BigCapital beta

Artykuł · Gospodarka

Nierozwiązane zagadki ekonomii

W ekonomii są pytania, do których są wskazówki i podejrzani, ale brak wyroku. Oto zagadki w liczbie 6, każda z dowodami: długoterminowa stopa procentowa spadła z 13,9% w 1981 do 0,89% w 2020, wahania wzrostu gospodarczego USA zmalały o 57% po 1984, a udział płac w dochodach firm jest o 15,8% poniżej średniej z lat 1947–1999. Ekonomiści mają podejrzanych w każdej sprawie. Żadna nie jest zamknięta.

Zaktualizowano o dane: paź 202614 min czytania

Sprawy na tablicy
6

otwarte: 2, ponownie otwarte: 2, częściowo wyjaśnione: 2. Żadna nie jest zamknięta.

Długoterminowa stopa na dnie z 2020
0,89%

w dół z 13,9% w 1981; 2026 dotychczas: 4,54%

Wahania wzrostu gospodarczego USA po 1984
−57%

typowe kwartalne wahanie: 4,8 pkt przed, 2,1 w 1984–2007

Ceny konsumpcyjne rocznie, 2007–2019
1,7%

podczas gdy podaż pieniądza M2 rosła w tempie 6,2% rocznie: brakująca inflacja

Udział płac w dochodach firm
−15,8%

3 kw. 2026 wobec średniej z lat 1947–1999; najniżej od 1947

Ekonomia zamknęła wiele spraw: dlaczego ceny szybują, gdy pieniądz drukuje się taczkami, dlaczego handel się opłaca, dlaczego runy na banki się rozprzestrzeniają. Akta poniżej są inne. W każdych jest wyraźna wskazówka w danych, kilku szanowanych podejrzanych i ekonomiści, którzy całe kariery spędzili na oskarżaniu to jednego, to drugiego. Przedstawiamy dowody i podejrzanych. Sprawcy nie wskazujemy.

Słowo o pieczątkach. Otwarta: brak uzgodnionej odpowiedzi. Częściowo wyjaśniona: większość ekonomistów przyjmuje część podejrzanych, a o resztę wciąż się spiera. Ponownie otwarta to pieczątka nadawana przez dane, nie przez nas: świeże liczby ożywiły sprawę, która zdążyła ucichnąć.

Sprawa 01Ponownie otwartaA. W. Phillips, 1958 · Samuelson i Solow, 1960

Znikająca krzywa Phillipsa

Niskie bezrobocie oznaczało kiedyś rosnące ceny. Potem ta zależność zniknęła.

W 1958 roku A. W. Phillips wykazał, że w Wielkiej Brytanii w latach 1861–1957 płace nominalne rosły szybciej w latach, gdy bezrobocie było niskie. W 1960 roku Paul Samuelson i Robert Solow narysowali wersję amerykańską, z cenami zamiast płac, i zaproponowali decydentom „menu”: trochę więcej inflacji za trochę mniejsze bezrobocie. Dekada (lata 1960) pasowała do tego menu: w rocznych danych USA każdy punkt procentowy mniejszego bezrobocia szedł w parze z około 1,15 pkt proc. więcej inflacji (korelacja −0,84).

Potem menu się rozpadło. W dekadzie (lata 1970, lata 1980 i lata 1990) nachylenie zrobiło się wręcz dodatnie: inflacja i bezrobocie rosły i malały razem, jak ostrzegali Milton Friedman i Edmund Phelps w latach 1967–68. Gdy ludzie oczekują inflacji, wliczają ją w płace i ceny, a kompromis znika. Najdziwniejsza była dekada (lata 2010): bezrobocie spadło z 9,6% w 2010 do 3,7% w 2019, a inflacja mieściła się między 0,1% a 3,1%. Nachylenie: +0,08, czyli linia niemal płaska.

Potem nadeszła dekada (lata 2020). Przy bezrobociu spadającym do 3,6% w 2023 inflacja sięgnęła 8,0% w 2022, a w tej dekadzie dotychczas nachylenie wynosi −0,80, czyli jest około 10 razy większe niż w dekadzie (lata 2010). Czy krzywa wróciła zza grobu, czy pandemia, splątane łańcuchy dostaw i szok energetyczny tylko sprawiły, że wygląda na żywą?

Dowód A−1,15nachylenie w dekadzie (lata 1960): podręcznikowe nachylenie
Dowód B+0,08nachylenie w dekadzie (lata 2010), najpłaskiej ze wszystkich dekad
Dowód C−0,80nachylenie w dekadzie (lata 2020) dotychczas
Jeden rokDopasowanie: podręcznikowe nachylenieDopasowanie: nachylenie w przeciwną stronę
Każdy punkt to rok: średnia roczna stopa bezrobocia w poziomie, inflacja (zmiana średniorocznego CPI) w pionie. Te same skale w każdym panelu. Linia: dopasowanie metodą najmniejszych kwadratów w obrębie dekady. Dane: U.S. Bureau of Labor Statistics, pobrane z FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis (domena publiczna)
Dekady w liczbach
DekadaBezrobocie, średnioInflacja, średnioNachylenieKorelacja
lata 19501950–19594,5%2,1%−0,50−0,27
lata 19601960–19694,8%2,3%−1,15−0,84
lata 19701970–19796,2%7,1%+0,33+0,14
lata 19801980–19897,3%5,6%+0,20+0,08
lata 19901990–19995,8%3,0%+0,44+0,43
lata 20002000–20095,5%2,6%−0,70−0,86
lata 20102010–20196,2%1,8%+0,08+0,22
lata 2020*2020–20254,8%3,9%−0,80−0,60

Nachylenie: zmiana inflacji, w punktach procentowych, towarzysząca wzrostowi bezrobocia o jeden punkt procentowy; wartość ujemna oznacza podręcznikowy kompromis. * Dekada niezakończona: dotychczas pełne lata.

Podejrzanigłówne wyjaśnienia, w kolejności bez związku z winą

  1. #1Zakotwiczone oczekiwaniaFriedman, 1968 · Phelps, 1967Gdy ludzie ufają, że bank centralny utrzyma inflację blisko celu, firmy i pracownicy ustalają ceny i płace według niego, a nie według liczby osób bez pracy.
  2. #2GlobalizacjaRogoff, 2003Import i globalne łańcuchy dostaw ograniczają ceny, jakie mogą żądać krajowe firmy, choćby krajowy rynek pracy był napięty.
  3. #3Fed ukrywa krzywąMcLeay i Tenreyro, 2019Bank centralny, który schładza gospodarkę za każdym razem, gdy inflacja rośnie, wymazuje tę zależność z danych, nawet jeśli pod spodem wciąż działa.
  4. #4Wygięta krzywaWłasna krzywa Phillipsa z 1958 roku była wygiętaInflacja może prawie nie reagować, dopóki są bezczynni pracownicy, i skoczyć, gdy miejsc pracy bardzo trudno obsadzić, co pasowałoby zarówno do spokojnych lat 2010., jak i do skoku z lat 2021–22.
  5. #5Zła miaraspór o stopę naturalnąStopa bezrobocia może nie uwzględniać luzów, takich jak ludzie, którzy przestali szukać pracy, a sama „naturalna” stopa może się przesuwać, przesuwając całą krzywą.

