BigCapital bèta

Artikel · Economie

Onopgeloste raadsels van de economie

Sommige vragen in de economie komen met aanwijzingen, verdachten en zonder vonnis. Hier zijn er 6, elk met het bewijs: de lange rente daalde van 13,9% in 1981 naar 0,89% in 2020, de schommelingen van de Amerikaanse groei kromp met 57% na 1984 en het aandeel van arbeid in het bedrijfsinkomen ligt 15,8% onder het gemiddelde van 1947–1999. Economen hebben voor elke zaak verdachten. Geen enkele zaak is gesloten.

Bijgewerkt met gegevens van okt 202614 min. lezen

Zaken op het bord
6

2 open, 2 heropend, 2 deels verklaard. Geen enkele is gesloten.

Lange rente op het dieptepunt van 2020
0,89%

gedaald van 13,9% in 1981; 2026 tot nu toe: 4,54%

Schommelingen van de Amerikaanse groei na 1984
−57%

typische schommeling per kwartaal: 4,8 punten ervoor, 2,1 in 1984–2007

Consumentenprijzen per jaar, 2007–2019
1,7%

terwijl de geldhoeveelheid M2 met 6,2% per jaar groeide: de ontbrekende inflatie

Aandeel van arbeid in het bedrijfsinkomen
−15,8%

Q3 2026 tegenover het gemiddelde van 1947–1999; het laagste sinds 1947

De economie heeft genoeg zaken gesloten: waarom prijzen de pan uit rijzen als geld bij de kruiwagen wordt gedrukt, waarom handel loont, waarom een bankrun zich verspreidt. De dossiers hieronder zijn anders. Elk heeft een duidelijke aanwijzing in de cijfers, meerdere serieuze verdachten en economen die hun carrière hebben besteed aan het beschuldigen van de een of de ander. Wij leggen het bewijs en de verdachten op tafel. Een dader wijzen we niet aan.

Een woord over de stempels. Open: er is geen algemeen aanvaard antwoord. Deels verklaard: de meeste economen aanvaarden een deel van de verdachten en twisten nog over de rest. Heropend wordt gestempeld door de cijfers, niet door ons: recente cijfers hebben een zaak doen herleven die stil was geworden.

Zaak 01HeropendA. W. Phillips, 1958 · Samuelson en Solow, 1960

De verdwijnende Phillipscurve

Lage werkloosheid betekende vroeger stijgende prijzen. Toen verdween het verband.

In 1958 liet A. W. Phillips zien dat in Groot-Brittannië, van 1861 tot 1957, de lonen sneller stegen in jaren met lage werkloosheid. In 1960 tekenden Paul Samuelson en Robert Solow de Amerikaanse versie, met prijzen, en boden beleidsmakers een menu aan: iets meer inflatie voor iets minder werkloosheid. De 1960s pasten bij het menu: in de jaarcijfers van de VS ging elk procentpunt minder werkloosheid gepaard met ongeveer 1,15 procentpunten meer inflatie (correlatie −0,84).

Daarna viel het menu uit elkaar. In de 1970s, 1980s en 1990s werd de helling zelfs positief: inflatie en werkloosheid stegen en daalden samen, zoals Milton Friedman en Edmund Phelps in 1967–68 hadden gewaarschuwd. Zodra mensen inflatie verwachten, verwerken ze die in lonen en prijzen, en de afweging verdampt. De 2010s waren het vreemdste decennium van allemaal: de werkloosheid daalde van 9,6% in 2010 naar 3,7% in 2019, terwijl de inflatie tussen 0,1% en 3,1% bleef. Helling: +0,08, een bijna vlakke lijn.

Toen kwamen de 2020s. Met een werkloosheid die in 2023 daalde tot 3,6% kwam de inflatie in 2022 op 8,0%, en het decennium tot nu toe heeft een helling van −0,80, ongeveer 10 keer zo steil als de 2010s. Is de curve uit de dood herrezen, of lieten een pandemie, verstoorde toeleveringsketens en een energieschok haar alleen levend lijken?

Bewijsstuk A−1,15helling in de 1960s: de leerboekhelling
Bewijsstuk B+0,08helling in de 2010s, het vlakste decennium
Bewijsstuk C−0,80helling in de 2020s tot nu toe
Eén jaarLijn: de leerboekhellingLijn: de andere kant op
Elke stip is een jaar: de gemiddelde werkloosheid van dat jaar horizontaal, de inflatie (verandering van de gemiddelde CPI van het jaar) verticaal. In elk paneel dezelfde schalen. Lijn: kleinste-kwadratenlijn binnen het decennium. Gegevens: U.S. Bureau of Labor Statistics, opgehaald via FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis (publiek domein)
De decennia in cijfers
DecenniumWerkloosheid, gemiddeldInflatie, gemiddeldHellingCorrelatie
1950s1950–19594,5%2,1%−0,50−0,27
1960s1960–19694,8%2,3%−1,15−0,84
1970s1970–19796,2%7,1%+0,33+0,14
1980s1980–19897,3%5,6%+0,20+0,08
1990s1990–19995,8%3,0%+0,44+0,43
2000s2000–20095,5%2,6%−0,70−0,86
2010s2010–20196,2%1,8%+0,08+0,22
2020s*2020–20254,8%3,9%−0,80−0,60

Helling: de verandering van de inflatie, in procentpunten, die gepaard ging met één procentpunt meer werkloosheid; negatief is de afweging uit het leerboek. * Een onvoltooid decennium: tot nu toe volledige jaren.

De verdachtende belangrijkste verklaringen, in willekeurige volgorde

  1. #1Verankerde verwachtingenFriedman, 1968 · Phelps, 1967Als mensen erop vertrouwen dat de centrale bank de inflatie rond haar doel houdt, stellen bedrijven en werknemers hun prijzen daarop af, en niet op het aantal mensen zonder werk.
  2. #2GlobaliseringRogoff, 2003Import en wereldwijde toeleveringsketens begrenzen wat binnenlandse bedrijven kunnen vragen, hoe krap de lokale arbeidsmarkt ook is.
  3. #3De Fed verbergt de curveMcLeay en Tenreyro, 2019Een centrale bank die de economie afkoelt zodra de inflatie stijgt, wist het patroon uit de cijfers, ook als het verband eronder nog werkt.
  4. #4Een gebogen curvePhillips' eigen curve uit 1958 was gebogenInflatie reageert misschien nauwelijks zolang er werklozen zijn, en springt omhoog zodra banen heel moeilijk te vullen zijn. Dat zou passen bij zowel de rustige jaren 2010 als de sprong van 2021–22.
  5. #5De verkeerde maatstafhet debat over de natuurlijke werkloosheidHet werkloosheidspercentage mist mogelijk onbenutte capaciteit, zoals mensen die zijn opgehouden met zoeken, en de “natuurlijke” werkloosheid zelf kan verschuiven en zo de hele curve verplaatsen.

StatusHeropendDe vlakke decennia deden de zaak gesloten lijken; de 2020s heropenden haar. Met een pandemie in de cijfers kan niemand nog zeggen of het een comeback is of toeval.

Zaak 02Deels verklaardStock en Watson, 2002 · Bernanke, 2004

De Great Moderation

Rond 1984 werd de Amerikaanse economie plotseling rustig. Niemand kondigde het aan, en niemand kan met zekerheid zeggen waarom.

Meet hoe sterk de kwartaalgroei van het reële bbp schommelt: de standaarddeviatie, in procentpunten groei op jaarbasis. Van Q2 1947 tot Q4 1983 was die 4,8; van Q1 1984 tot Q4 2007 slechts 2,1, 57% minder. Ook recessies werden zeldzaam: in de 37 jaar ervoor begonnen 8 recessies, in de 24 jaar van rust 2.

James Stock en Mark Watson doopten het in 2002 de Great Moderation; in 2004 hield Ben Bernanke, toen lid van de Fed-raad, een bekende toespraak waarin hij dit althans deels toeschreef aan beter monetair beleid. Binnen vier jaar kwam de diepste recessie sinds de jaren 1930, en in 2020 de scherpste kwartaaldaling in de cijfers sinds 1947: −28,0 op jaarbasis in Q2 2020. De grootste sprong, +34,9, kwam in Q3 2020.

Is de rust dus voorbij? Sinds 2008 bedragen de schommelingen 5,7, maar laat je de pandemiekwartalen van 2020–2021 weg, dan krimpen ze tot 2,3, ongeveer even rustig als de Moderation zelf (2,1). De rustigste vijf jaar in de cijfers eindigden in Q4 2019 (een schommeling van 1,1); de laatste vijf, tot Q3 2026, bedragen 1,8.

