 111,1 | −0,2% |
| 1980 on yılı1980–1989 | 110,4 | −0,8% |
| 1990 on yılı1990–1999 | 109,0 | −2,1% |
| 2000 on yılı2000–2009 | 106,6 | −4,2% |
| 2010 on yılı2010–2019 | 99,5 | −10,6% |
| 2020 on yılı*2020–2026 | 97,8 | −12,1% |
* Tamamlanmamış on yıl: 2026 Ç3 dönemine kadarki çeyrekler.
Saat başına üretim ve saat başına ücret
Aynı hikâye bir makas olarak. İki çizgi de 1947 Ç1 döneminde 100'den başlıyor. Saat başına üretim, bir saatlik emeğin ürettiğidir; üretim fiyatlarıyla saat başına ücret ise o saatin aynı fiyatlarla ölçülen kazancıdır. Oranları emek payıdır; yani aralarındaki her boşluk, kazançların başka yere giden kısmıdır.
Şüphelilerbaşlıca açıklamalar, suçluluk sırası gözetilmeden
- #1Ucuzlayan makinelerKarabarbounis ve Neiman, 2014Bilgisayarlar ve ekipman ucuzladıkça firmalar insanların yaptığı işi sermayeye yaptırmaya başladı.
- #2KüreselleşmeElsby, Hobijn ve Şahin, 2013Emek yoğun üretim yurt dışına kaydı ve taşınma tehdidi yurt içinde ücretleri aşağıda tuttu.
- #3Süperstar firmalarAutor, Dorn, Katz, Patterson ve Van Reenen, 2020Kazananın çoğunu aldığı piyasalar satışları, büyüklüklerine göre küçük bordroları olan, yalın ve çok kârlı birkaç şirkete kaydırır.
- #4Zayıflayan pazarlık gücükurumlar görüşüDaha az sendika üyesi ve birçok kentte daha az rakip işveren, çalışanlara kazançlardan daha küçük bir pay bırakır.
- #5ÖlçümRognlie, 2015 · Koh, Santaeulàlia-Llopis ve Zheng, 2020Amortisman, konut, yazılım ve diğer maddi olmayan varlıklar ile kendi hesabına çalışanların kazancı rakamları eğip büker; düşüşün bir kısmı muhasebe kaynaklı olabilir.
DurumAçıkPay birçok ülkede düştü; bunun ne kadarının teknolojiden, ticaretten, piyasa gücünden ya da muhasebeden kaynaklandığı belirsiz.
Dosya 06AçıkSolow, 1956 · Pritchett, 1997
Yoksul ülkelerin geç gelen yakınsaması
Teoriye göre yoksul ülkeler zengin ülkelere yetişmeli. Onlarca yıl boyunca veriler işbirliği yapmadı.
Robert Solow'un büyüme modeli (1956), makinelerin kıt olduğu yerde her yeni makinenin daha çok katkı yaptığını, dolayısıyla yoksul ülkelerin daha hızlı büyüyüp farkı kapatması gerektiğini söyler. Oysa 1960–2000 arasında Maddison Project verilerindeki 149 ülkenin yoksul yarısını oluşturan 74 ülkeden yalnızca 23 tanesi kişi başına Amerika Birleşik Devletleri'nden daha hızlı büyüdü; ABD yılda 2,4% büyüdü. 1997'de Lant Pritchett uzun dönemli tabloyu bir başlıkla özetledi: “Divergence, Big Time”.
2000–2022 arasında bu sayı 83 ülkeden 68 tanesi oldu. Yoksul yarının çoğu sonunda ABD'ye yetişiyordu. Değişimin bir kısmı ABD'nin yılda 2,4% düzeyinden 1,1% düzeyine yavaşlamasından; bir kısmı yoksul ülkelerin hızlanmasından kaynaklanıyor: medyan büyümeleri yılda 1,4% düzeyinden 2,7% düzeyine çıktı.
Tüm ülkelerde başlangıç geliri ile sonraki büyüme arasındaki bağ iki dönemde de zayıf: on kat daha zengin bir başlangıç, 1960–2000 arasında yılda +0,32 puan, 2000–2022 arasında −0,46 puan büyüme getirdi. İşaret ıraksamadan yakınsamaya döndü, ama noktalar çizgiden uzak duruyor (korelasyon −0,13).
Sayılarla iki dönem
| Dönem | Ülkeler | ABD büyümesi, yıllık | ABD'den hızlı büyüyen yoksul yarı | Medyan büyüme, yoksul yarı | Medyan büyüme, zengin yarı | Eğim (on kat daha zengin başlangıç başına puan) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1960–2000 | 149 | 2,36% | 23 / 7431% | 1,35% | 2,30% | +0,32 |
| 2000–2022 | 166 | 1,11% | 68 / 8382% | 2,66% | 1,88% | −0,46 |
Şüphelilerbaşlıca açıklamalar, suçluluk sırası gözetilmeden
- #1Daha iyi politikalarKremer, Willis ve You, 20221990'lardan beri birçok yoksul ülkede daha uslu enflasyon, daha hafif borçlar ve daha açık ticaret.
- #2Çin'in iştahıemtia patlaması görüşüÇin'in patlaması, birçok yoksul ülkenin sattığı petrol, metal ve ürünlere olan talebi ve fiyatları yükseltti.
- #3Atlama yapan teknolojiyayılma görüşüCep telefonları, internet ve ucuz ekipman, demiryollarının ve santrallerin bir zamanlar yayıldığından çok daha hızlı yayıldı.