StatusPonownie otwartaPłaskie dekady sprawiły, że sprawa wyglądała na zamkniętą; dekada (lata 2020) ją otworzyła na nowo. Z pandemią w danych nikt jeszcze nie odróżni powrotu od zbiegu okoliczności.

Sprawa 02Częściowo wyjaśnionaStock i Watson, 2002 · Bernanke, 2004

Wielka Stabilizacja

Około 1984 gospodarka USA nagle się uspokoiła. Nikt tego nie ogłosił i nikt nie potrafi powiedzieć z pewnością dlaczego.

Zmierz, jak bardzo skacze kwartalny wzrost realnego PKB: jego odchylenie standardowe, w punktach wzrostu w ujęciu rocznym. W okresie 2 kw. 1947–4 kw. 1983 wynosiło 4,8, a w okresie 1 kw. 1984–4 kw. 2007 tylko 2,1, czyli mniej o 57%. Recesje też stały się rzadkie: w 37 latach wcześniej rozpoczęło się ich 8 recesji, a w 24 latach spokoju 2.

James Stock i Mark Watson nazwali to Wielką Stabilizacją w 2002 roku; w 2004 roku Ben Bernanke, wówczas członek zarządu Fedu, wygłosił znane przemówienie, w którym zasługę przypisał, przynajmniej częściowo, lepszej polityce pieniężnej. W ciągu czterech lat nadeszła najgłębsza recesja od lat 30., a w 2020 najostrzejszy spadek kwartalny w danych od 1947: −28,0 w ujęciu rocznym w 2 kw. 2020. Największy skok, +34,9, przypadł na 3 kw. 2020.

Czy więc spokój się skończył? Od 2008 wahania wynoszą 5,7, ale po pominięciu kwartałów pandemii z lat 2020–2021 kurczą się do 2,3, czyli mniej więcej tak spokojnie jak w czasie samej Stabilizacji (2,1). Najspokojniejsze pięciolecie w danych skończyło się w 4 kw. 2019 (wahanie 1,1); ostatnie pięciolecie, do 3 kw. 2026, daje 1,8.

Dowód A4,8typowe wahanie, 2 kw. 1947 – 4 kw. 1983
Dowód B2,1typowe wahanie, 1 kw. 1984 – 4 kw. 2007
Dowód C2,3od 2008, z pominięciem 2020–2021
Kwartał wzrostuKwartał spadkuTypowy zakres epokiRecesja (NBER)
Słupki: wzrost realnego PKB w każdym kwartale, w ujęciu rocznym; słupki przekraczające ±20 pkt są ucięte i opisane. Zacieniony pas: typowy zakres w danej epoce (jej średnia ± jedno odchylenie standardowe). Pasek poniżej: zmienność w ciągu poprzednich pięciu lat; im ciemniejszy kolor, tym burzliwiej. Dane: U.S. Bureau of Economic Analysis, pobrane z FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis (domena publiczna) Daty recesji: NBER Business Cycle Dating Committee
Zmienność w poszczególnych epokach
EpokaTypowe wahanie (odch. std., pkt)Średni wzrost, w ujęciu rocznymRozpoczęte recesje
Przed2 kw. 1947 – 4 kw. 19834,83,7%8
Wielka Stabilizacja1 kw. 1984 – 4 kw. 20072,13,3%2
Od 20081 kw. 2008 – 3 kw. 20265,72,2%2
To samo, z pominięciem 2020–20211 kw. 2008 – 3 kw. 20262,3——

Podejrzanigłówne wyjaśnienia, w kolejności bez związku z winą

  1. #1Lepsza polityka pieniężnaClarida, Galí i Gertler, 2000Od czasów Paula Volckera Fed zwalczał inflację wcześniej i mocniej, więc boomy i załamania były mniejsze.
  2. #2SzczęścieStock i Watson, 2002Mniejsze wstrząsy cen ropy, żywności i wydajności: spokojniejszy świat, nie mądrzejszy. Burze z lat 2008 i 2020 dobrze pasują do tego podejrzanego.
  3. #3Mądrzejsze zapasyMcConnell i Perez-Quiros, 2000Komputery i dostawy just-in-time ograniczyły wahania zapasów, które dawniej wzmacniały każdy cykl.
  4. #4Przewaga usługpogląd o zmianie strukturyFryzjerzy, oprogramowanie i opieka zdrowotna wahają się mniej niż huty stali i fabryki samochodów.
  5. #5Łatwiejszy kredytDynan, Elmendorf i Sichel, 2006Gospodarstwa domowe i firmy mogły się zadłużać w złych kwartałach, aż sam dług stał się szokiem w 2008.

StatusCzęściowo wyjaśnionaWiększość badań przypisuje zasługę zarówno lepszej polityce, jak i szczęściu, a spór dotyczy proporcji. Lata 2008 i 2020 dostarczyły obozowi „szczęścia” nowych dowodów.

Sprawa 03Ponownie otwartaBernanke, 2005 · Summers, 2013

Wielki spadek stóp procentowych

W okresie 39 lat cena pożyczania pieniędzy spadała niemal bez przerwy. Nikt nie jest zgodny co do przyczyn.

Szereg Roberta Shillera dla długoterminowej stopy procentowej w USA sięga 1871. Najwyższy był w 1981: 13,9%. W kolejnych 39 latach spadała w 25 z nich, jak schody w dół, do 0,89% w 2020, czyli najniższy poziom ze wszystkich 155 pełnych lat w danych.

Część spadku nie jest zagadką: inflacja też spadła, a pożyczkodawcy żądają mniej, gdy spodziewają się mniejszego wzrostu cen. W ciągu dziesięciu lat do 1981 ceny rosły w tempie 8,6% rocznie, a w ciągu dziesięciu lat do 2020 1,7%. To tłumaczy około 6,9 z tych 13,0 pkt proc. Pozostałe 6,1 pkt proc. to spadek realnej stopy, ceny samego czasu, obserwowany w większości bogatych krajów mniej więcej w tym samym czasie. Ta część jest zagadką.

Potem trend się odwrócił. Dotychczas w 2026 długoterminowa stopa wynosi średnio 4,54% (paź 2026: 5,24%), czyli o 3,6 pkt proc. powyżej minimum, a więc najwyższy poziom roczny od 2007. Czy trwający 39 lat spadek był jednorazowy, czy siły, które za nim stały, znów pociągną stopy w dół?