Bewijsstuk A4,8typische schommeling, Q2 1947 – Q4 1983
Bewijsstuk B2,1typische schommeling, Q1 1984 – Q4 2007
Bewijsstuk C2,3sinds 2008, zonder 2020–2021
Kwartaal met groeiKwartaal met krimpTypisch bereik van het tijdperkRecessie (NBER)
Balken: groei van het reële bbp in elk kwartaal, op jaarbasis; balken buiten ±20 punten zijn afgekapt en gelabeld. Gearceerde band: het typische bereik van elk tijdperk (het gemiddelde ± één standaarddeviatie). Strook eronder: volatiliteit over de voorgaande vijf jaar; hoe donkerder de kleur, hoe woeliger. Gegevens: U.S. Bureau of Economic Analysis, opgehaald via FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis (publiek domein) Recessiedata: NBER Business Cycle Dating Committee
Volatiliteit per tijdperk
TijdperkTypische schommeling (standaarddeviatie, punten)Gemiddelde groei, jaarbasisBegonnen recessies
DaarvoorQ2 1947 – Q4 19834,83,7%8
Great ModerationQ1 1984 – Q4 20072,13,3%2
Sinds 2008Q1 2008 – Q3 20265,72,2%2
Idem, zonder 2020–2021Q1 2008 – Q3 20262,3——

De verdachtende belangrijkste verklaringen, in willekeurige volgorde

  1. #1Beter monetair beleidClarida, Galí en Gertler, 2000Vanaf Paul Volcker bestreed de Fed de inflatie eerder en harder, waardoor pieken en dalen kleiner bleven.
  2. #2GelukStock en Watson, 2002Kleinere schokken in olie, voedsel en productiviteit: een rustigere wereld, geen wijzere. De stormen van 2008 en 2020 passen goed bij deze verdachte.
  3. #3Slimmere voorradenMcConnell en Perez-Quiros, 2000Computers en just-in-time-levering verminderden de voorraadschommelingen die elke cyclus vroeger versterkten.
  4. #4Diensten nemen het overHet structurele-veranderingsperspectiefKappers, software en gezondheidszorg schommelen minder dan staalfabrieken en autofabrieken.
  5. #5Makkelijker kredietDynan, Elmendorf en Sichel, 2006Huishoudens en bedrijven konden lenen in slechte kwartalen, tot de schuld zelf de schok van 2008 werd.

StatusDeels verklaardDe meeste studies schrijven het toe aan zowel beter beleid als geluk, en twisten over de verdeling. 2008 en 2020 gaven het geluksmiddenveld nieuw bewijs.

Zaak 03HeropendBernanke, 2005 · Summers, 2013

De grote daling van de rente

39 jaar lang daalde de prijs van lenen bijna onafgebroken. Niemand is het erover eens waarom.

Robert Shillers reeks van de Amerikaanse lange rente loopt terug tot 1871. Het hoogste jaar was 1981, met 13,9%. In de 39 jaar daarna daalde de rente in 25 ervan, een trap naar beneden, tot 0,89% in 2020, het laagste van alle 155 volledige jaren in de cijfers.

Een deel van de daling is geen raadsel: ook de inflatie daalde, en geldschieters vragen minder als ze verwachten dat de prijzen minder stijgen. In de tien jaar tot 1981 stegen de prijzen 8,6% per jaar; in de tien jaar tot 2020, 1,7%. Dat verklaart ongeveer 6,9 van de 13,0 punten. De overige 6,1 punten zijn een daling van de reële rente, de prijs van tijd zelf, die in de meeste rijke landen ongeveer tegelijk te zien was. Dat deel is het raadsel.

Toen keerde de trend. Tot nu toe in 2026 bedraagt de lange rente gemiddeld 4,54% (okt 2026: 5,24%), 3,6 punten boven het dieptepunt en het hoogste jaargemiddelde sinds 2007. Was de daling van 39 jaar een uitzondering, of trekken de krachten erachter de rente weer omlaag?

Bewijsstuk A13,9%het piekjaar, 1981
Bewijsstuk B0,89%het dieptepunt, 2020
Bewijsstuk C4,54%2026 tot nu toe
Lange rente, jaargemiddeldeInflatie over de voorgaande 10 jaar, per jaar
Jaargemiddelden van de maandelijkse lange rente: vanaf 1953 het rendement op 10-jarige staatsobligaties, daarvoor het rendement op langlopende staatsobligaties; 2026 is het gemiddelde van de eerste 10 maanden. Gestippeld: gemiddelde jaarlijkse inflatie over de voorgaande tien jaar. Het verschil tussen de twee lijnen is een grove reële rente. Gegevens: Robert J. Shiller, Yale University
De lange rente per decennium
DecenniumGemiddelde renteHoogste jaarLaagste jaar
1870s1871–18794,87%5,53%18734,13%1879
1880s1880–18893,58%3,87%18803,44%1889
1890s1890–18993,49%3,73%18933,12%1899
1900s1900–19093,47%3,83%19093,13%1900
1910s1910–19194,26%4,72%19193,94%1910
1920s1920–19293,98%5,02%19203,34%1927
1930s1930–19392,93%3,51%19322,29%1939
1940s1940–19492,32%2,47%19432,09%1940
1950s1950–19593,03%4,33%19592,40%1954
1960s1960–19694,67%6,67%19693,88%1961
1970s1970–19797,50%9,44%19796,16%1971
1980s1980–198910,60%13,91%19817,68%1986
1990s1990–19996,66%8,55%19905,26%1998
2000s2000–20094,46%6,03%20003,26%2009
2010s2010–20192,40%3,21%20101,80%2012
2020s*2020–20263,18%4,54%20260,89%2020

* Een onvoltooid decennium.

De verdachtende belangrijkste verklaringen, in willekeurige volgorde

  1. #1Een wereldwijd spaaroverschotBernanke, 2005Spaargeld uit China, olie-exporterende landen en andere overschotlanden stroomde naar veilige obligaties en drukte het rendement omlaag.
  2. #2VergrijzingCarvalho, Ferrero en Nechio, 2016Langer leven en minder jonge lenende mensen: meer mensen sparen voor hun pensioen, minder mensen nemen leningen op.
  3. #3Seculiere stagnatieSummers, 2013, naar Hansen, 1938Tragere groei van productiviteit en bevolking laat minder winstgevende projecten over, dus wacht spaargeld op steeds lagere rentes.
  4. #4Een tekort aan veilige beleggingenCaballero, Farhi en Gourinchas, 2017De wereld wil meer veilige obligaties dan veilige overheden uitgeven; hun koersen stijgen en hun rendement daalt.
  5. #5Het spaaroverschot van de rijkenMian, Straub en Sufi, 2021Een groeiend deel van het inkomen gaat naar de mensen die er het meeste van sparen.
  6. #6De centrale bankenhet QE-perspectiefJaren van beleidsrentes rond nul en obligatieaankopen hielden de lange rente laag, al begon de daling tientallen jaren vóór QE.

StatusHeropendDe verdachten verklaren een langzame daling over tientallen jaren. De stijging sinds 2020 heeft eigen verdachten: inflatie, hoge staatsleningen, een investeringsboom. Over geen van beide is een vonnis geveld.

Zaak 04Deels verklaardIrving Fisher, 1911 · Janet Yellen, 2017

De zaak van de ontbrekende inflatie

Na 2008 groeide het geld tien jaar lang snel en de prijzen merkten er nauwelijks iets van. Na 2020 groeide het nog sneller, en dit keer wel.

Van Q4 2007 tot Q4 2019 kocht de Federal Reserve voor biljoenen dollars aan obligaties (kwantitatieve verruiming, QE), en de geldhoeveelheid M2, contant geld plus bankdeposito's, groeide met 6,2% per jaar: ze vermenigvuldigde zich met 2,05. Het ouderwetse monetarisme zei dat de prijzen zouden volgen. De consumentenprijzen stegen met 1,7% per jaar. In 2017 noemde Fed-voorzitter Janet Yellen het uitblijven van inflatie publiekelijk een raadsel.

Het geld verdween niet; het vertraagde. Irving Fishers vergelijking van de geldomloop zegt dat geld × omloopsnelheid = prijzen × reële productie, waarbij de omloopsnelheid aangeeft hoeveel keer per jaar een gemiddelde dollar van M2 het bbp betaalt. De Amerikaanse omloopsnelheid piekte op 2,19 in Q3 1997 en zakte tot 1,13 in Q2 2020. In het grootboek hieronder wordt het nieuwe geld van elk tijdperk verdeeld in wat het kocht: hogere prijzen, meer reële productie of niets, omdat het stilstond.