- #4Zenginler yavaşladıyavaşlama görüşüYakınsamanın bir kısmı, yoksulların koşusundan değil, zengin dünyanın kendi yavaşlamasından kaynaklanıyor.
- #5Baştan beri koşulluBarro, 1991 · Mankiw, Romer ve Weil, 1992Yoksul ülkeler ancak eğitim, tasarruf ve kurumlar yerine oturduğunda yetişir; yeterince çoğunun bu şartları sağlaması zaman aldı.
DurumAçık2000 sonrasındaki yakınsamanın yeni bir dönem mi yoksa bir emtia patlaması kıpırtısı mı olduğu hâlâ tartışılıyor.
İnsanların sorduğu sorular
Phillips eğrisi nedir ve hâlâ işliyor mu?
A. W. Phillips'in 1958'de bulduğu, işsizlik ile enflasyon arasındaki değiş tokuştur: daha az işsiz, daha hızlı artan ücretler ve fiyatlar. 1960 on yılı ABD yıllık verilerinde işsizlikteki her bir puanlık düşüş yaklaşık 1,15 puan daha fazla enflasyonla birlikte geldi; 2010 on yılı için eğim +0,08 idi, yani neredeyse sıfır; 2020 on yılı (şu ana kadar) için −0,80. İktisatçılar eğrinin ölü mü, düz mü, yoksa yalnızca merkez bankalarınca gizlenmiş mi olduğu konusunda anlaşamıyor.
Faiz oranları neden bu kadar uzun süre bu kadar düşüktü?
Kimse kesin bilmiyor. ABD uzun vadeli faizi 1981 yılında 13,9% iken 2020 yılında 0,89% seviyesine geriledi. Daha düşük enflasyon bu 13,0 puanın yaklaşık 6,9 puanını açıklıyor; geri kalanı küresel tasarruf bolluğuna, yaşlanan nüfuslara, yavaş büyümeye, güvenli varlık kıtlığına, zenginlerin tasarrufuna ve merkez bankalarının tahvil alımlarına bağlanıyor; oranlar hâlâ tartışılıyor. 2026 yılında şimdiye kadar faiz ortalama 4,54%.
QE neden enflasyona yol açmadı?
Çoğunlukla yeni para harcanmak yerine elde tutulduğu için. 2007 Ç4 ile 2019 Ç4 arasında M2 yılda 6,2% büyüdü ama dolaşım hızı yılda 2,6% geriledi; bu yüzden harcamalar paradan çok daha az büyüdü ve tüketici fiyatları yılda 1,7% arttı. QE'nin kendisi, bankacılık sisteminin içinde kalan banka rezervleri yarattı. 2020–21'de yeni para, arz kıtlıkları sırasında doğrudan hanelere ulaştı ve tüketici fiyatları Haziran 2022 dönemine kadar geçen yılda 9,0% arttı.
Büyük Ilımlılık neydi?
ABD ekonomisinin 1984 ile 2007 arasındaki sakin dönemi: çeyreklik GSYH büyümesinin tipik dalgalanması (yıllık oranla standart sapması) 4,8 puandan 2,1 puana indi ve resesyonlar seyrek ve hafif oldu. 2008 krizi bunu sona erdirdi. Ancak pandemi çeyreklerini çıkarırsanız 2008 sonrasındaki dalgalanmalar 2,3 ölçülüyor; yani sakinliğin gerçekten bitip bitmediği de tartışmalı.
Emek payı neden düşüyor?
Kimse tam olarak bilmiyor. ABD iş gelirinde emeğin payına ilişkin BLS endeksi 1947–1999 arasında ortalama 111,3 oldu ve 2026 Ç3 döneminde 93,7 düzeyindeydi. Başlıca şüpheliler ucuzlayan makineler ve yazılımlar, küreselleşme, çok kârlı birkaç süperstar firma, çalışanların zayıflayan pazarlık gücü ve ölçüm sorunları; çalışmalar her birinin ne kadar önemli olduğu konusunda ayrışıyor.
Daha derine inin
Rakamlar nasıl hesaplanır
- İşsizlik oranı (UNRATE), tüketici fiyatları (CPI-U, CPIAUCSL), saat başına üretim (OPHNFB) ve tarım dışı işletme sektörünün emek payı (PRS85006173): U.S. Bureau of Labor Statistics, FRED'den alındı, Federal Reserve Bank of St. Louis. ABD hükümeti çalışması, kamu malı.
- Reel GSYH (GDPC1) ve cari dolarla GSYH (GDP): U.S. Bureau of Economic Analysis, National Income and Product Accounts, FRED'den alındı, Federal Reserve Bank of St. Louis. ABD hükümeti çalışması, kamu malı.
- M2 para stoku (M2SL): Board of Governors of the Federal Reserve System, H.6 Money Stock Measures, FRED'den alındı, Federal Reserve Bank of St. Louis. Kamu malı. Seasonally adjusted. The Fed changed the definition in May 2020 (savings deposits moved into M1 and stayed in M2).
- Resesyon tarihleri: National Bureau of Economic Research (NBER), Business Cycle Dating Committee, US Business Cycle Expansions and Contractions.
- Uzun vadeli faiz (1953'ten itibaren 10 yıllık Hazine getirisi, öncesinde uzun vadeli devlet tahvili getirileri) ve 1871'den beri ABD tüketici fiyatları: Robert J. Shiller, Online Data, Yale University.