Dowód A13,9%rok szczytu, 1981
Dowód B0,89%dno, 2020
Dowód C4,54%2026 dotychczas
Długoterminowa stopa, średnia rocznaInflacja z poprzednich 10 lat, rocznie
Średnie roczne z miesięcznej długoterminowej stopy: od 1953 rentowność 10-letnich obligacji skarbowych, wcześniej rentowności długoterminowych obligacji rządowych; 2026 to średnia z jego 10 dotychczasowych miesięcy. Linia przerywana: średnia roczna inflacja z poprzednich dziesięciu lat. Różnica między liniami to przybliżona stopa realna. Dane: Robert J. Shiller, Yale University
Długoterminowa stopa według dekad
DekadaŚrednia stopaNajwyższy rokNajniższy rok
lata 18701871–18794,87%5,53%18734,13%1879
lata 18801880–18893,58%3,87%18803,44%1889
lata 18901890–18993,49%3,73%18933,12%1899
lata 19001900–19093,47%3,83%19093,13%1900
lata 19101910–19194,26%4,72%19193,94%1910
lata 19201920–19293,98%5,02%19203,34%1927
lata 19301930–19392,93%3,51%19322,29%1939
lata 19401940–19492,32%2,47%19432,09%1940
lata 19501950–19593,03%4,33%19592,40%1954
lata 19601960–19694,67%6,67%19693,88%1961
lata 19701970–19797,50%9,44%19796,16%1971
lata 19801980–198910,60%13,91%19817,68%1986
lata 19901990–19996,66%8,55%19905,26%1998
lata 20002000–20094,46%6,03%20003,26%2009
lata 20102010–20192,40%3,21%20101,80%2012
lata 2020*2020–20263,18%4,54%20260,89%2020

* Dekada niezakończona.

Podejrzanigłówne wyjaśnienia, w kolejności bez związku z winą

  1. #1Globalna nadwyżka oszczędnościBernanke, 2005Oszczędności z Chin, krajów eksportujących ropę i innych krajów z nadwyżkami napłynęły do bezpiecznych obligacji i zbiły ich rentowności.
  2. #2Starzenie się społeczeństwCarvalho, Ferrero i Nechio, 2016Dłuższe życie i mniej młodych kredytobiorców: więcej osób oszczędza na emeryturę, mniej zaciąga pożyczki.
  3. #3Długotrwała stagnacjaSummers, 2013, za Hansenem, 1938Wolniejszy wzrost wydajności i liczby ludności zostawia mniej opłacalnych projektów, więc oszczędności czekają przy coraz niższych stopach.
  4. #4Niedobór bezpiecznych aktywówCaballero, Farhi i Gourinchas, 2017Świat chce więcej bezpiecznych obligacji, niż emitują bezpieczne rządy; ich ceny rosną, a rentowności spadają.
  5. #5Nadwyżka oszczędności bogatychMian, Straub i Sufi, 2021Rosnąca część dochodów trafia do ludzi, którzy oszczędzają większość z nich.
  6. #6Banki centralnepogląd o QELata stóp bliskich zera i skupu obligacji trzymały długoterminowe stopy w dole, choć spadek zaczął się dekady przed QE.

StatusPonownie otwartaPodejrzani wyjaśniają powolny spadek w ciągu dekad. Wzrost od 2020 ma własnych podejrzanych: inflację, wysokie zadłużanie się rządów, boom inwestycyjny. W żadnej z tych spraw nie ma wyroku.

Sprawa 04Częściowo wyjaśnionaIrving Fisher, 1911 · Janet Yellen, 2017

Sprawa brakującej inflacji

Po 2008 roku pieniądza przybywało szybko przez dekadę, a ceny prawie tego nie zauważyły. Po 2020 przybywało go jeszcze szybciej i tym razem ceny zareagowały.

Od 4 kw. 2007 do 4 kw. 2019 Rezerwa Federalna skupiła obligacje za biliony dolarów (luzowanie ilościowe, QE), a podaż pieniądza M2, czyli gotówka plus depozyty bankowe, rosła w tempie 6,2% rocznie: pomnożyła się przez 2,05. Monetaryzm starej daty mówił, że ceny podążą za nią. Ceny konsumpcyjne rosły w tempie 1,7% rocznie. W 2017 roku prezes Fedu Janet Yellen publicznie nazwała niedobór inflacji zagadką.

Pieniądz nie zniknął, tylko zwolnił. Równanie wymiany Irvinga Fishera mówi, że pieniądz × szybkość obiegu = ceny × realna produkcja, gdzie szybkość obiegu to liczba razy w roku, jaką przeciętny dolar z M2 płaci za PKB. Szybkość obiegu w USA osiągnęła szczyt 2,19 w 3 kw. 1997, a do 2 kw. 2020 spadła do 1,13. W księdze poniżej nowy pieniądz każdej epoki jest rozbity na to, co za niego kupiono: wyższe ceny, większą realną produkcję albo nic, bo leżał bez ruchu.

Potem przyszły lata 4 kw. 2019 – 4 kw. 2022. M2 wzrosła o 26,8% w roku do lutym 2021, najszybciej od początku serii w 1960, i tym razem ceny podążyły za nią: ceny konsumpcyjne wzrosły o 9,0% w roku do czerwcu 2022, najwięcej od listopadzie 1981. Od 4 kw. 2022 historia biegnie w odwrotną stronę: pieniądza przybywało tylko w tempie 2,3% rocznie, a szybkość obiegu rosła w tempie 3,3% rocznie. Pieniądz, który leżał bez ruchu, wrócił do pracy.

Dowód A6,2%M2 rocznie, 2007–2019
Dowód B1,7%ceny konsumpcyjne rocznie, w tych samych latach
Dowód C−2,6%szybkość obiegu rocznie, w tych samych latach

Śladem pieniądza: dokąd trafił nowy pieniądz każdej epoki

M2 wzrosłaBezczynny pieniądz wydany ponownie (szybkość obiegu wzrosła)Ceny wzrosłyRealna produkcja wzrosłaLeżało bez ruchu (szybkość obiegu spadła)
Dla każdej epoki górny słupek pokazuje, co wpłynęło (wzrost M2 plus bezczynny pieniądz wydany ponownie, gdy szybkość obiegu rosła), a dolny, dokąd to poszło (wyższe ceny, większa realna produkcja albo pieniądz, który leżał bez ruchu, gdy szybkość obiegu spadała). Stopy roczne, w kapitalizacji ciągłej, aby składniki sumowały się dokładnie. Ceny: deflator PKB. Dane: Board of Governors of the Federal Reserve System, pobrane z FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis (domena publiczna) Dane: U.S. Bureau of Economic Analysis, pobrane z FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis (domena publiczna) Dane: U.S. Bureau of Labor Statistics, pobrane z FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis (domena publiczna)
Księga w zwykłych stopach rocznych
EpokaM2Szybkość obieguCeny (deflator PKB)Realny PKBCeny konsumpcyjne (CPI)
Przed kryzysem1 kw. 1959 – 4 kw. 2007+6,9%+0,2%+3,6%+3,4%+4,2%
Lata QE4 kw. 2007 – 4 kw. 2019+6,2%−2,6%+1,5%+1,8%+1,7%
Pandemia4 kw. 2019 – 4 kw. 2022+11,8%−4,4%+4,8%+2,0%+5,0%
Po skoku4 kw. 2022 – 3 kw. 2026+2,3%+3,3%+3,0%+2,7%+3,1%

Szybkość obiegu: jak szybko podróżuje dolar

Szybkość obiegu rosła przez dekady, gdy karty, bankomaty i fundusze rynku pieniężnego pozwoliły ludziom trzymać mniej bezczynnej gotówki. Szczyt osiągnęła przy 2,19 w 3 kw. 1997, spadała przez lata niskich stóp, w 2 kw. 2020 sięgnęła 1,13, a w 3 kw. 2026 wyniosła 1,42. Dlaczego tak bardzo się zmienia, to część zagadki: zwykle rośnie wraz ze stopami procentowymi, gdy trzymanie gotówki kosztuje więcej, a spada, gdy stopy są bliskie zera.