Toen kwamen Q4 2019 – Q4 2022. M2 groeide 26,8% in het jaar tot februari 2021, de snelste sinds de reeks begint in 1960, en dit keer volgden de prijzen: de consumentenprijzen stegen 9,0% in het jaar tot juni 2022, het hoogste sinds november 1981. Sinds Q4 2022 is het verhaal omgekeerd: het geld groeide met slechts 2,3% per jaar terwijl de omloopsnelheid met 3,3% per jaar steeg. Het geld dat stilstond, ging weer aan het werk.

Bewijsstuk A6,2%M2 per jaar, 2007–2019
Bewijsstuk B1,7%consumentenprijzen per jaar, dezelfde jaren
Bewijsstuk C−2,6%omloopsnelheid per jaar, dezelfde jaren

Volg het geld: waar het nieuwe geld van elk tijdperk naartoe ging

M2 groeideStilstaand geld opnieuw uitgegeven (omloopsnelheid steeg)Prijzen stegenReële productie groeideBleef stilstaan (omloopsnelheid daalde)
Per tijdperk is de bovenste balk wat erbij kwam (groei van M2, plus stilstaand geld dat opnieuw werd uitgegeven toen de omloopsnelheid steeg) en de onderste balk waar het naartoe ging (hogere prijzen, meer reële productie, of geld dat stilstond doordat de omloopsnelheid daalde). Percentages per jaar, continu samengesteld zodat de delen exact optellen. Prijzen: de bbp-deflator. Gegevens: Board of Governors of the Federal Reserve System, opgehaald via FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis (publiek domein) Gegevens: U.S. Bureau of Economic Analysis, opgehaald via FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis (publiek domein) Gegevens: U.S. Bureau of Labor Statistics, opgehaald via FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis (publiek domein)
Het grootboek in gewone jaarpercentages
TijdperkM2OmloopsnelheidPrijzen (bbp-deflator)Reëel bbpConsumentenprijzen (CPI)
Vóór de crisisQ1 1959 – Q4 2007+6,9%+0,2%+3,6%+3,4%+4,2%
De QE-jarenQ4 2007 – Q4 2019+6,2%−2,6%+1,5%+1,8%+1,7%
De pandemieQ4 2019 – Q4 2022+11,8%−4,4%+4,8%+2,0%+5,0%
Na de piekQ4 2022 – Q3 2026+2,3%+3,3%+3,0%+2,7%+3,1%

Omloopsnelheid: hoe snel een dollar reist

De omloopsnelheid steeg tientallen jaren doordat pinpassen, geldautomaten en geldmarktfondsen mensen minder ongebruikt geld lieten aanhouden. Ze piekte op 2,19 in Q3 1997, zakte door de jaren van lage rente, kwam in Q2 2020 uit op 1,13 en stond in Q3 2026 op 1,42. Waarom ze zo sterk beweegt, is deel van het raadsel: ze stijgt doorgaans met de rente, wanneer geld aanhouden meer kost, en zakt als de rente bijna nul is.

Bbp in lopende dollars gedeeld door M2 (het gemiddelde van het kwartaal), per kwartaal. Gegevens: Board of Governors of the Federal Reserve System, opgehaald via FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis (publiek domein) Gegevens: U.S. Bureau of Economic Analysis, opgehaald via FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis (publiek domein)

De verdachtende belangrijkste verklaringen, in willekeurige volgorde

  1. #1Reserves, geen uitgavenhet bankenperspectiefQE betaalde obligaties met bankreserves, die het banksysteem nooit verlaten; de steuncheques van 2020–21 kwamen daarentegen op rekeningen van huishoudens terecht.
  2. #2Goedkoop om aan te houdenBaumol, 1952 · Tobin, 1956Met een rente rond nul kost het aanhouden van geld bijna niets, dus hielden mensen en bedrijven er meer van aan en daalde de omloopsnelheid.
  3. #3Verankerde verwachtingenhet geloofwaardigheidsperspectiefIedereen verwachtte ongeveer 2% en handelde daarnaar, tot de schokken van 2021 de betovering verbraken.
  4. #4Ongebruikte capaciteit versus tekortenhet vraag-en-aanbodperspectiefNa 2008 waren er werklozen en lege fabrieken; in 2021 waren er chiptekorten, verstopte havens en een energieschok.
  5. #5De omloopsnelheid is gewoon instabielde critici van het monetarismeGeld en prijzen drijven jarenlang uiteen; in 2000 stopte de Fed met het vaststellen van streefbereiken voor geldgroei.

StatusDeels verklaardDe meeste economen wijten de rustige jaren 2010 aan lage rentes en ongebruikte reserves, en 2021–22 aan een mix van vraag en aanbod. Hoeveel elk woog, blijft onderwerp van discussie.

Zaak 05OpenKaldor, 1961 · Karabarbounis en Neiman, 2014

Het slinkende aandeel van arbeid

Economen beschouwden het aandeel van werknemers in de taart vroeger als een natuurconstante. Dat is het niet.

In 1961 noemde Nicholas Kaldor een stabiel arbeidsaandeel een van de “gestileerde feiten” van economische groei. In het Amerikaanse bedrijfsleven bleef het een halve eeuw binnen een smalle band: het aandeel van het inkomen dat als lonen, salarissen en secundaire arbeidsvoorwaarden wordt uitgekeerd (een BLS-index, 2017 = 100) bedroeg gemiddeld 111,3 van 1947 tot 1999 en kwam nooit onder 106,8.

Sinds 2000 bedraagt het gemiddeld 101,8. In Q3 2026 stond het op 93,7, 15,8% onder het oude gemiddelde, de laagste stand sinds de reeks begon in 1947. Anders gezegd: van Q1 2000 tot Q3 2026 steeg de productie per uur 71%, terwijl het loon per uur, uitgedrukt in de prijzen van wat bedrijven verkopen, 42% steeg.

Bewijsstuk A111,3gemiddelde index, 1947–1999
Bewijsstuk B93,7laatste, Q3 2026
Bewijsstuk C+42%loon per uur in productieprijzen sinds Q1 2000, tegenover +71% voor productie per uur
Arbeidsaandeel (index, 2017 = 100)Gemiddelde 1947–1999Recessie (NBER)
BLS-index van arbeidskosten als aandeel van de productie in lopende dollars van de niet-agrarische bedrijfssector, 2017 = 100, per kwartaal. Gestippeld: het gemiddelde van 1947–1999. Gearceerd: recessies. Gegevens: U.S. Bureau of Labor Statistics, opgehaald via FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis (publiek domein) Recessiedata: NBER Business Cycle Dating Committee
Het arbeidsaandeel per decennium
DecenniumGemiddelde indexTegenover het gemiddelde van 1947–1999
1940s1947–1949114,4+2,8%
1950s1950–1959113,1+1,6%
1960s1960–1969112,0+0,6%
1970s1970–1979111,1−0,2%
1980s1980–1989110,4−0,8%
1990s1990–1999109,0−2,1%
2000s2000–2009106,6−4,2%
2010s2010–201999,5−10,6%
2020s*2020–202697,8−12,1%

* Een onvoltooid decennium: kwartalen tot Q3 2026.

Productie per uur en loon per uur

Hetzelfde verhaal als een schaar. Beide lijnen beginnen op 100 in Q1 1947. Productie per uur is wat een uur werk oplevert; loon per uur in productieprijzen is wat dat uur verdient, uitgedrukt in dezelfde prijzen. Hun verhouding is het arbeidsaandeel, dus elk beetje licht ertussen is het deel van de winst dat elders terechtkwam.