- Ülkelere göre kişi başına GSYH: Maddison Project Database, sürüm 2023, Jutta Bolt ve Jan Luiten van Zanden (Groningen Growth and Development Centre, University of Groningen), CC BY 4.0 lisansı altında. Atıf: MPD version 2023: Bolt, Jutta and Jan Luiten van Zanden (2024). Maddison style estimates of the evolution of the world economy: A new 2023 update. Journal of Economic Surveys, 1–41, doi:10.1111/joes.12618. Büyüme oranları, medyanlar ve eğimler BigCapital'in hesaplamalarıdır.
- Phillips eğrisi: aylık işsizlik oranının ve CPI-U'nun yıllık ortalamaları; enflasyon, yıllık ortalama CPI'ın bir önceki yıla göre değişimidir. Bir yıl, en az 11 yayımlanmış ayla sayılır (Eki 2025 hiç yayımlanmadı ve dışarıda bırakıldı). Eğim ve korelasyon: en az 5 tam yılı olan her takvim on yılı içinde enflasyonun işsizliğe göre en küçük kareler regresyonu.
- Oynaklık: reel GSYH'nin yıllık oranla çeyreklik büyümesinin standart sapması, ((bu çeyrek ÷ önceki çeyrek)⁴ − 1). Dönemler: 1947 Ç2 – 1983 Ç4, 1984 Ç1 – 2007 Ç4 (kırılma tarihi Kim ve Nelson, 1999, ile McConnell ve Perez-Quiros, 2000'e göre) ve 2008 sonrası. Şerit, her tarihe kadarki 20 çeyreği kullanır. Resesyonlar: NBER tarihleri, her biri başladığı dönemde sayılır.
- Uzun vadeli faiz: Shiller'in aylık uzun vadeli faizinin yıllık ortalamaları; 2026 değeri, yılın şimdiye kadarki 10 ayının ortalamasıdır. Bir yıl öncesindeki enflasyon: Shiller'in CPI'ının Aralık ayına (ya da son aya) kadarki 120 aydaki bileşik yıllık oranı. Faizden bu enflasyonun çıkarılması kaba, geriye dönük bir reel faiz verir.
- Defter: aylık M2'nin çeyreklik ortalamaları; dolaşım hızı = cari dolarla GSYH ÷ M2; fiyatlar = GSYH deflatörü (cari dolarla GSYH ÷ reel GSYH), böylece para × dolaşım hızı = fiyatlar × reel üretim tam olarak tutar. Çubuklar, parçalar toplansın diye sürekli bileşik oranları, 100 × ln(son ÷ başlangıç) ÷ yıl, kullanır; metin ve tablo olağan yıllık oranları verir. Tüketici fiyatları: CPI-U'nun çeyreklik ortalamaları. Dönem sınırları (çeyrekler): 1959 Ç1, 2007 Ç4, 2019 Ç4, 2022 Ç4, 2026 Ç3.
- Emek payı: tarım dışı işletme sektöründe emek tazminatının cari dolarla üretime oranının BLS endeksi (2017 = 100). Üretim fiyatlarıyla saat başına ücret = saat başına üretim × emek payı, ikisi de endeks olarak. Ortalamalar çeyreklerin ortalamasıdır.
- Yakınsama: bir dönemin her iki yılında da Maddison tahmini olan ülkeler; halefleriyle yan yana yayımlanan eski devletler dışarıda bırakıldı (SUN, CSK, YUG). Büyüme: kişi başına reel GSYH'nin bileşik yıllık oranı. Yoksul yarı: dönemin medyan başlangıç gelirinin altındaki ülkeler. Eğim: büyümenin başlangıç gelirinin 10 tabanlı logaritmasına göre en küçük kareler regresyonu.
- Damgalar: “Açık” ve “Kısmen açıklanmış”, iktisat yazınının durumunu bizim okuduğumuz biçimde özetler. “Yeniden açıldı” verilerle belirlenir: Phillips eğrisi için son on yılın eğimi negatifse ve bir önceki on yılınkinden en az 2 kat daha dikse, faiz oranları için ise son yılın ortalaması dibin 2 puan ya da daha fazla üzerindeyse.
- Bu, tarih ve istatistiktir; tahmin değildir. Buradakilerin hiçbiri yatırım tavsiyesi değildir.
Maddison Project tahminlerinin özgün kaynakları
Maddison Project, verileri grafiklerde gösterildiğinde tüm özgün makalelere atıf yapılmasını ister. İşte veri tabanının listelediği biçimiyle: önce 2013'ten sonra eklenen kaynaklar, ardından Angus Maddison'ın kendi kaynakları (2010).