PKB w cenach bieżących podzielony przez M2 (średnią kwartału), w każdym kwartale. Dane: Board of Governors of the Federal Reserve System, pobrane z FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis (domena publiczna) Dane: U.S. Bureau of Economic Analysis, pobrane z FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis (domena publiczna)

Podejrzanigłówne wyjaśnienia, w kolejności bez związku z winą

  1. #1Rezerwy, nie wydatkipogląd bankowyQE płaciło za obligacje rezerwami bankowymi, które nigdy nie opuszczają systemu bankowego; czeki pomocowe z lat 2020–21 trafiły natomiast na konta gospodarstw domowych.
  2. #2Tanie w trzymaniuBaumol, 1952 · Tobin, 1956Przy stopach bliskich zera trzymanie gotówki kosztuje prawie nic, więc ludzie i firmy trzymali jej więcej, a szybkość obiegu spadała.
  3. #3Zakotwiczone oczekiwaniapogląd o wiarygodnościWszyscy oczekiwali około 2% i zachowywali się odpowiednio, aż szoki z 2021 roku przełamały czar.
  4. #4Niewykorzystane moce kontra niedoborypogląd popytowo-podażowyPo 2008 roku były bezczynni pracownicy i fabryki; w 2021 niedobory układów scalonych, zatkane porty i szok energetyczny.
  5. #5Szybkość obiegu jest po prostu niestabilnakrytycy monetaryzmuPieniądz i ceny rozchodzą się na całe lata; w 2000 roku Fed przestał ustalać przedziały docelowe wzrostu podaży pieniądza.

StatusCzęściowo wyjaśnionaWiększość ekonomistów obwinia niskie stopy i bezczynne rezerwy za spokojne lata 2010., a mieszankę popytu i podaży za lata 2021–22. Ile ważył każdy czynnik, wciąż jest przedmiotem sporu.

Sprawa 05OtwartaKaldor, 1961 · Karabarbounis i Neiman, 2014

Malejący udział płac

Ekonomiści traktowali kiedyś udział pracowników w całym torcie jako stałą natury. Nie jest nią.

W 1961 roku Nicholas Kaldor zaliczył stały udział płac do „stylizowanych faktów” wzrostu gospodarczego. W amerykańskim biznesie przez pół wieku rzeczywiście mieścił się w wąskim paśmie: udział dochodu wypłacanego jako płace, pensje i świadczenia (indeks BLS, 2017 = 100) wynosił średnio 111,3 w latach 1947–1999 i nigdy nie spadł poniżej 106,8.

Od 2000 wynosi średnio 101,8. W 3 kw. 2026 stał na poziomie 93,7, czyli 15,8% poniżej dawnej średniej, najniższy odczyt od początku serii w 1947. Innymi słowy: od 1 kw. 2000 do 3 kw. 2026 produkcja na godzinę wzrosła o 71%, a płaca na godzinę, liczona w cenach tego, co firmy sprzedają, o 42%.

Dowód A111,3średni indeks, 1947–1999
Dowód B93,7ostatni odczyt, 3 kw. 2026
Dowód C+42%płaca na godzinę w cenach produkcji od 1 kw. 2000, wobec +71% dla produkcji na godzinę
Udział płac (indeks, 2017 = 100)Średnia z lat 1947–1999Recesja (NBER)
Indeks BLS wynagrodzeń pracowników jako udziału w produkcji sektora pozarolniczego w cenach bieżących, 2017 = 100, dane kwartalne. Linia przerywana: średnia z lat 1947–1999. Zacieniowane: recesje. Dane: U.S. Bureau of Labor Statistics, pobrane z FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis (domena publiczna) Daty recesji: NBER Business Cycle Dating Committee
Udział płac według dekad
DekadaŚredni indeksWobec średniej z lat 1947–1999
lata 19401947–1949114,4+2,8%
lata 19501950–1959113,1+1,6%
lata 19601960–1969112,0+0,6%
lata 19701970–1979111,1−0,2%
lata 19801980–1989110,4−0,8%
lata 19901990–1999109,0−2,1%
lata 20002000–2009106,6−4,2%
lata 20102010–201999,5−10,6%
lata 2020*2020–202697,8−12,1%

* Dekada niezakończona: kwartały do 3 kw. 2026.

Produkcja na godzinę i płaca na godzinę

Ta sama historia jako nożyce. Obie linie zaczynają od 100 w 1 kw. 1947. Produkcja na godzinę to to, co wytwarza godzina pracy; płaca na godzinę w cenach produkcji to to, co ta godzina zarabia, liczone w tych samych cenach. Ich stosunek to udział płac, więc każdy prześwit między nimi to część zysków, która trafiła gdzie indziej.

Produkcja na godzinęPłaca na godzinę, w cenach produkcji
Indeksy, 1 kw. 1947 = 100. Płaca na godzinę w cenach produkcji = produkcja na godzinę × udział płac (obie serie BLS). Dane: U.S. Bureau of Labor Statistics, pobrane z FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis (domena publiczna)

Podejrzanigłówne wyjaśnienia, w kolejności bez związku z winą

  1. #1Tańsze maszynyKarabarbounis i Neiman, 2014Gdy komputery i sprzęt tanieją, firmy zastępują pracę ludzi pracą kapitału.
  2. #2GlobalizacjaElsby, Hobijn i Şahin, 2013Produkcja pracochłonna przeniosła się za granicę, a groźba przeniesienia obniżała płace w kraju.
  3. #3Firmy-supergwiazdyAutor, Dorn, Katz, Patterson i Van Reenen, 2020Rynki, na których zwycięzca zgarnia większość, kierują sprzedaż do kilku szczupłych, bardzo zyskownych firm z niewielkim zatrudnieniem jak na swoją skalę.
  4. #4Słabsza siła przetargowapogląd instytucjonalnyMniej członków związków zawodowych i mniej konkurujących pracodawców w wielu miastach zostawia pracownikom mniejszą część zysków.
  5. #5PomiarRognlie, 2015 · Koh, Santaeulàlia-Llopis i Zheng, 2020Amortyzacja, mieszkania, oprogramowanie i inne aktywa niematerialne oraz wynagrodzenia osób samozatrudnionych zniekształcają liczby; część spadku może być księgowością.

StatusOtwartaUdział spadł w wielu krajach; ile z tego to technologia, handel, siła rynkowa, a ile księgowość, nie jest rozstrzygnięte.

Sprawa 06OtwartaSolow, 1956 · Pritchett, 1997

Spóźnione doganianie bogatych przez biedne kraje

Teoria mówi, że biedne kraje powinny dogonić bogate. Przez dekady dane odmawiały współpracy.

Model wzrostu Roberta Solowa (1956) zakłada, że tam, gdzie maszyn brakuje, każda nowa dodaje więcej, więc biedniejsze kraje powinny rosnąć szybciej i zmniejszać dystans. Tymczasem od 1960 do 2000 tylko 23 z 74 krajów w biedniejszej połowie spośród 149 w danych Maddison Project rosło szybciej na osobę niż Stany Zjednoczone, które osiągnęły 2,4% rocznie. W 1997 roku Lant Pritchett streścił to długie spojrzenie w tytule: „Divergence, Big Time”.