Productie per uurLoon per uur, in productieprijzen
Indexen, Q1 1947 = 100. Loon per uur in productieprijzen = productie per uur × arbeidsaandeel (beide BLS). Gegevens: U.S. Bureau of Labor Statistics, opgehaald via FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis (publiek domein)

De verdachtende belangrijkste verklaringen, in willekeurige volgorde

  1. #1Goedkopere machinesKarabarbounis en Neiman, 2014Doordat computers en apparatuur goedkoper werden, vervingen bedrijven werk van mensen door werk van kapitaal.
  2. #2GlobaliseringElsby, Hobijn en Şahin, 2013Arbeidsintensieve productie verhuisde naar het buitenland, en de dreiging met verhuizen drukte de lonen thuis.
  3. #3SuperstarbedrijvenAutor, Dorn, Katz, Patterson en Van Reenen, 2020Markten waar de winnaar bijna alles pakt, verschuiven de omzet naar enkele slanke, zeer winstgevende bedrijven met kleine loonlijsten voor hun omvang.
  4. #4Zwakkere onderhandelingspositiehet institutionele perspectiefMinder vakbondsleden en minder concurrerende werkgevers in veel plaatsen laten werknemers een kleiner deel van de winst.
  5. #5MetingRognlie, 2015 · Koh, Santaeulàlia-Llopis en Zheng, 2020Afschrijvingen, woningen, software en andere immateriële activa, en het inkomen van zelfstandigen vertekenen allemaal de cijfers; een deel van de daling kan boekhouding zijn.

StatusOpenHet aandeel is in veel landen gedaald; hoeveel daarvan technologie, handel, marktmacht of boekhouding is, is niet uitgemaakt.

Zaak 06OpenSolow, 1956 · Pritchett, 1997

De late inhaalslag van arme landen

Volgens de theorie zouden arme landen rijke moeten inhalen. Tientallen jaren weigerden de cijfers mee te werken.

Robert Solows groeimodel (1956) impliceert dat waar machines schaars zijn, elke nieuwe meer toevoegt, zodat armere landen sneller zouden moeten groeien en de kloof dichten. Toch groeiden van 1960 tot 2000 slechts 23 van de 74 landen in de armere helft van de 149 in de gegevens van het Maddison Project sneller per persoon dan de Verenigde Staten, die 2,4% per jaar haalden. In 1997 vatte Lant Pritchett het lange perspectief samen in een titel: “Divergence, Big Time”.

Van 2000 tot 2022 waren het 68 van de 83. Het merendeel van de armere helft haalde eindelijk in op de VS. Een deel van de verandering is dat de Verenigde Staten vertragen, van 2,4% per jaar naar 1,1%; een deel is dat armere landen versnellen: hun mediane groei ging van 1,4% per jaar naar 2,7%.

Over alle landen is het verband tussen beginninkomen en latere groei in beide tijdperken zwak: een tien keer rijkere start ging gepaard met +0,32 punten groei per jaar in 1960–2000 en −0,46 in 2000–2022. Het teken sloeg om van divergentie naar convergentie, maar de stippen liggen ver van de lijn (correlatie −0,13).

Bewijsstuk A31%van de armere landen groeide sneller dan de VS in 1960–2000
Bewijsstuk B82%deed dat in 2000–2022
Bewijsstuk C1,1%Amerikaanse groei per persoon per jaar sinds 2000, tegenover 2,4% daarvoor
Armere helft aan het beginRijkere helftGroei in de VS
Elke stip is een land: bbp per persoon aan het begin van het tijdperk (logaritmische schaal, 2011 internationale dollars) horizontaal, groei per persoon per jaar verticaal. Gestippeld: groei in de VS. Blauw: de armere helft aan het begin. Gegevens: Maddison Project Database 2023 (Bolt en van Zanden), CC BY 4.0 · oorspronkelijke bronnen · berekeningen: BigCapital
De twee tijdperken in cijfers
TijdperkLandenGroei VS per jaarArmere helft groeit sneller dan de VSMediane groei, armere helftMediane groei, rijkere helftHelling (punten per tien keer rijkere start)
1960–20001492,36%23 / 7431%1,35%2,30%+0,32
2000–20221661,11%68 / 8382%2,66%1,88%−0,46

De verdachtende belangrijkste verklaringen, in willekeurige volgorde

  1. #1Beter beleidKremer, Willis en You, 2022Beteugelde inflatie, lichtere schulden en opener handel in veel armere landen sinds de jaren 1990.
  2. #2De honger van Chinahet grondstoffenboomperspectiefDe boom in China verhoogde de vraag en de prijzen van de olie, metalen en gewassen die veel armere landen verkopen.
  3. #3Technologische sprongenhet verspreidingsperspectiefMobiele telefoons, internet en goedkope apparatuur verspreidden zich veel sneller dan spoorwegen en elektriciteitscentrales ooit deden.
  4. #4De rijken vertraagdenhet vertragingsperspectiefEen deel van de inhaalslag is de vertraging van de rijke wereld zelf, geen sprint van de armen.
  5. #5Altijd al voorwaardelijkBarro, 1991 · Mankiw, Romer en Weil, 1992Arme landen halen pas in als onderwijs, sparen en instituties op orde zijn; het duurde even voordat genoeg van hen daaraan voldeden.

StatusOpenOf de inhaalslag sinds 2000 een nieuw tijdperk is of een bliep van de grondstoffenboom, blijft onderwerp van discussie.

Vragen die mensen stellen

Wat is de Phillipscurve, en werkt ze nog?

Het is de afweging tussen werkloosheid en inflatie die A. W. Phillips in 1958 vond: minder mensen zonder werk, sneller stijgende lonen en prijzen. In de Amerikaanse jaarcijfers van de 1960s ging elk procentpunt minder werkloosheid gepaard met ongeveer 1,15 procentpunten meer inflatie; in de 2010s was de helling +0,08, bijna niets; in de 2020s tot nu toe is ze −0,80. Economen verschillen van mening over de vraag of de curve dood, vlak of alleen verborgen door centrale banken is.

Waarom was de rente zo lang zo laag?

Niemand weet het zeker. De Amerikaanse lange rente daalde van 13,9% in 1981 naar 0,89% in 2020. Lagere inflatie verklaart ongeveer 6,9 van die 13,0 punten; de rest wordt toegeschreven aan een wereldwijd spaaroverschot, vergrijzing, tragere groei, een tekort aan veilige beleggingen, het sparen van de rijken en de obligatieaankopen van centrale banken, in verhoudingen waarover nog wordt getwist. Tot nu toe in 2026 bedraagt de rente gemiddeld 4,54%.

Waarom veroorzaakte QE geen inflatie?

Vooral omdat het nieuwe geld werd aangehouden in plaats van uitgegeven. Van Q4 2007 tot Q4 2019 groeide M2 met 6,2% per jaar, maar de omloopsnelheid daalde met 2,6% per jaar, dus de bestedingen groeiden veel minder dan het geld, en de consumentenprijzen stegen met 1,7% per jaar. QE zelf schiep bankreserves, die binnen het banksysteem blijven. In 2020–21 kwam nieuw geld rechtstreeks bij huishoudens terecht, in een tijd van aanbodtekorten, en de consumentenprijzen stegen 9,0% in het jaar tot juni 2022.

Wat was de Great Moderation?

De rustige periode van de Amerikaanse economie van 1984 tot 2007: de typische schommeling van de kwartaalgroei van het bbp (de standaarddeviatie, op jaarbasis) daalde van 4,8 punten naar 2,1, en recessies werden zeldzaam en mild. De crisis van 2008 maakte er een einde aan. Laat je de pandemiekwartalen echter weg, dan bedragen de schommelingen sinds 2008 2,3, dus of de rust echt voorbij is, is zelf onderwerp van debat.

Waarom daalt het arbeidsaandeel?

Niemand weet het precies. De BLS-index van het aandeel van arbeid in het Amerikaanse bedrijfsinkomen bedroeg gemiddeld 111,3 in 1947–1999 en stond in Q3 2026 op 93,7. De belangrijkste verdachten zijn goedkopere machines en software, globalisering, enkele zeer winstgevende superstarbedrijven, de zwakkere onderhandelingspositie van werknemers en meetproblemen; studies verschillen van mening over hoeveel elk meetelt.