2013'ten sonra eklenen kaynaklar
- GDP pc: 2008 - 2022: Total Economy Database the Conference Board for all countries included in TED. Otherwise UN national accounts statistics
- Population sources
- 1990 onward Total Economy Database the Conference Board for all countries included in TED. Otherwise UN national accounts statistics
- Argentina — 1800 - 1870: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307 (updated data); 1870 - 1900: Bertola, L and Ocampo, J.A. (2012) The Economic Development of Latin America since Independence. Oxford, Oxford U.P
- Belgium — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1500- 1846: Buyst, E. (2011), “Towards Estimates of Long Term Growth in the Southern Low Countries, ca.1500-1846”, Results presented at the Conference on Quantifying Long Run Economic Development, Venice, 22-24 March, 2011
- Bulgaria — 1892-1945: Ivanov, M. (2006). “Bulgarian National Income between 1892 and 1924,” Bulgarian National Discussion Papers DP/54/2006
- Bosnia and Herzegovina — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project
- Bolivia (Plurinational State of) — 1846-1950: Herranz-Loncán, A. and Peres-Cajías (2016). “Bolivian GDP per capita since the mid-nineteenth century” Cliometrica 10: 99-128
- Brazil — 1800 - 1870: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307 (updated data); 1850–1899: Barro, R.J. and J.F. Ursua, (2008). “Macroeconomic Crises since 1870” Brookings Papers on Economic Activity, Economic Studies Program, The Brookings Institution, vol. 39(1 (Spring), pages 255-350
- Switzerland — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1850-2011: Stohr, Christian (2016), Trading Gains: new estimates of Swiss GDP, 1851-2008. Economic History Working Papers, 245/2016. London School of Economics and Political Science, Economic History Department, London, UK
- Chile — 1810–2004: Díaz, J.B. Lüders, R. and Wagner, G. (2007) Economia Chilena 1810 - 2000, Producto total y sectorial una nueva mirada, Pontificia universidad Catolica de Chile, Insituto de Economia, Documeno de Trabajo no. 315
- China — 1000-1661: Broadberry, S.N., Guan, Hanhui and David Daokui Li (2018), “China, Europe and the Great Divergence: a Study in Historical National Accounting, 980-1850”, Journal of Economic History, 78, 4, 955-1000; 1661–1933: Broadberry, S.N., Guan, Hanhui and David Daokui Li (2018), “China, Europe and the Great Divergence: a Study in Historical National Accounting, 980-1850”, Journal of Economic History, 78, 4, 955-1000; 1661–1933: Xu, Y. Z. Shi, B. van Leeuwen, Y Ni, Z Zhang, and Y Ma, (2016) 'Chinese National Income, ca. 1661-1933', Australian Economic History Review 57(3), 368–393; 1952–2008: Wu, Harry X. (2014), “China’s growth and productivity performance debate revisited – Accounting for China’s sources of growth with a new data set” The Conference Board Economics Program Working Paper Series EWP#14-01.
- Colombia — 1800 - 1870: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307 (updated data); 1870 - 1923: Bertola, L and Ocampo, J.A. (2012) The Economic Development of Latin America since Independence. Oxford, Oxford U.P.
- Czechoslovakia — 1993 -: Based on GDP and population data for their successor states
- Cuba — 1690–1895: Santamaria Garcia, A. (2005). Las Cuentas nacionales de Cuba, 1960 - 2005', mimeo; 1902–1958: Ward, M. and Devereux, J. (2012), “The Road Not Taken: Pre-Revolutionary Cuban Living Standards in Comparative Perspective” Journal of Economic History, 72(1): 104–132
- Germany — 1500-1850: Pfister, U. (2022). Economic Growth in Germany, 1500–1850. The Journal of Economic History, 82(4), 1071–1107
- Ecuador — 1833-1938: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307. (updated data). We use the growth rate between 1933 and 1938 from Prados de la Escosura (2009) and link that to the 1939 level of Maddison’s original estimates.
- Egypt — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 700 – 1500: Pamuk, Ş. and M. Shatzmiller (2011). “Real Wages and GDP per capita in the Medieval Islamic Middle East in Comparative Perspective, 700-1500”, paper presented at the 9th Conference of the European Historical Economics Society, Dublin, September 2-3, 2011.; 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
- Spain — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1270-1850: Álvarez-Nogal, C. and L. Prados de la Escosura (2013). "The Rise and Fall of Spain (1270-1850)," Economic History Review, 66, 1, 1-37, using their annual benchmarks; 1850–2011: Prados de la Escosura, L. (2017), Spanish Economic Growth, 1850-2015 (London: Palgrave Macmillan)
- Finland — 1600–1860: Eloranta, J., Voutilainen, M. and Nummela, I. (2016). “Estimating Finnish Economic Growth Before 1860” mimeo.
- France — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1276–1800: Ridolfi, L., & Nuvolari, A. (2021). L’histoire immobile? A reappraisal of French economic growth using the demand-side approach, 1280–1850. European Review of Economic History, 25(3), 405–428
- United Kingdom — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1252–1700 (England): Broadberry, S.N., B. Campbell, A. Klein, M. Overton and B. van Leeuwen (2015), British Economic Growth 1270-1870 Cambridge: Cambridge University Press.; 1700–1870: Broadberry, S.N., B. Campbell, A. Klein, M. Overton and B. van Leeuwen (2015), British Economic Growth 1270-1870 Cambridge: Cambridge University Press.
- Ghana — 1885-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.
- Greece — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1833-1913: Kostelenos G., S. Petmezas, D. Vasiliou, E. Kounaris and M. Sfakianakis, (2007), "Gross Domestic Product 1830-1939", Sources of Economic History of Modern Greece: Quantitative data and statistical series 1830-1939, Historical Archives of the National Bank of Greece, Athens.
- Croatia — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project
- Indonesia — 1815 – 1880 (Java): Van Zanden (2012). “Economic Growth in Java 1815-1939: The Reconstruction of the Historical National Accounts of a Colonial Economy”, Maddison-Project Working Paper WP-3.; 1880-2008: Van der Eng, P. (2010). The Sources of Long-Term Economic Growth in Indonesia, 1880-2008”, Explorations in Economic History, 47: 294-309
- India — 1600–1870: Broadberry, S.N., Custodis, J. and Gupta, B. (2015), “India and the great divergence: an Anglo-Indian comparison of GDP per capita, 1600–1871” Explorations in Economic History, 55: 58-75.
- Iran (Islamic Republic of) — 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
- Iraq — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 700 – 1500: Pamuk, Ş. and M. Shatzmiller (2011). “Real Wages and GDP per capita in the Medieval Islamic Middle East in Comparative Perspective, 700-1500”, paper presented at the 9th Conference of the European Historical Economics Society, Dublin, September 2-3, 2011.; 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
- Iceland — 1870-1945: Jonsson, G. (1998). The gross domestic product of Iceland, 1870-1945. Nordiska Historiska Nasjonalregnkaper, Artikkelsamling from Workshop IV, Solstrand 13-15 NOvember 1998.