Od 2000 do 2022 było to 68 z 83. Większość biedniejszej połowy wreszcie doganiała USA. Część zmiany to spowolnienie Stanów Zjednoczonych, z 2,4% rocznie do 1,1%; część to przyspieszenie biedniejszych krajów: ich mediana wzrostu zmieniła się z 1,4% rocznie na 2,7%.

We wszystkich krajach łącznie związek między dochodem na starcie a późniejszym wzrostem jest słaby w obu epokach: dziesięciokrotnie bogatszy start szedł w parze z +0,32 pkt wzrostu rocznie w 1960–2000 i −0,46 w 2000–2022. Znak zmienił się z rozbieżności na zbieżność, ale punkty leżą daleko od linii (korelacja −0,13).

Dowód A31%biedniejszych krajów rosło szybciej niż USA w 1960–2000
Dowód B82%tak było w 2000–2022
Dowód C1,1%wzrost USA na osobę rocznie od 2000, wobec 2,4% wcześniej
Biedniejsza połowa na starcieBogatsza połowaWzrost USA
Każdy punkt to kraj: PKB na osobę na początku epoki (skala logarytmiczna, 2011 dolarów międzynarodowych) w poziomie, wzrost na osobę rocznie w pionie. Linia przerywana: wzrost USA. Niebieski: biedniejsza połowa na starcie. Dane: Maddison Project Database 2023 (Bolt i van Zanden), CC BY 4.0 · źródła pierwotne · obliczenia: BigCapital
Dwie epoki w liczbach
EpokaKrajeWzrost USA rocznieBiedniejsza połowa rośnie szybciej niż USAMediana wzrostu, biedniejsza połowaMediana wzrostu, bogatsza połowaNachylenie (pkt na dziesięciokrotnie bogatszy start)
1960–20001492,36%23 / 7431%1,35%2,30%+0,32
2000–20221661,11%68 / 8382%2,66%1,88%−0,46

Podejrzanigłówne wyjaśnienia, w kolejności bez związku z winą

  1. #1Lepsza politykaKremer, Willis i You, 2022Spokojniejsza inflacja, lżejsze długi i bardziej otwarty handel w wielu biedniejszych krajach od lat 90.
  2. #2Apetyt Chinpogląd o boomie surowcowymBoom w Chinach podniósł popyt i ceny ropy, metali i płodów rolnych, które sprzedaje wiele biedniejszych krajów.
  3. #3Technologia przeskakująca etapypogląd o dyfuzjiTelefony komórkowe, internet i tani sprzęt rozprzestrzeniły się znacznie szybciej niż dawniej koleje i elektrownie.
  4. #4Bogaci zwolnilipogląd o spowolnieniuCzęść doganiania to spowolnienie samego bogatego świata, a nie sprint biednych.
  5. #5Warunkowe od zawszeBarro, 1991 · Mankiw, Romer i Weil, 1992Biedne kraje doganiają dopiero wtedy, gdy mają wykształcenie, oszczędności i instytucje; potrzeba było czasu, by dość wielu z nich te warunki spełniło.

StatusOtwartaCzy doganianie od 2000 to nowa epoka, czy chwilowy skutek boomu surowcowego, wciąż jest przedmiotem sporu.

Pytania, które zadają ludzie

Czym jest krzywa Phillipsa i czy wciąż działa?

To kompromis między bezrobociem a inflacją, który A. W. Phillips odkrył w 1958 roku: mniej ludzi bez pracy, szybciej rosnące płace i ceny. W rocznych danych USA z dekady (lata 1960) każdy punkt procentowy mniejszego bezrobocia szedł w parze z około 1,15 pkt proc. więcej inflacji; w dekadzie (lata 2010) nachylenie wynosiło +0,08, czyli prawie nic; w dekadzie (lata 2020) dotychczas wynosi −0,80. Ekonomiści spierają się, czy krzywa jest martwa, płaska, czy tylko ukryta przez banki centralne.

Dlaczego stopy procentowe tak długo były tak niskie?

Nikt nie wie na pewno. Długoterminowa stopa w USA spadła z 13,9% w 1981 do 0,89% w 2020. Niższa inflacja tłumaczy około 6,9 z tych 13,0 pkt proc.; resztę przypisuje się globalnej nadwyżce oszczędności, starzeniu się społeczeństw, wolniejszemu wzrostowi, niedoborowi bezpiecznych aktywów, oszczędnościom bogatych i skupowi obligacji przez banki centralne, w proporcjach, o które wciąż się spierają. Dotychczas w 2026 stopa wynosi średnio 4,54%.

Dlaczego QE nie wywołało inflacji?

Głównie dlatego, że nowy pieniądz był trzymany, a nie wydawany. Od 4 kw. 2007 do 4 kw. 2019 M2 rosła w tempie 6,2% rocznie, ale jej szybkość obiegu spadała w tempie 2,6% rocznie, więc wydatki rosły znacznie wolniej niż pieniądz, a ceny konsumpcyjne rosły w tempie 1,7% rocznie. Samo QE tworzyło rezerwy bankowe, które zostają wewnątrz systemu bankowego. W latach 2020–21 nowy pieniądz trafił bezpośrednio do gospodarstw domowych, w czasie niedoborów podaży, a ceny konsumpcyjne wzrosły o 9,0% w roku do czerwcu 2022.

Czym była Wielka Stabilizacja?

Spokojny okres w gospodarce USA od 1984 do 2007: typowe wahanie kwartalnego wzrostu PKB (jego odchylenie standardowe, w ujęciu rocznym) spadło z 4,8 pkt do 2,1, a recesje stały się rzadkie i łagodne. Zakończył ją kryzys 2008. Jeśli jednak pominąć kwartały pandemii, wahania od 2008 wynoszą 2,3, więc to, czy spokój naprawdę się skończył, jest samo przedmiotem sporu.

Dlaczego udział płac maleje?

Nikt nie wie dokładnie. Indeks BLS udziału płac w dochodach amerykańskich firm wynosił średnio 111,3 w 1947–1999, a w 3 kw. 2026 stał na poziomie 93,7. Głównymi podejrzanymi są tańsze maszyny i oprogramowanie, globalizacja, kilka bardzo zyskownych firm-supergwiazd, słabsza siła przetargowa pracowników i problemy z pomiarem; badania nie są zgodne co do wagi każdego z tych czynników.