Verdiep je

Hoe de cijfers worden berekend

  • Werkloosheidspercentage (UNRATE), consumentenprijzen (CPI-U, CPIAUCSL), productie per uur (OPHNFB) en arbeidsaandeel (PRS85006173) van de niet-agrarische bedrijfssector: U.S. Bureau of Labor Statistics, opgehaald via FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis. Werk van de Amerikaanse overheid, publiek domein.
  • Reëel bbp (GDPC1) en bbp in lopende dollars (GDP): U.S. Bureau of Economic Analysis, National Income and Product Accounts, opgehaald via FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis. Werk van de Amerikaanse overheid, publiek domein.
  • Geldhoeveelheid M2 (M2SL): Board of Governors of the Federal Reserve System, H.6 Money Stock Measures, opgehaald via FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis. Publiek domein. Seasonally adjusted. The Fed changed the definition in May 2020 (savings deposits moved into M1 and stayed in M2).
  • Recessiedata: National Bureau of Economic Research (NBER), Business Cycle Dating Committee, US Business Cycle Expansions and Contractions.
  • De lange rente (vanaf 1953 het rendement op 10-jarige staatsobligaties, daarvoor het rendement op langlopende staatsobligaties) en de Amerikaanse consumentenprijzen sinds 1871: Robert J. Shiller, Online Data, Yale University.
  • Bbp per persoon per land: Maddison Project Database, versie 2023, door Jutta Bolt en Jan Luiten van Zanden (Groningen Growth and Development Centre, Rijksuniversiteit Groningen), onder licentie CC BY 4.0. Citatie: MPD version 2023: Bolt, Jutta and Jan Luiten van Zanden (2024). Maddison style estimates of the evolution of the world economy: A new 2023 update. Journal of Economic Surveys, 1–41, doi:10.1111/joes.12618. Groeicijfers, medianen en hellingen zijn berekeningen van BigCapital.
  • Phillipscurve: jaargemiddelden van het maandelijkse werkloosheidspercentage en van de CPI-U; inflatie is de verandering van de gemiddelde CPI van het jaar ten opzichte van het jaar ervoor. Een jaar telt mee met minstens 11 gepubliceerde maanden (okt 2025 is nooit gepubliceerd en blijft buiten beschouwing). Helling en correlatie: kleinste kwadraten van inflatie op werkloosheid binnen elk kalenderdecennium met minstens 5 volledige jaren.
  • Volatiliteit: de standaarddeviatie van de kwartaalgroei van het reële bbp op jaarbasis, ((dit kwartaal ÷ vorig kwartaal)⁴ − 1). Tijdperken: Q2 1947 – Q4 1983, Q1 1984 – Q4 2007 (de breuk gedateerd door Kim en Nelson, 1999, en McConnell en Perez-Quiros, 2000) en vanaf 2008. De strook gebruikt de 20 kwartalen tot elke datum. Recessies: NBER-data, elk geteld in het tijdperk waarin ze begonnen.
  • Lange rente: jaargemiddelden van Shillers maandelijkse lange rente; 2026 is het gemiddelde van de eerste 10 maanden. Inflatie vóór een jaar: de samengestelde jaarlijkse groei van Shillers CPI over de 120 maanden tot december (of de laatste maand). De rente min die inflatie is een grove, terugkijkende reële rente.
  • Grootboek: kwartaalgemiddelden van maandelijkse M2; omloopsnelheid = bbp in lopende dollars ÷ M2; prijzen = de bbp-deflator (bbp in lopende dollars ÷ reëel bbp), zodat geld × omloopsnelheid = prijzen × reële productie exact klopt. De balken gebruiken continu samengestelde percentages, 100 × ln(eind ÷ begin) ÷ jaren, zodat de delen optellen; de tekst en de tabel geven gewone jaarpercentages. Consumentenprijzen: kwartaalgemiddelden van de CPI-U. Grenzen van de tijdperken (kwartalen): Q1 1959, Q4 2007, Q4 2019, Q4 2022, Q3 2026.
  • Arbeidsaandeel: de BLS-index (2017 = 100) van arbeidskosten ten opzichte van de productie in lopende dollars van de niet-agrarische bedrijfssector. Loon per uur in productieprijzen = productie per uur × arbeidsaandeel, beide als index. Gemiddelden zijn van kwartalen.
  • Inhaalslag: landen met Maddison-schattingen in beide jaren van een tijdperk; voormalige staten die naast hun opvolgers worden gepubliceerd, blijven buiten beschouwing (SUN, CSK, YUG). Groei: het samengestelde jaarpercentage van het reële bbp per persoon. Armere helft: landen onder het mediane beginnkomen van het tijdperk. Helling: kleinste kwadraten van groei op de 10-logaritme van het beginnkomen.
  • De stempels: “Open” en “Deels verklaard” vatten de stand van de economische literatuur samen zoals wij die lezen. “Heropend” wordt bepaald door de cijfers: voor de Phillipscurve wanneer de helling van het laatste decennium negatief is en minstens 2 keer zo steil als die van het decennium ervoor, voor de rente wanneer het laatste jaar gemiddeld 2 punten of meer boven het dieptepunt ligt.
  • Dit is geschiedenis en statistiek, geen voorspelling. Niets hier is beleggingsadvies.
Oorspronkelijke bronnen van de schattingen van het Maddison Project

Het Maddison Project vraagt dat alle oorspronkelijke artikelen worden geciteerd wanneer zijn gegevens in grafieken worden getoond. Hier zijn ze, zoals de database ze vermeldt: eerst de bronnen die sinds 2013 zijn toegevoegd, daarna die van Angus Maddison zelf (2010).