- Israel — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91
- Italy — 1451-1861: Chilosi, D., & Ciccarelli, C. (2023). Italy in the Great Divergence: What Can We Learn from Engel’s Law (SSRN Scholarly Paper 4514091).; 1861-1871 (North Italy): Malanima, P. (2010), “The long decline of a leading economy: GDP in central and northern Italy, 1300–1913” European Review of Economic History 15 (2): 169–219.; 1871-1990: Baffigi, A. (2011).”Italian National Accounts, 1861-2011”, Banca d’Italia Economic History Working Papers 18.
- Jamaica — 1850 - 1938: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307 (updated data)
- Jordan — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
- Japan — 724-1874: Bassino, Jean-Pascal & Broadberry, Stephen & Fukao, Kyoji & Gupta, Bishnupriya & Takashima, Masanori, (2018). "Japan and the Great Divergence, 730-1874," CEI Working Paper Series 2018-13, Center for Economic Institutions, Institute of Economic Research, Hitotsubashi University; 1874-1940: Fukao, K., Bassino, J.-P., Makino, T., Paprzycki, R., Settsu, T., Takashima, M., and Tokui, J. (2015) Regional Inequality and Industrial Structure in Japan: 1874-2008, Tokyo: Maruzen Publishing.
- Kenya — 1904-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.
- Republic of Korea — 1911-1990: Cha, M.S., Kim, N.N., Park, K.-J., Park, Y. (Eds.) (2020), Historical Statistics of Korea. Studies in Economic History, New York: Springer Publishing
- Lebanon — 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
- Liberia — 1845-1950: Gardner, L. (2022). Sovereignty without Power: Liberia in the Age of Empires, 1822-1980. Cambridge University Press.
- Mexico — 1550–1812: Arroyo Abad, L. and J.L. van Zanden (2016), “Growth under Extractive Institutions? Latin American Per Capita GDP in Colonial Times” Journal of Economic History 76(4): 1182–1215.; 1812–1870: Prados de la Escosura, L., (2009), ‘Lost decades? Economic performance in post-independence Latin America’, Journal of Latin America Studies, 41, pp. 279–307. (updated data); 1870-1895: Bértola, L., & Ocampo, J. A. (2012). The Economic Development of Latin America since Independence. Oxford University Press, Table A.2; 1895–2003: Barro, R.J. and J.F. Ursua, (2008). “Macroeconomic Crises since 1870” Brookings Papers on Economic Activity, Economic Studies Program, The Brookings Institution, vol. 39(1 (Spring), pages 255-350
- TFYR of Macedonia — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project
- Montenegro — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project
- Malawi — 1904-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.
- Malaysia — 1900-1939: Nazrin Shah, S. (2017). Charting the Economy: Early 20th Century Malaya and Contemporary Malaysian Contrasts, Oxford University Press
- Nigeria — 1885-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.
- Netherlands — 1348–1807 (Holland): Van Zanden, J. L. and van Leeuwen, B. (2012), ‘Persistent but not consistent: the growth of national income in Holland 1347–1807’, Explorations in Economic History, 49 (2012), pp. 119–30.; 1807-1913: Smits, J.P., E. Horlings and J.L. van Zanden (2000). The Measurement of Gross National Product and its Components 1800-1913 (Groningen Growth and Development Centre Monograph series no 5).
- Norway — 1820–1930: Grytten, O.H. (2015). Norwegian gross domestic product by industry 1830 - 1930, Norges Bank Working paper 19/2015. Population from Maddison (2006)
- Panama — 1906–1945: De Corso, G. (2013). El crecimiento economico de Venuzuela, Desde la Oligarquia Conservadora Hasta La Revolucion Bolivariana: 1830-2012. Uno Vision cuantitativa *: Venezuelan Economic Growth From The Conservative Oligarchy To The Bolivarian Revolution (1830-2012), Revista De Historia Económica / Journal of Iberian and Latin American Economic History, 31(3), 321-357. doi:10.1017/S0212610913000190
- Peru — 1600–1812: Arroyo Abad, L. and J.L. van Zanden (2016), “Growth under Extractive Institutions? Latin American Per Capita GDP in Colonial Times” Journal of Economic History 76(4): 1182–1215.; 1812–1870: Seminario, B. (2015). El Desarrallo de la Economía Peruana en la Era Moderna, Universidad de Pacifico, Lima; 1870-1901: Bertola, L and Ocampo, J.A. (2012) The Economic Development of Latin America since Independence. Oxford, Oxford U.P, Table A2
- Poland — 1409–1913: Malinowski, M. and Van Zanden (2017), “National income and its distribution in preindustrial Poland in a global perspective” Cliometrica, Volume 11, Issue 3, pp 375–40
- D.P.R. of Korea — 1911-1940: Cha, M.S., Kim, N.N., Park, K.-J., Park, Y. (Eds.) (2020), Historical Statistics of Korea. Studies in Economic History, New York: Springer Publishing.; 1990-2011: Cha, M.S., Kim, N.N., Park, K.-J., Park, Y. (Eds.) (2020), Historical Statistics of Korea. Studies in Economic History, New York: Springer Publishing.