Zgłębij temat

Jak obliczane są liczby

  • Stopa bezrobocia (UNRATE), ceny konsumpcyjne (CPI-U, CPIAUCSL), produkcja na godzinę (OPHNFB) i udział płac (PRS85006173) w sektorze pozarolniczym: U.S. Bureau of Labor Statistics, pobrane z FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis. Praca rządu USA, domena publiczna.
  • Realny PKB (GDPC1) i PKB w cenach bieżących (GDP): U.S. Bureau of Economic Analysis, National Income and Product Accounts, pobrane z FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis. Praca rządu USA, domena publiczna.
  • Podaż pieniądza M2 (M2SL): Board of Governors of the Federal Reserve System, H.6 Money Stock Measures, pobrane z FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis. Domena publiczna. Seasonally adjusted. The Fed changed the definition in May 2020 (savings deposits moved into M1 and stayed in M2).
  • Daty recesji: National Bureau of Economic Research (NBER), Business Cycle Dating Committee, US Business Cycle Expansions and Contractions.
  • Długoterminowa stopa procentowa (od 1953 rentowność 10-letnich obligacji skarbowych, wcześniej rentowności długoterminowych obligacji rządowych) i ceny konsumpcyjne w USA od 1871: Robert J. Shiller, Online Data, Yale University.
  • PKB na osobę według krajów: Maddison Project Database, wersja 2023, autorstwa Jutty Bolt i Jana Luitena van Zandena (Groningen Growth and Development Centre, University of Groningen), licencja CC BY 4.0. Cytowanie: MPD version 2023: Bolt, Jutta and Jan Luiten van Zanden (2024). Maddison style estimates of the evolution of the world economy: A new 2023 update. Journal of Economic Surveys, 1–41, doi:10.1111/joes.12618. Tempa wzrostu, mediany i nachylenia to obliczenia BigCapital.
  • Krzywa Phillipsa: średnie roczne miesięcznej stopy bezrobocia i CPI-U; inflacja to zmiana średniorocznego CPI względem roku poprzedniego. Rok jest uwzględniany, jeśli ma co najmniej 11 opublikowanych miesięcy (dane za paź 2025 nigdy nie zostały opublikowane i je pominięto). Nachylenie i korelacja: metoda najmniejszych kwadratów dla inflacji względem bezrobocia w obrębie każdej dekady kalendarzowej, która ma co najmniej 5 pełnych lat.
  • Zmienność: odchylenie standardowe kwartalnego wzrostu realnego PKB w ujęciu rocznym, ((ten kwartał ÷ poprzedni kwartał)⁴ − 1). Epoki: 2 kw. 1947 – 4 kw. 1983, 1 kw. 1984 – 4 kw. 2007 (przełom datowany przez Kim i Nelsona, 1999, oraz McConnella i Pereza-Quirosa, 2000) i od 2008. Pasek wykorzystuje 20 kwartałów do danej daty. Recesje: daty NBER, każda liczona w epoce, w której się zaczęła.
  • Długoterminowa stopa: średnie roczne z miesięcznej długoterminowej stopy Shillera; 2026 to średnia z jego 10 dotychczasowych miesięcy. Inflacja sprzed danego roku: złożona roczna stopa wzrostu CPI Shillera w ciągu 120 miesięcy do grudnia (lub ostatniego miesiąca). Stopa minus ta inflacja to przybliżona, oglądana wstecz stopa realna.
  • Księga: średnie kwartalne z miesięcznej M2; szybkość obiegu = PKB w cenach bieżących ÷ M2; ceny = deflator PKB (PKB w cenach bieżących ÷ realny PKB), więc pieniądz × szybkość obiegu = ceny × realna produkcja zachodzi dokładnie. Słupki używają stóp w kapitalizacji ciągłej, 100 × ln(koniec ÷ początek) ÷ lata, aby składniki się sumowały; tekst i tabela podają zwykłe stopy roczne. Ceny konsumpcyjne: średnie kwartalne CPI-U. Granice epok (kwartały): 1 kw. 1959, 4 kw. 2007, 4 kw. 2019, 4 kw. 2022, 3 kw. 2026.
  • Udział płac: indeks BLS (2017 = 100) wynagrodzeń pracowników względem produkcji sektora pozarolniczego w cenach bieżących. Płaca na godzinę w cenach produkcji = produkcja na godzinę × udział płac, oba jako indeksy. Średnie dotyczą kwartałów.
  • Doganianie: kraje z szacunkami Maddisona w obu latach epoki; byłe państwa publikowane obok swoich następców są pominięte (SUN, CSK, YUG). Wzrost: złożona roczna stopa realnego PKB na osobę. Biedniejsza połowa: kraje poniżej mediany dochodu na starcie danej epoki. Nachylenie: metoda najmniejszych kwadratów dla wzrostu względem logarytmu dziesiętnego dochodu na starcie.
  • Pieczątki: „Otwarta” i „Częściowo wyjaśniona” podsumowują stan literatury ekonomicznej tak, jak go odczytujemy. „Ponownie otwarta” jest ustalana przez dane: dla krzywej Phillipsa, gdy nachylenie ostatniej dekady jest ujemne i co najmniej 2 razy większe niż w poprzedniej dekadzie, dla stóp procentowych, gdy średnia ostatniego roku jest o 2 pkt proc. lub więcej powyżej minimum.
  • To historia i statystyka, nie prognoza. Nic tutaj nie jest poradą inwestycyjną.
Źródła pierwotne szacunków Maddison Project

Maddison Project prosi, aby przy pokazywaniu jego danych na wykresach cytować wszystkie prace źródłowe. Oto one, tak jak wymienia je baza: najpierw źródła dodane od 2013 roku, potem własne źródła Angusa Maddisona (2010).