Bronnen toegevoegd sinds 2013

  • GDP pc: 2008 - 2022: Total Economy Database the Conference Board for all countries included in TED. Otherwise UN national accounts statistics
  • Population sources
  • 1990 onward Total Economy Database the Conference Board for all countries included in TED. Otherwise UN national accounts statistics
  • Argentina — 1800 - 1870: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307 (updated data); 1870 - 1900: Bertola, L and Ocampo, J.A. (2012) The Economic Development of Latin America since Independence. Oxford, Oxford U.P
  • Belgium — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1500- 1846: Buyst, E. (2011), “Towards Estimates of Long Term Growth in the Southern Low Countries, ca.1500-1846”, Results presented at the Conference on Quantifying Long Run Economic Development, Venice, 22-24 March, 2011
  • Bulgaria — 1892-1945: Ivanov, M. (2006). “Bulgarian National Income between 1892 and 1924,” Bulgarian National Discussion Papers DP/54/2006
  • Bosnia and Herzegovina — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project
  • Bolivia (Plurinational State of) — 1846-1950: Herranz-Loncán, A. and Peres-Cajías (2016). “Bolivian GDP per capita since the mid-nineteenth century” Cliometrica 10: 99-128
  • Brazil — 1800 - 1870: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307 (updated data); 1850–1899: Barro, R.J. and J.F. Ursua, (2008). “Macroeconomic Crises since 1870” Brookings Papers on Economic Activity, Economic Studies Program, The Brookings Institution, vol. 39(1 (Spring), pages 255-350
  • Switzerland — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1850-2011: Stohr, Christian (2016), Trading Gains: new estimates of Swiss GDP, 1851-2008. Economic History Working Papers, 245/2016. London School of Economics and Political Science, Economic History Department, London, UK
  • Chile — 1810–2004: Díaz, J.B. Lüders, R. and Wagner, G. (2007) Economia Chilena 1810 - 2000, Producto total y sectorial una nueva mirada, Pontificia universidad Catolica de Chile, Insituto de Economia, Documeno de Trabajo no. 315
  • China — 1000-1661: Broadberry, S.N., Guan, Hanhui and David Daokui Li (2018), “China, Europe and the Great Divergence: a Study in Historical National Accounting, 980-1850”, Journal of Economic History, 78, 4, 955-1000; 1661–1933: Broadberry, S.N., Guan, Hanhui and David Daokui Li (2018), “China, Europe and the Great Divergence: a Study in Historical National Accounting, 980-1850”, Journal of Economic History, 78, 4, 955-1000; 1661–1933: Xu, Y. Z. Shi, B. van Leeuwen, Y Ni, Z Zhang, and Y Ma, (2016) 'Chinese National Income, ca. 1661-1933', Australian Economic History Review 57(3), 368–393; 1952–2008: Wu, Harry X. (2014), “China’s growth and productivity performance debate revisited – Accounting for China’s sources of growth with a new data set” The Conference Board Economics Program Working Paper Series EWP#14-01.
  • Colombia — 1800 - 1870: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307 (updated data); 1870 - 1923: Bertola, L and Ocampo, J.A. (2012) The Economic Development of Latin America since Independence. Oxford, Oxford U.P.
  • Czechoslovakia — 1993 -: Based on GDP and population data for their successor states
  • Cuba — 1690–1895: Santamaria Garcia, A. (2005). Las Cuentas nacionales de Cuba, 1960 - 2005', mimeo; 1902–1958: Ward, M. and Devereux, J. (2012), “The Road Not Taken: Pre-Revolutionary Cuban Living Standards in Comparative Perspective” Journal of Economic History, 72(1): 104–132
  • Germany — 1500-1850: Pfister, U. (2022). Economic Growth in Germany, 1500–1850. The Journal of Economic History, 82(4), 1071–1107
  • Ecuador — 1833-1938: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307. (updated data). We use the growth rate between 1933 and 1938 from Prados de la Escosura (2009) and link that to the 1939 level of Maddison’s original estimates.
  • Egypt — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 700 – 1500: Pamuk, Ş. and M. Shatzmiller (2011). “Real Wages and GDP per capita in the Medieval Islamic Middle East in Comparative Perspective, 700-1500”, paper presented at the 9th Conference of the European Historical Economics Society, Dublin, September 2-3, 2011.; 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
  • Spain — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1270-1850: Álvarez-Nogal, C. and L. Prados de la Escosura (2013). "The Rise and Fall of Spain (1270-1850)," Economic History Review, 66, 1, 1-37, using their annual benchmarks; 1850–2011: Prados de la Escosura, L. (2017), Spanish Economic Growth, 1850-2015 (London: Palgrave Macmillan)
  • Finland — 1600–1860: Eloranta, J., Voutilainen, M. and Nummela, I. (2016). “Estimating Finnish Economic Growth Before 1860” mimeo.
  • France — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1276–1800: Ridolfi, L., & Nuvolari, A. (2021). L’histoire immobile? A reappraisal of French economic growth using the demand-side approach, 1280–1850. European Review of Economic History, 25(3), 405–428
  • United Kingdom — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1252–1700 (England): Broadberry, S.N., B. Campbell, A. Klein, M. Overton and B. van Leeuwen (2015), British Economic Growth 1270-1870 Cambridge: Cambridge University Press.; 1700–1870: Broadberry, S.N., B. Campbell, A. Klein, M. Overton and B. van Leeuwen (2015), British Economic Growth 1270-1870 Cambridge: Cambridge University Press.
  • Ghana — 1885-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.
  • Greece — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1833-1913: Kostelenos G., S. Petmezas, D. Vasiliou, E. Kounaris and M. Sfakianakis, (2007), "Gross Domestic Product 1830-1939", Sources of Economic History of Modern Greece: Quantitative data and statistical series 1830-1939, Historical Archives of the National Bank of Greece, Athens.
  • Croatia — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project
  • Indonesia — 1815 – 1880 (Java): Van Zanden (2012). “Economic Growth in Java 1815-1939: The Reconstruction of the Historical National Accounts of a Colonial Economy”, Maddison-Project Working Paper WP-3.; 1880-2008: Van der Eng, P. (2010). The Sources of Long-Term Economic Growth in Indonesia, 1880-2008”, Explorations in Economic History, 47: 294-309
  • India — 1600–1870: Broadberry, S.N., Custodis, J. and Gupta, B. (2015), “India and the great divergence: an Anglo-Indian comparison of GDP per capita, 1600–1871” Explorations in Economic History, 55: 58-75.
  • Iran (Islamic Republic of) — 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
  • Iraq — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 700 – 1500: Pamuk, Ş. and M. Shatzmiller (2011). “Real Wages and GDP per capita in the Medieval Islamic Middle East in Comparative Perspective, 700-1500”, paper presented at the 9th Conference of the European Historical Economics Society, Dublin, September 2-3, 2011.; 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
  • Iceland — 1870-1945: Jonsson, G. (1998). The gross domestic product of Iceland, 1870-1945. Nordiska Historiska Nasjonalregnkaper, Artikkelsamling from Workshop IV, Solstrand 13-15 NOvember 1998.
  • Israel — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91
  • Italy — 1451-1861: Chilosi, D., & Ciccarelli, C. (2023). Italy in the Great Divergence: What Can We Learn from Engel’s Law (SSRN Scholarly Paper 4514091).; 1861-1871 (North Italy): Malanima, P. (2010), “The long decline of a leading economy: GDP in central and northern Italy, 1300–1913” European Review of Economic History 15 (2): 169–219.; 1871-1990: Baffigi, A. (2011).”Italian National Accounts, 1861-2011”, Banca d’Italia Economic History Working Papers 18.
  • Jamaica — 1850 - 1938: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307 (updated data)
  • Jordan — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
  • Japan — 724-1874: Bassino, Jean-Pascal & Broadberry, Stephen & Fukao, Kyoji & Gupta, Bishnupriya & Takashima, Masanori, (2018). "Japan and the Great Divergence, 730-1874," CEI Working Paper Series 2018-13, Center for Economic Institutions, Institute of Economic Research, Hitotsubashi University; 1874-1940: Fukao, K., Bassino, J.-P., Makino, T., Paprzycki, R., Settsu, T., Takashima, M., and Tokui, J. (2015) Regional Inequality and Industrial Structure in Japan: 1874-2008, Tokyo: Maruzen Publishing.
  • Kenya — 1904-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.
  • Republic of Korea — 1911-1990: Cha, M.S., Kim, N.N., Park, K.-J., Park, Y. (Eds.) (2020), Historical Statistics of Korea. Studies in Economic History, New York: Springer Publishing
  • Lebanon — 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