- Portugal — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1530–1850: Palma, N., & Reis, J. (2019). From Convergence to Divergence: Portuguese Economic Growth, 1527–1850. The Journal of Economic History, 79(2), 477-506. doi:10.1017/S0022050719000056
- Romania — 1862–1995: Axenciuc, V. (2012). Produsul intern brut al Romaniei, Vol. 1, Institutl de Economie Nationala, Bucarest; 1915-1919 & 1949: Voinea, L., Cojocaru, A., Costache, B., Grigoraș, V., Lovin, H., Neagu, C., Orțan, D., & Tănase, A. (2019). One Hundred Years of Honesty: Recovering the Lost Memory of the Romanian Economy 1918-2018.
- Russia — 1860-1885: Kuboniwa, M. (2019). Estimating GDP and Foreign Rents of the Oil and Gas Sector in the Soviet Union and Present-Day Russia. In M. Kuboniwa, Y. Nakamura, K. Kumo, & Y. Shida (Eds.), Russian Economic Development over Three Centuries: New Data and Inferences (pp. 421–438). Springer.
- Saudi Arabia — 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
- Singapore — 1900–1959: Sugimoto, I. (2011), Economic growth of Singapore in the twentieth century: historical GDP estimates and empirical investigations, Economic Growth Centre Research Monograph ser., 2, http://www.worldscibooks.com/economics/7858.html (accessed on 30 Jan. 2013).
- Serbia — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project
- Former USSR — 1860-1885: Kuboniwa, M. (2019). Estimating GDP and Foreign Rents of the Oil and Gas Sector in the Soviet Union and Present-Day Russia. In M. Kuboniwa, Y. Nakamura, K. Kumo, & Y. Shida (Eds.), Russian Economic Development over Three Centuries: New Data and Inferences (pp. 421–438). Springer.; 1885-1913: Gregory, P. R. (1982). Russian National Income, 1885–1913, Cambridge: Cambridge University Press; 1913-1928: Markevich, A. and M. Harrison (2011). “Great War, Civil War, and Recovery: Russia's National Income, 1913 to 1928”, The Journal of Economic History, Volume 71 (3): 672 – 703, table 6.; 1991 -: Based on GDP and population data for their successor states
- Slovenia — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project
- Sweden — 1300–1560: Krantz, O. (2017) “Swedish GDP 1300-1560 A Tentative Estimate” Lund Papers in Economic History: General Issues; No. 152.; 1560–1950: Schön, L., and O. Krantz (2015) “New Swedish Historical National Accounts since the 16th Century in Constant and Current Prices” Lund Papers in Economic History no. 140
- Syrian Arab Republic — 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
- Turkey — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 700 - 1820: Pamuk, Ş. and M. Shatzmiller (2011). “Real Wages and GDP per capita in the Medieval Islamic Middle East in Comparative Perspective, 700-1500”, paper presented at the 9th Conference of the European Historical Economics Society, Dublin, September 2-3, 2011; Milanovic, B. (2006), “An estimate of average income and inequality in Byzantium around year 1000,” Review of Income and Wealth 52 (3).; 1500-1820: Pamuk, S. (2009). “Estimating GDP per capita for the Ottoman Empire in a European Comparative Framework, 1500-1820”, paper presented at the XVth World Economic History Congress, August 2009, Utrecht
- Taiwan, Province of China — 1820 - 1940: Fukao, K., D. Ma and T. Yuan (2007). Real GDP in Pre-War East Asia: A 1934-36 Benchmark Purchasing Power Parity Comparison with the U.S. Review of Income and Wealth, 53 (3): 503 - 537. Trend from original Maddison estimates applied to benchmark for 1934/36
- Uganda — 1906-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.
- Uruguay — 1800-1870: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307. (updated data); 1870–2014: Bèrtola, L. (2016). El PIB per Capita de Uruguay 1870 - 2016: una reconstruccion. PHES working paper No 48
- United States — 1650 - 1790: McCusker, John J., ‘Colonial Statistics’, Historical Statistics of the United States: Earliest Time to the Present, in S. B. Carter, S. S. Gartner, M. R. Haineset al. New York, Cambridge University Press. V-671.; 1790 - 1870: Sutch, R. (2006). National Income and Product. Historical Statistics of the United States: Earliest Time to the Present, in S. B. Carter, S. S. Gartner, M. R. Haineset al. New York, Cambridge University Press III-23-25.; 1800-1830: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307. (updated data)
- Venezuela (Bolivarian Republic of) — 1830–2012: De Corso, G. (2013). El crecimiento economico de Venuzuela, Desde la Oligarquia Conservadora Hasta La Revolucion Bolivariana: 1830-2012. Uno Vision cuantitativa *: Venezuelan Economic Growth From The Conservative Oligarchy To The Bolivarian Revolution (1830-2012), Revista De Historia Económica / Journal of Iberian and Latin American Economic History, 31(3), 321-357. doi:10.1017/S0212610913000190
- Former Yugoslavia — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project; 2008 -: Based on GDP and population data for their successor states
- South Africa — 1700–1900 (Cape Colony): Fourie, J. and Van Zanden, J.L. (2013). GDP in the Dutch Cape Colony: the Nationals Accounts of a Slave-Based Society, South African Journal of Economics, vol. 81 (4): 467 - 490
- Zambia — 1906-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.
- Zimbabwe — 1914-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.
Angus Maddison'ın özgün kaynakları (2010)
- Argentina — 1900-1913: Unpublished annual estimates supplied by ECLA/CONADE. and quinquennial averages published in El Desarrollo Económico de la Argentina, ECLA, Mexico, 1959, p. 15;; 1913-1950: IEERAL, "Estadísticas de la evolución económica de Argentina, 1913-84", Estudios, Buenos Aires, July-September, 1986.