Źródła dodane od 2013 roku

  • GDP pc: 2008 - 2022: Total Economy Database the Conference Board for all countries included in TED. Otherwise UN national accounts statistics
  • Population sources
  • 1990 onward Total Economy Database the Conference Board for all countries included in TED. Otherwise UN national accounts statistics
  • Argentina — 1800 - 1870: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307 (updated data); 1870 - 1900: Bertola, L and Ocampo, J.A. (2012) The Economic Development of Latin America since Independence. Oxford, Oxford U.P
  • Belgium — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1500- 1846: Buyst, E. (2011), “Towards Estimates of Long Term Growth in the Southern Low Countries, ca.1500-1846”, Results presented at the Conference on Quantifying Long Run Economic Development, Venice, 22-24 March, 2011
  • Bulgaria — 1892-1945: Ivanov, M. (2006). “Bulgarian National Income between 1892 and 1924,” Bulgarian National Discussion Papers DP/54/2006
  • Bosnia and Herzegovina — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project
  • Bolivia (Plurinational State of) — 1846-1950: Herranz-Loncán, A. and Peres-Cajías (2016). “Bolivian GDP per capita since the mid-nineteenth century” Cliometrica 10: 99-128
  • Brazil — 1800 - 1870: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307 (updated data); 1850–1899: Barro, R.J. and J.F. Ursua, (2008). “Macroeconomic Crises since 1870” Brookings Papers on Economic Activity, Economic Studies Program, The Brookings Institution, vol. 39(1 (Spring), pages 255-350
  • Switzerland — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1850-2011: Stohr, Christian (2016), Trading Gains: new estimates of Swiss GDP, 1851-2008. Economic History Working Papers, 245/2016. London School of Economics and Political Science, Economic History Department, London, UK
  • Chile — 1810–2004: Díaz, J.B. Lüders, R. and Wagner, G. (2007) Economia Chilena 1810 - 2000, Producto total y sectorial una nueva mirada, Pontificia universidad Catolica de Chile, Insituto de Economia, Documeno de Trabajo no. 315
  • China — 1000-1661: Broadberry, S.N., Guan, Hanhui and David Daokui Li (2018), “China, Europe and the Great Divergence: a Study in Historical National Accounting, 980-1850”, Journal of Economic History, 78, 4, 955-1000; 1661–1933: Broadberry, S.N., Guan, Hanhui and David Daokui Li (2018), “China, Europe and the Great Divergence: a Study in Historical National Accounting, 980-1850”, Journal of Economic History, 78, 4, 955-1000; 1661–1933: Xu, Y. Z. Shi, B. van Leeuwen, Y Ni, Z Zhang, and Y Ma, (2016) 'Chinese National Income, ca. 1661-1933', Australian Economic History Review 57(3), 368–393; 1952–2008: Wu, Harry X. (2014), “China’s growth and productivity performance debate revisited – Accounting for China’s sources of growth with a new data set” The Conference Board Economics Program Working Paper Series EWP#14-01.
  • Colombia — 1800 - 1870: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307 (updated data); 1870 - 1923: Bertola, L and Ocampo, J.A. (2012) The Economic Development of Latin America since Independence. Oxford, Oxford U.P.
  • Czechoslovakia — 1993 -: Based on GDP and population data for their successor states
  • Cuba — 1690–1895: Santamaria Garcia, A. (2005). Las Cuentas nacionales de Cuba, 1960 - 2005', mimeo; 1902–1958: Ward, M. and Devereux, J. (2012), “The Road Not Taken: Pre-Revolutionary Cuban Living Standards in Comparative Perspective” Journal of Economic History, 72(1): 104–132
  • Germany — 1500-1850: Pfister, U. (2022). Economic Growth in Germany, 1500–1850. The Journal of Economic History, 82(4), 1071–1107
  • Ecuador — 1833-1938: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307. (updated data). We use the growth rate between 1933 and 1938 from Prados de la Escosura (2009) and link that to the 1939 level of Maddison’s original estimates.
  • Egypt — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 700 – 1500: Pamuk, Ş. and M. Shatzmiller (2011). “Real Wages and GDP per capita in the Medieval Islamic Middle East in Comparative Perspective, 700-1500”, paper presented at the 9th Conference of the European Historical Economics Society, Dublin, September 2-3, 2011.; 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
  • Spain — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1270-1850: Álvarez-Nogal, C. and L. Prados de la Escosura (2013). "The Rise and Fall of Spain (1270-1850)," Economic History Review, 66, 1, 1-37, using their annual benchmarks; 1850–2011: Prados de la Escosura, L. (2017), Spanish Economic Growth, 1850-2015 (London: Palgrave Macmillan)
  • Finland — 1600–1860: Eloranta, J., Voutilainen, M. and Nummela, I. (2016). “Estimating Finnish Economic Growth Before 1860” mimeo.
  • France — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1276–1800: Ridolfi, L., & Nuvolari, A. (2021). L’histoire immobile? A reappraisal of French economic growth using the demand-side approach, 1280–1850. European Review of Economic History, 25(3), 405–428
  • United Kingdom — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1252–1700 (England): Broadberry, S.N., B. Campbell, A. Klein, M. Overton and B. van Leeuwen (2015), British Economic Growth 1270-1870 Cambridge: Cambridge University Press.; 1700–1870: Broadberry, S.N., B. Campbell, A. Klein, M. Overton and B. van Leeuwen (2015), British Economic Growth 1270-1870 Cambridge: Cambridge University Press.
  • Ghana — 1885-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.
  • Greece — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1833-1913: Kostelenos G., S. Petmezas, D. Vasiliou, E. Kounaris and M. Sfakianakis, (2007), "Gross Domestic Product 1830-1939", Sources of Economic History of Modern Greece: Quantitative data and statistical series 1830-1939, Historical Archives of the National Bank of Greece, Athens.
  • Croatia — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project
  • Indonesia — 1815 – 1880 (Java): Van Zanden (2012). “Economic Growth in Java 1815-1939: The Reconstruction of the Historical National Accounts of a Colonial Economy”, Maddison-Project Working Paper WP-3.; 1880-2008: Van der Eng, P. (2010). The Sources of Long-Term Economic Growth in Indonesia, 1880-2008”, Explorations in Economic History, 47: 294-309
  • India — 1600–1870: Broadberry, S.N., Custodis, J. and Gupta, B. (2015), “India and the great divergence: an Anglo-Indian comparison of GDP per capita, 1600–1871” Explorations in Economic History, 55: 58-75.
  • Iran (Islamic Republic of) — 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
  • Iraq — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 700 – 1500: Pamuk, Ş. and M. Shatzmiller (2011). “Real Wages and GDP per capita in the Medieval Islamic Middle East in Comparative Perspective, 700-1500”, paper presented at the 9th Conference of the European Historical Economics Society, Dublin, September 2-3, 2011.; 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
  • Iceland — 1870-1945: Jonsson, G. (1998). The gross domestic product of Iceland, 1870-1945. Nordiska Historiska Nasjonalregnkaper, Artikkelsamling from Workshop IV, Solstrand 13-15 NOvember 1998.
  • Israel — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91
  • Italy — 1451-1861: Chilosi, D., & Ciccarelli, C. (2023). Italy in the Great Divergence: What Can We Learn from Engel’s Law (SSRN Scholarly Paper 4514091).; 1861-1871 (North Italy): Malanima, P. (2010), “The long decline of a leading economy: GDP in central and northern Italy, 1300–1913” European Review of Economic History 15 (2): 169–219.; 1871-1990: Baffigi, A. (2011).”Italian National Accounts, 1861-2011”, Banca d’Italia Economic History Working Papers 18.
  • Jamaica — 1850 - 1938: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307 (updated data)
  • Jordan — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
  • Japan — 724-1874: Bassino, Jean-Pascal & Broadberry, Stephen & Fukao, Kyoji & Gupta, Bishnupriya & Takashima, Masanori, (2018). "Japan and the Great Divergence, 730-1874," CEI Working Paper Series 2018-13, Center for Economic Institutions, Institute of Economic Research, Hitotsubashi University; 1874-1940: Fukao, K., Bassino, J.-P., Makino, T., Paprzycki, R., Settsu, T., Takashima, M., and Tokui, J. (2015) Regional Inequality and Industrial Structure in Japan: 1874-2008, Tokyo: Maruzen Publishing.