  • Liberia — 1845-1950: Gardner, L. (2022). Sovereignty without Power: Liberia in the Age of Empires, 1822-1980. Cambridge University Press.
  • Mexico — 1550–1812: Arroyo Abad, L. and J.L. van Zanden (2016), “Growth under Extractive Institutions? Latin American Per Capita GDP in Colonial Times” Journal of Economic History 76(4): 1182–1215.; 1812–1870: Prados de la Escosura, L., (2009), ‘Lost decades? Economic performance in post-independence Latin America’, Journal of Latin America Studies, 41, pp. 279–307. (updated data); 1870-1895: Bértola, L., & Ocampo, J. A. (2012). The Economic Development of Latin America since Independence. Oxford University Press, Table A.2; 1895–2003: Barro, R.J. and J.F. Ursua, (2008). “Macroeconomic Crises since 1870” Brookings Papers on Economic Activity, Economic Studies Program, The Brookings Institution, vol. 39(1 (Spring), pages 255-350
  • TFYR of Macedonia — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project
  • Montenegro — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project
  • Malawi — 1904-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.
  • Malaysia — 1900-1939: Nazrin Shah, S. (2017). Charting the Economy: Early 20th Century Malaya and Contemporary Malaysian Contrasts, Oxford University Press
  • Nigeria — 1885-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.
  • Netherlands — 1348–1807 (Holland): Van Zanden, J. L. and van Leeuwen, B. (2012), ‘Persistent but not consistent: the growth of national income in Holland 1347–1807’, Explorations in Economic History, 49 (2012), pp. 119–30.; 1807-1913: Smits, J.P., E. Horlings and J.L. van Zanden (2000). The Measurement of Gross National Product and its Components 1800-1913 (Groningen Growth and Development Centre Monograph series no 5).
  • Norway — 1820–1930: Grytten, O.H. (2015). Norwegian gross domestic product by industry 1830 - 1930, Norges Bank Working paper 19/2015. Population from Maddison (2006)
  • Panama — 1906–1945: De Corso, G. (2013). El crecimiento economico de Venuzuela, Desde la Oligarquia Conservadora Hasta La Revolucion Bolivariana: 1830-2012. Uno Vision cuantitativa *: Venezuelan Economic Growth From The Conservative Oligarchy To The Bolivarian Revolution (1830-2012), Revista De Historia Económica / Journal of Iberian and Latin American Economic History, 31(3), 321-357. doi:10.1017/S0212610913000190
  • Peru — 1600–1812: Arroyo Abad, L. and J.L. van Zanden (2016), “Growth under Extractive Institutions? Latin American Per Capita GDP in Colonial Times” Journal of Economic History 76(4): 1182–1215.; 1812–1870: Seminario, B. (2015). El Desarrallo de la Economía Peruana en la Era Moderna, Universidad de Pacifico, Lima; 1870-1901: Bertola, L and Ocampo, J.A. (2012) The Economic Development of Latin America since Independence. Oxford, Oxford U.P, Table A2
  • Poland — 1409–1913: Malinowski, M. and Van Zanden (2017), “National income and its distribution in preindustrial Poland in a global perspective” Cliometrica, Volume 11, Issue 3, pp 375–40
  • D.P.R. of Korea — 1911-1940: Cha, M.S., Kim, N.N., Park, K.-J., Park, Y. (Eds.) (2020), Historical Statistics of Korea. Studies in Economic History, New York: Springer Publishing.; 1990-2011: Cha, M.S., Kim, N.N., Park, K.-J., Park, Y. (Eds.) (2020), Historical Statistics of Korea. Studies in Economic History, New York: Springer Publishing.
  • Portugal — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1530–1850: Palma, N., & Reis, J. (2019). From Convergence to Divergence: Portuguese Economic Growth, 1527–1850. The Journal of Economic History, 79(2), 477-506. doi:10.1017/S0022050719000056
  • Romania — 1862–1995: Axenciuc, V. (2012). Produsul intern brut al Romaniei, Vol. 1, Institutl de Economie Nationala, Bucarest; 1915-1919 & 1949: Voinea, L., Cojocaru, A., Costache, B., Grigoraș, V., Lovin, H., Neagu, C., Orțan, D., & Tănase, A. (2019). One Hundred Years of Honesty: Recovering the Lost Memory of the Romanian Economy 1918-2018.
  • Russia — 1860-1885: Kuboniwa, M. (2019). Estimating GDP and Foreign Rents of the Oil and Gas Sector in the Soviet Union and Present-Day Russia. In M. Kuboniwa, Y. Nakamura, K. Kumo, & Y. Shida (Eds.), Russian Economic Development over Three Centuries: New Data and Inferences (pp. 421–438). Springer.
  • Saudi Arabia — 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
  • Singapore — 1900–1959: Sugimoto, I. (2011), Economic growth of Singapore in the twentieth century: historical GDP estimates and empirical investigations, Economic Growth Centre Research Monograph ser., 2, http://www.worldscibooks.com/economics/7858.html (accessed on 30 Jan. 2013).
  • Serbia — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project
  • Former USSR — 1860-1885: Kuboniwa, M. (2019). Estimating GDP and Foreign Rents of the Oil and Gas Sector in the Soviet Union and Present-Day Russia. In M. Kuboniwa, Y. Nakamura, K. Kumo, & Y. Shida (Eds.), Russian Economic Development over Three Centuries: New Data and Inferences (pp. 421–438). Springer.; 1885-1913: Gregory, P. R. (1982). Russian National Income, 1885–1913, Cambridge: Cambridge University Press; 1913-1928: Markevich, A. and M. Harrison (2011). “Great War, Civil War, and Recovery: Russia's National Income, 1913 to 1928”, The Journal of Economic History, Volume 71 (3): 672 – 703, table 6.; 1991 -: Based on GDP and population data for their successor states
  • Slovenia — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project
  • Sweden — 1300–1560: Krantz, O. (2017) “Swedish GDP 1300-1560 A Tentative Estimate” Lund Papers in Economic History: General Issues; No. 152.; 1560–1950: Schön, L., and O. Krantz (2015) “New Swedish Historical National Accounts since the 16th Century in Constant and Current Prices” Lund Papers in Economic History no. 140
  • Syrian Arab Republic — 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
  • Turkey — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 700 - 1820: Pamuk, Ş. and M. Shatzmiller (2011). “Real Wages and GDP per capita in the Medieval Islamic Middle East in Comparative Perspective, 700-1500”, paper presented at the 9th Conference of the European Historical Economics Society, Dublin, September 2-3, 2011; Milanovic, B. (2006), “An estimate of average income and inequality in Byzantium around year 1000,” Review of Income and Wealth 52 (3).; 1500-1820: Pamuk, S. (2009). “Estimating GDP per capita for the Ottoman Empire in a European Comparative Framework, 1500-1820”, paper presented at the XVth World Economic History Congress, August 2009, Utrecht
  • Taiwan, Province of China — 1820 - 1940: Fukao, K., D. Ma and T. Yuan (2007). Real GDP in Pre-War East Asia: A 1934-36 Benchmark Purchasing Power Parity Comparison with the U.S. Review of Income and Wealth, 53 (3): 503 - 537. Trend from original Maddison estimates applied to benchmark for 1934/36
  • Uganda — 1906-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.
  • Uruguay — 1800-1870: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307. (updated data); 1870–2014: Bèrtola, L. (2016). El PIB per Capita de Uruguay 1870 - 2016: una reconstruccion. PHES working paper No 48
  • United States — 1650 - 1790: McCusker, John J., ‘Colonial Statistics’, Historical Statistics of the United States: Earliest Time to the Present, in S. B. Carter, S. S. Gartner, M. R. Haineset al. New York, Cambridge University Press. V-671.; 1790 - 1870: Sutch, R. (2006). National Income and Product. Historical Statistics of the United States: Earliest Time to the Present, in S. B. Carter, S. S. Gartner, M. R. Haineset al. New York, Cambridge University Press III-23-25.; 1800-1830: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307. (updated data)
  • Venezuela (Bolivarian Republic of) — 1830–2012: De Corso, G. (2013). El crecimiento economico de Venuzuela, Desde la Oligarquia Conservadora Hasta La Revolucion Bolivariana: 1830-2012. Uno Vision cuantitativa *: Venezuelan Economic Growth From The Conservative Oligarchy To The Bolivarian Revolution (1830-2012), Revista De Historia Económica / Journal of Iberian and Latin American Economic History, 31(3), 321-357. doi:10.1017/S0212610913000190
  • Former Yugoslavia — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project; 2008 -: Based on GDP and population data for their successor states
  • South Africa — 1700–1900 (Cape Colony): Fourie, J. and Van Zanden, J.L. (2013). GDP in the Dutch Cape Colony: the Nationals Accounts of a Slave-Based Society, South African Journal of Economics, vol. 81 (4): 467 - 490
  • Zambia — 1906-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.
  • Zimbabwe — 1914-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.