- Australia — 1820-1828: Butlin, N.G. 'Our 200 Years', Queesland Calendar, 1988; 1828-1860: N.G. Butlin, "Contours of the Australian Economy 1788-1860", Australian Economic Review, Sept. 1986, pp. 112-13;; 1861-1938/9: N.G. Butlin, Australian Domestic Product, Investment and Foreign Borrowing 1861-1938/9, Cambridge, 1962,pp.460-1; amdended as indicated in N.G. Butlin, Investment in Australian Economic Development 1861-19000, Cambridge, 1964, p. 453 and with revised deflator shown in M.W. Butlin, A Preliminary Annual Databae 1900/1901 to 1973/1974, Discussion Paper 7701, Reserve Bank of Australia, 1977, p. 41; 1938/9-1950: from expenditure aggregates in 1966/7 prices in M.W. Butlin, RS/FLW/, p.85.
- Austria — 1830-1913: Kausel, "Oster-reichs Volkseinkommen 1830 bis 1913" in Geschichte und Ergebnisse der zentralen amtlichen Statistik in Österreich 1829-1979, Beitrage zur österreichischen Statistik, Heft 550, Vienna, 1979, pp. 692-3.; 1913-50: A. Kausel, N. Nemeth, and H. Seidel, "Oster-reichs Volkseinkommen, 1913-63", Monatsberichte des Osterreichischen Institutes für Wirtschaftsforschung, 14th Sonderheft, Vienna, August 1965, p. 38 and 42;
- Belgium — 1846-1913: J. Gadisseur, "Contribution à l'étude de la production agricole en Belgique de 1846 à 1913", Revue belge d'histoire contemporaine, vol. IV, 1-2, 1973,; 1913-1950: C. Carbonnelle, "Recherches sur levolution de la production en Belgique de 1900à 1957", Cahiers Economiques de Bruxelles, no. 3, April 1959, p. 358.
- Bangladesh — 1900-1950: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995
- Brazil — 1900-1950: A. Maddison and Associates, The Political Economy of Poverty, Equity and Growth: Brazil and Mexico, Oxford University Press, New York 1992;
- Canada — 1820-1850: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995; 1851-70: O.J. Firestone, "Canada's Changing Economy in the Second Half of the 19th Century", NBER, New York, 1957, processed, amended for 1820–70 to include income of the indigenous population (taken to be $400 per capita in 1820 and 1870); 1870-1926: M.C. Urquart and Associates, ed., Gross National Product, Canada 1870-1926: The Derivation of the Estimates, McGill Queen's University Press, Montreal, 1993, pp. 11-12 and 24-5,; 1926-1950: Statistics Canada, National Income and Expenditure Accounts, vol. 1, The Annual Estimates 1926-1974, Ottawa, 1975, p. 323. 1960 onwards from OECD, National Accounts.
- Colombia — 1929 - 1950: CEPAL, Series Historicas del Crecimiento de America Latina, Santiago, 1978
- Czechoslovakia — 1820-1913: A. Kausel, "Österreichs Volkseinkommen 1830 bis 1913", in "Geschichte und Ergebnisse der zentralen amtlichen Statistik in Österreich 1829-1979", Beiträge zum Osterreichischen Statistik, 550, Vienna, 1979.; 1913-37: F.L. Pryor, Z.P. Pryor, M. Stadnik, and G.J. Staller "Czechoslovakia Aggregate Production in the Inter-war Period", Review of Income and Wealth, March 1971, p.36.; 1937-50: G. Lazarcik, "Czechoslovak Gross National Product by Sector of Origin and Final Use, 1937, and 1948-65"", Occasional Paper 26, Research Project on National Income in East Central Europe, New York, 1969.
- Denmark — 1820-1947: S.A. Hansen, Okonomisk vaekst i Danmark, vol. II, Institute of Economic History, Copenhagen, 1974, pp. 229-32; 1947-50: Soren Larsen, "Reviderede tidsserier for produktionsvaerdi og bruttofaktorindkomst for perioden 1947- 65", CBS, Copenhagen, 1992, mimeographed.
- Germany — 1850-1950: Hoffmann, Grumbach and Hesse, op. cit., pp. 454-5.
- Finland — 1860-1960: R. Hjerppe, The Finnish Economy 1860-1985: Growth and Structural Change, Bank of Finland, Helsinki, 1989, pp. 198-200.
- France — 1850-1913: Toutain, Le Produit interieur de la France de 1789 a 1982, Presses Universitaires de Grenoble, 1987; 1920-1950: Toutain, Le Produit interieur de la France de 1789 a 1982, Presses Universitaires de Grenoble, 1987
- United Kingdom — 1870-1950: C.H. Feinstein, National Income Expenditure and Output of the United Kingdom 1855-1965, Cambridge, 1972
- Greece — 1913-1929: C. Clark, Conditions of Economic Progress, 3rd edition, Macmillan, London, 1957; 1929-38 GNP at factor cost from Ekonomikos Tachydromos, 22 May 1954; 1938-50 from OEEC, Europe and the World Economy, Paris 1960, p.116.; 1929-1950: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995
- Hungary — 1870-1913: L. Katus, "Economic Growth in Hungary during the Age of Dualism (1867-1913)" in E. Pemlenyi, ed., Social Economic Research in the History of East Central Europe, Akademiai Kiado, Budapest, 1970, p.108 and J. Komlos, The Habsburg Monarchy as a Customs Union, Princeton, 1983, pp. 291-3; 1900-42: A. Eckstein, "National Income and Capital Formation in Hungary, 1900-50", in S. Kuznets, ed., Income and Wealth, series V GNP index, Bowes and Bowes, London, 1955, p. 175; 1938-50: from L. Czirjak, "Hungarian GNP by Sectors of Origin of Product and End Uses, 1938 and 1946-67", Occasional Paper 43, Research Project on East Central Europe, New York, 1973.
- India — 1870-1900: A. Heston, "National Income", in D. Kumar and M. Desai, Cambridge Economic History of India, vol. 2, Cambridge, 1983, p. 397.; 1900-46: A. Maddison, "Alternative Estimates of the Real Product of India, 1900-46", Indian Economic and Social History Review, 22, 2, 1985.; 1946-50: A. Maddison, Class Structure and Economic Growth: India and Pakistan Since the Moghuls, Allen and Unwin, London, 1971, p. 169.
- Ireland — 1820, 1870, 1913: MPD 2013, Bolt and Van Zanden, 2014, The Maddison Project: collaborative research on historical national accounts. The Economic History Review, 67(3), 627–651; 1913-1926: P. Deane (1968), and Feinstein, 1972; 1926-1950: K.A. Kennedy, Productivity and Industrial Growth: The Irish Experience, Oxford University Press, 1971, p. 3.
- Republic of Korea — 1820, 1870: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995
- Myanmar — 1901-1938: "Trends of Economic Growth and Income Distribution in Burma 1870-1940", Journal of the Burma Research Society, 1964, p. 144; 1938-1950: E.E. Hagen, On the Theory of Social Change, Dorsey, Homewood, Illinois, 1962, Table 18-1,
- Netherlands — 1913-1950: C.A. van Bochove and T.A. Huitker, "Main National Accounting Series, 1900-1986", CBS Occasional Paper, No. 17, The Hague, 1987.
- Norway — 1930-1950: Central Bureau of Statistics Norway, 1970 and Maddison, A. Monintoring the World Economy, 1995
- New Zealand: — 1870-1939: K. Rankin, "New Zealand's Gross National Product: 1859-1939, Review of Income and Wealth, March 1992, pp. 60-1., 1870 amended to include indigenous population (taken to be $400 per capita); 1939-50: C. Clark, The Conditions of Economic Progress, third edition, Macmillan, London, 1957, pp. 171-2
- Peru — 1900-1913: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995; 1913-1941: C.A. Bolona Behr, "Tariff Policies in Peru, 1880-1980", Ph.D. thesis, Oxford University, 1981;; 1942-1950: "Cuadros del producto interno bruto en dollares de 1950", CEPAL, Santiago, October 1962, mimeographed;; 1945-1950: Series Historicas del Crecimiento de America Latina, CEPAL, Santiago, 1978.
- Philippines — 1820-1900: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995; 1900-1950: R.W. Hooley, "Long Term Growth of the Philippine Economy, 1902-1961", , The Philippine Economic Journal, First Semester, 1968.
- Poland — 1913-1929: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995; 1929-1938: K. Laski, Akumulacja i spozycie w procesie uprzemyslowienia Polski Ludowej, Ksiazka i Wiedza, Warsaw, 1956, pp. 86-90; 1937-1950: T.P. Alton (1970), p. 46,
- Portugal — 1850-1913: Pedro Lains, "How Far Can We Go? Measuring Portuguese Economic Growth (1850-1913)"; 1938-1950: R. Janes Cartado and N.E. Sequeira da Rosa, Series Longas as Contas Nacionais Portuguesas 1958-1985, Banco de Portugal, Lisbon,
- Former USSR — 1928-40: R. Moorsteen and R.P. Powell, The Soviet Capital Stock 1928-1962, Irwin, Illinois, 1966, p. 361; 1945-50: R. Moorsteen and R.P. Powell, The Soviet Capital Stock 1928-1962, Irwin, Illinois, 1966, p. 362; 1950-90: CIA
- Thailand — 1820-1900: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995; 1900-50: Sompop Manarungsan, "Economic Development of Thailand, 1850-1950", University of Groningen, Ph. D. thesis, 1989
- Turkey — 182, 1870: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995; 1923-48: T. Bulutay, Y.S. Tezel and N. Yielderim, Turkiye Milli Geliri 1923-1948, Ankara, 1974.
- United States — 1820-1950: GDP movement from Maddison (1995a), amended for 1820–70 to include income of the indigenous population (taken to be $400 per capita in 1820 and 1870).
- Former Yugoslavia — 1870-1909: Maddison, A. The World Economy, a Millenial Perspective, OECD, 2001; 1909-12: I. Vinski, "National Product and Fixed Assets in the Territory of Yugoslavia 1900-59" , in P. Deane, ed., Income and Wealth, Series IX, Bowes and Bowes, London, 1961, p. 221; 1920-39: I. Vinski, "National Product and Fixed Assets in the Territory of Yugoslavia 1900-59" , in P. Deane, ed., Income and Wealth, Series IX, Bowes and Bowes, London, 1961, p. 222; 1947-52: I. Vinski, "National Product and Fixed Assets in the Territory of Yugoslavia 1900-59" , in P. Deane, ed., Income and Wealth, Series IX, Bowes and Bowes, London, 1961, p. 223
Bu makaleyi yeniden kullanın
Metin ve grafikler CC BY 4.0 kapsamında serbestçe yeniden yayımlanabilir, çevrilebilir ve uyarlanabilir: BigCapital.org'a bu sayfaya bağlantıyla atıf yapın. Diğer sağlayıcıların verileri kendi lisansını korur (aşağıdaki kaynaklara bakın). Nasıl atıf yapılır
Kaynak: BigCapital.org — “Çözülmemiş ekonomi bilmeceleri”, https://bigcapital.org/tr/articles/economic-mysteries/