Oorspronkelijke bronnen van Angus Maddison (2010)

  • Argentina — 1900-1913: Unpublished annual estimates supplied by ECLA/CONADE. and quinquennial averages published in El Desarrollo Económico de la Argentina, ECLA, Mexico, 1959, p. 15;; 1913-1950: IEERAL, "Estadísticas de la evolución económica de Argentina, 1913-84", Estudios, Buenos Aires, July-September, 1986.
  • Australia — 1820-1828: Butlin, N.G. 'Our 200 Years', Queesland Calendar, 1988; 1828-1860: N.G. Butlin, "Contours of the Australian Economy 1788-1860", Australian Economic Review, Sept. 1986, pp. 112-13;; 1861-1938/9: N.G. Butlin, Australian Domestic Product, Investment and Foreign Borrowing 1861-1938/9, Cambridge, 1962,pp.460-1; amdended as indicated in N.G. Butlin, Investment in Australian Economic Development 1861-19000, Cambridge, 1964, p. 453 and with revised deflator shown in M.W. Butlin, A Preliminary Annual Databae 1900/1901 to 1973/1974, Discussion Paper 7701, Reserve Bank of Australia, 1977, p. 41; 1938/9-1950: from expenditure aggregates in 1966/7 prices in M.W. Butlin, RS/FLW/, p.85.
  • Austria — 1830-1913: Kausel, "Oster-reichs Volkseinkommen 1830 bis 1913" in Geschichte und Ergebnisse der zentralen amtlichen Statistik in Österreich 1829-1979, Beitrage zur österreichischen Statistik, Heft 550, Vienna, 1979, pp. 692-3.; 1913-50: A. Kausel, N. Nemeth, and H. Seidel, "Oster-reichs Volkseinkommen, 1913-63", Monatsberichte des Osterreichischen Institutes für Wirtschaftsforschung, 14th Sonderheft, Vienna, August 1965, p. 38 and 42;
  • Belgium — 1846-1913: J. Gadisseur, "Contribution à l'étude de la production agricole en Belgique de 1846 à 1913", Revue belge d'histoire contemporaine, vol. IV, 1-2, 1973,; 1913-1950: C. Carbonnelle, "Recherches sur levolution de la production en Belgique de 1900à 1957", Cahiers Economiques de Bruxelles, no. 3, April 1959, p. 358.
  • Bangladesh — 1900-1950: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995
  • Brazil — 1900-1950: A. Maddison and Associates, The Political Economy of Poverty, Equity and Growth: Brazil and Mexico, Oxford University Press, New York 1992;
  • Canada — 1820-1850: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995; 1851-70: O.J. Firestone, "Canada's Changing Economy in the Second Half of the 19th Century", NBER, New York, 1957, processed, amended for 1820–70 to include income of the indigenous population (taken to be $400 per capita in 1820 and 1870); 1870-1926: M.C. Urquart and Associates, ed., Gross National Product, Canada 1870-1926: The Derivation of the Estimates, McGill Queen's University Press, Montreal, 1993, pp. 11-12 and 24-5,; 1926-1950: Statistics Canada, National Income and Expenditure Accounts, vol. 1, The Annual Estimates 1926-1974, Ottawa, 1975, p. 323. 1960 onwards from OECD, National Accounts.
  • Colombia — 1929 - 1950: CEPAL, Series Historicas del Crecimiento de America Latina, Santiago, 1978
  • Czechoslovakia — 1820-1913: A. Kausel, "Österreichs Volkseinkommen 1830 bis 1913", in "Geschichte und Ergebnisse der zentralen amtlichen Statistik in Österreich 1829-1979", Beiträge zum Osterreichischen Statistik, 550, Vienna, 1979.; 1913-37: F.L. Pryor, Z.P. Pryor, M. Stadnik, and G.J. Staller "Czechoslovakia Aggregate Production in the Inter-war Period", Review of Income and Wealth, March 1971, p.36.; 1937-50: G. Lazarcik, "Czechoslovak Gross National Product by Sector of Origin and Final Use, 1937, and 1948-65"", Occasional Paper 26, Research Project on National Income in East Central Europe, New York, 1969.
  • Denmark — 1820-1947: S.A. Hansen, Okonomisk vaekst i Danmark, vol. II, Institute of Economic History, Copenhagen, 1974, pp. 229-32; 1947-50: Soren Larsen, "Reviderede tidsserier for produktionsvaerdi og bruttofaktorindkomst for perioden 1947- 65", CBS, Copenhagen, 1992, mimeographed.
  • Germany — 1850-1950: Hoffmann, Grumbach and Hesse, op. cit., pp. 454-5.
  • Finland — 1860-1960: R. Hjerppe, The Finnish Economy 1860-1985: Growth and Structural Change, Bank of Finland, Helsinki, 1989, pp. 198-200.
  • France — 1850-1913: Toutain, Le Produit interieur de la France de 1789 a 1982, Presses Universitaires de Grenoble, 1987; 1920-1950: Toutain, Le Produit interieur de la France de 1789 a 1982, Presses Universitaires de Grenoble, 1987
  • United Kingdom — 1870-1950: C.H. Feinstein, National Income Expenditure and Output of the United Kingdom 1855-1965, Cambridge, 1972
  • Greece — 1913-1929: C. Clark, Conditions of Economic Progress, 3rd edition, Macmillan, London, 1957; 1929-38 GNP at factor cost from Ekonomikos Tachydromos, 22 May 1954; 1938-50 from OEEC, Europe and the World Economy, Paris 1960, p.116.; 1929-1950: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995
  • Hungary — 1870-1913: L. Katus, "Economic Growth in Hungary during the Age of Dualism (1867-1913)" in E. Pemlenyi, ed., Social Economic Research in the History of East Central Europe, Akademiai Kiado, Budapest, 1970, p.108 and J. Komlos, The Habsburg Monarchy as a Customs Union, Princeton, 1983, pp. 291-3; 1900-42: A. Eckstein, "National Income and Capital Formation in Hungary, 1900-50", in S. Kuznets, ed., Income and Wealth, series V GNP index, Bowes and Bowes, London, 1955, p. 175; 1938-50: from L. Czirjak, "Hungarian GNP by Sectors of Origin of Product and End Uses, 1938 and 1946-67", Occasional Paper 43, Research Project on East Central Europe, New York, 1973.
  • India — 1870-1900: A. Heston, "National Income", in D. Kumar and M. Desai, Cambridge Economic History of India, vol. 2, Cambridge, 1983, p. 397.; 1900-46: A. Maddison, "Alternative Estimates of the Real Product of India, 1900-46", Indian Economic and Social History Review, 22, 2, 1985.; 1946-50: A. Maddison, Class Structure and Economic Growth: India and Pakistan Since the Moghuls, Allen and Unwin, London, 1971, p. 169.
  • Ireland — 1820, 1870, 1913: MPD 2013, Bolt and Van Zanden, 2014, The Maddison Project: collaborative research on historical national accounts. The Economic History Review, 67(3), 627–651; 1913-1926: P. Deane (1968), and Feinstein, 1972; 1926-1950: K.A. Kennedy, Productivity and Industrial Growth: The Irish Experience, Oxford University Press, 1971, p. 3.
  • Republic of Korea — 1820, 1870: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995
  • Myanmar — 1901-1938: "Trends of Economic Growth and Income Distribution in Burma 1870-1940", Journal of the Burma Research Society, 1964, p. 144; 1938-1950: E.E. Hagen, On the Theory of Social Change, Dorsey, Homewood, Illinois, 1962, Table 18-1,
  • Netherlands — 1913-1950: C.A. van Bochove and T.A. Huitker, "Main National Accounting Series, 1900-1986", CBS Occasional Paper, No. 17, The Hague, 1987.
  • Norway — 1930-1950: Central Bureau of Statistics Norway, 1970 and Maddison, A. Monintoring the World Economy, 1995
  • New Zealand: — 1870-1939: K. Rankin, "New Zealand's Gross National Product: 1859-1939, Review of Income and Wealth, March 1992, pp. 60-1., 1870 amended to include indigenous population (taken to be $400 per capita); 1939-50: C. Clark, The Conditions of Economic Progress, third edition, Macmillan, London, 1957, pp. 171-2
  • Peru — 1900-1913: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995; 1913-1941: C.A. Bolona Behr, "Tariff Policies in Peru, 1880-1980", Ph.D. thesis, Oxford University, 1981;; 1942-1950: "Cuadros del producto interno bruto en dollares de 1950", CEPAL, Santiago, October 1962, mimeographed;; 1945-1950: Series Historicas del Crecimiento de America Latina, CEPAL, Santiago, 1978.
  • Philippines — 1820-1900: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995; 1900-1950: R.W. Hooley, "Long Term Growth of the Philippine Economy, 1902-1961", , The Philippine Economic Journal, First Semester, 1968.
  • Poland — 1913-1929: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995; 1929-1938: K. Laski, Akumulacja i spozycie w procesie uprzemyslowienia Polski Ludowej, Ksiazka i Wiedza, Warsaw, 1956, pp. 86-90; 1937-1950: T.P. Alton (1970), p. 46,
  • Portugal — 1850-1913: Pedro Lains, "How Far Can We Go? Measuring Portuguese Economic Growth (1850-1913)"; 1938-1950: R. Janes Cartado and N.E. Sequeira da Rosa, Series Longas as Contas Nacionais Portuguesas 1958-1985, Banco de Portugal, Lisbon,
  • Former USSR — 1928-40: R. Moorsteen and R.P. Powell, The Soviet Capital Stock 1928-1962, Irwin, Illinois, 1966, p. 361; 1945-50: R. Moorsteen and R.P. Powell, The Soviet Capital Stock 1928-1962, Irwin, Illinois, 1966, p. 362; 1950-90: CIA
  • Thailand — 1820-1900: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995; 1900-50: Sompop Manarungsan, "Economic Development of Thailand, 1850-1950", University of Groningen, Ph. D. thesis, 1989
  • Turkey — 182, 1870: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995; 1923-48: T. Bulutay, Y.S. Tezel and N. Yielderim, Turkiye Milli Geliri 1923-1948, Ankara, 1974.
  • United States — 1820-1950: GDP movement from Maddison (1995a), amended for 1820–70 to include income of the indigenous population (taken to be $400 per capita in 1820 and 1870).
  • Former Yugoslavia — 1870-1909: Maddison, A. The World Economy, a Millenial Perspective, OECD, 2001; 1909-12: I. Vinski, "National Product and Fixed Assets in the Territory of Yugoslavia 1900-59" , in P. Deane, ed., Income and Wealth, Series IX, Bowes and Bowes, London, 1961, p. 221; 1920-39: I. Vinski, "National Product and Fixed Assets in the Territory of Yugoslavia 1900-59" , in P. Deane, ed., Income and Wealth, Series IX, Bowes and Bowes, London, 1961, p. 222; 1947-52: I. Vinski, "National Product and Fixed Assets in the Territory of Yugoslavia 1900-59" , in P. Deane, ed., Income and Wealth, Series IX, Bowes and Bowes, London, 1961, p. 223

Dit artikel hergebruiken

De tekst en de grafieken mogen vrij worden herpubliceerd, vertaald en bewerkt onder CC BY 4.0: vermeld BigCapital.org als bron, met een link naar deze pagina. Gegevens van andere aanbieders houden hun eigen licentie (zie de bronnen hieronder). Zo vermeld je de bron

Bron: BigCapital.org — “Onopgeloste economische raadsels”, https://bigcapital.org/nl/articles/economic-mysteries/

Taal

EnglishBahasa IndonesiaDeutschEspañolFrançaisItalianoNederlandsPolskiPortuguêsTürkçeРусскийУкраїнська日本語한국어简体中文