  • Kenya — 1904-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.
  • Republic of Korea — 1911-1990: Cha, M.S., Kim, N.N., Park, K.-J., Park, Y. (Eds.) (2020), Historical Statistics of Korea. Studies in Economic History, New York: Springer Publishing
  • Lebanon — 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
  • Liberia — 1845-1950: Gardner, L. (2022). Sovereignty without Power: Liberia in the Age of Empires, 1822-1980. Cambridge University Press.
  • Mexico — 1550–1812: Arroyo Abad, L. and J.L. van Zanden (2016), “Growth under Extractive Institutions? Latin American Per Capita GDP in Colonial Times” Journal of Economic History 76(4): 1182–1215.; 1812–1870: Prados de la Escosura, L., (2009), ‘Lost decades? Economic performance in post-independence Latin America’, Journal of Latin America Studies, 41, pp. 279–307. (updated data); 1870-1895: Bértola, L., & Ocampo, J. A. (2012). The Economic Development of Latin America since Independence. Oxford University Press, Table A.2; 1895–2003: Barro, R.J. and J.F. Ursua, (2008). “Macroeconomic Crises since 1870” Brookings Papers on Economic Activity, Economic Studies Program, The Brookings Institution, vol. 39(1 (Spring), pages 255-350
  • TFYR of Macedonia — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project
  • Montenegro — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project
  • Malawi — 1904-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.
  • Malaysia — 1900-1939: Nazrin Shah, S. (2017). Charting the Economy: Early 20th Century Malaya and Contemporary Malaysian Contrasts, Oxford University Press
  • Nigeria — 1885-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.
  • Netherlands — 1348–1807 (Holland): Van Zanden, J. L. and van Leeuwen, B. (2012), ‘Persistent but not consistent: the growth of national income in Holland 1347–1807’, Explorations in Economic History, 49 (2012), pp. 119–30.; 1807-1913: Smits, J.P., E. Horlings and J.L. van Zanden (2000). The Measurement of Gross National Product and its Components 1800-1913 (Groningen Growth and Development Centre Monograph series no 5).
  • Norway — 1820–1930: Grytten, O.H. (2015). Norwegian gross domestic product by industry 1830 - 1930, Norges Bank Working paper 19/2015. Population from Maddison (2006)
  • Panama — 1906–1945: De Corso, G. (2013). El crecimiento economico de Venuzuela, Desde la Oligarquia Conservadora Hasta La Revolucion Bolivariana: 1830-2012. Uno Vision cuantitativa *: Venezuelan Economic Growth From The Conservative Oligarchy To The Bolivarian Revolution (1830-2012), Revista De Historia Económica / Journal of Iberian and Latin American Economic History, 31(3), 321-357. doi:10.1017/S0212610913000190
  • Peru — 1600–1812: Arroyo Abad, L. and J.L. van Zanden (2016), “Growth under Extractive Institutions? Latin American Per Capita GDP in Colonial Times” Journal of Economic History 76(4): 1182–1215.; 1812–1870: Seminario, B. (2015). El Desarrallo de la Economía Peruana en la Era Moderna, Universidad de Pacifico, Lima; 1870-1901: Bertola, L and Ocampo, J.A. (2012) The Economic Development of Latin America since Independence. Oxford, Oxford U.P, Table A2
  • Poland — 1409–1913: Malinowski, M. and Van Zanden (2017), “National income and its distribution in preindustrial Poland in a global perspective” Cliometrica, Volume 11, Issue 3, pp 375–40
  • D.P.R. of Korea — 1911-1940: Cha, M.S., Kim, N.N., Park, K.-J., Park, Y. (Eds.) (2020), Historical Statistics of Korea. Studies in Economic History, New York: Springer Publishing.; 1990-2011: Cha, M.S., Kim, N.N., Park, K.-J., Park, Y. (Eds.) (2020), Historical Statistics of Korea. Studies in Economic History, New York: Springer Publishing.
  • Portugal — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 1530–1850: Palma, N., & Reis, J. (2019). From Convergence to Divergence: Portuguese Economic Growth, 1527–1850. The Journal of Economic History, 79(2), 477-506. doi:10.1017/S0022050719000056
  • Romania — 1862–1995: Axenciuc, V. (2012). Produsul intern brut al Romaniei, Vol. 1, Institutl de Economie Nationala, Bucarest; 1915-1919 & 1949: Voinea, L., Cojocaru, A., Costache, B., Grigoraș, V., Lovin, H., Neagu, C., Orțan, D., & Tănase, A. (2019). One Hundred Years of Honesty: Recovering the Lost Memory of the Romanian Economy 1918-2018.
  • Russia — 1860-1885: Kuboniwa, M. (2019). Estimating GDP and Foreign Rents of the Oil and Gas Sector in the Soviet Union and Present-Day Russia. In M. Kuboniwa, Y. Nakamura, K. Kumo, & Y. Shida (Eds.), Russian Economic Development over Three Centuries: New Data and Inferences (pp. 421–438). Springer.
  • Saudi Arabia — 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
  • Singapore — 1900–1959: Sugimoto, I. (2011), Economic growth of Singapore in the twentieth century: historical GDP estimates and empirical investigations, Economic Growth Centre Research Monograph ser., 2, http://www.worldscibooks.com/economics/7858.html (accessed on 30 Jan. 2013).
  • Serbia — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project
  • Former USSR — 1860-1885: Kuboniwa, M. (2019). Estimating GDP and Foreign Rents of the Oil and Gas Sector in the Soviet Union and Present-Day Russia. In M. Kuboniwa, Y. Nakamura, K. Kumo, & Y. Shida (Eds.), Russian Economic Development over Three Centuries: New Data and Inferences (pp. 421–438). Springer.; 1885-1913: Gregory, P. R. (1982). Russian National Income, 1885–1913, Cambridge: Cambridge University Press; 1913-1928: Markevich, A. and M. Harrison (2011). “Great War, Civil War, and Recovery: Russia's National Income, 1913 to 1928”, The Journal of Economic History, Volume 71 (3): 672 – 703, table 6.; 1991 -: Based on GDP and population data for their successor states
  • Slovenia — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project
  • Sweden — 1300–1560: Krantz, O. (2017) “Swedish GDP 1300-1560 A Tentative Estimate” Lund Papers in Economic History: General Issues; No. 152.; 1560–1950: Schön, L., and O. Krantz (2015) “New Swedish Historical National Accounts since the 16th Century in Constant and Current Prices” Lund Papers in Economic History no. 140
  • Syrian Arab Republic — 1820, 1870, 1913, 1950: Pamuk, S. (2006), Estimating Economic Growth in the Middle East since 1820, The Journal of Economic History, vol 66, no. 3, pp. 809 - 828
  • Turkey — 1: Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91; 700 - 1820: Pamuk, Ş. and M. Shatzmiller (2011). “Real Wages and GDP per capita in the Medieval Islamic Middle East in Comparative Perspective, 700-1500”, paper presented at the 9th Conference of the European Historical Economics Society, Dublin, September 2-3, 2011; Milanovic, B. (2006), “An estimate of average income and inequality in Byzantium around year 1000,” Review of Income and Wealth 52 (3).; 1500-1820: Pamuk, S. (2009). “Estimating GDP per capita for the Ottoman Empire in a European Comparative Framework, 1500-1820”, paper presented at the XVth World Economic History Congress, August 2009, Utrecht
  • Taiwan, Province of China — 1820 - 1940: Fukao, K., D. Ma and T. Yuan (2007). Real GDP in Pre-War East Asia: A 1934-36 Benchmark Purchasing Power Parity Comparison with the U.S. Review of Income and Wealth, 53 (3): 503 - 537. Trend from original Maddison estimates applied to benchmark for 1934/36
  • Uganda — 1906-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.
  • Uruguay — 1800-1870: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307. (updated data); 1870–2014: Bèrtola, L. (2016). El PIB per Capita de Uruguay 1870 - 2016: una reconstruccion. PHES working paper No 48
  • United States — 1650 - 1790: McCusker, John J., ‘Colonial Statistics’, Historical Statistics of the United States: Earliest Time to the Present, in S. B. Carter, S. S. Gartner, M. R. Haineset al. New York, Cambridge University Press. V-671.; 1790 - 1870: Sutch, R. (2006). National Income and Product. Historical Statistics of the United States: Earliest Time to the Present, in S. B. Carter, S. S. Gartner, M. R. Haineset al. New York, Cambridge University Press III-23-25.; 1800-1830: Prados de la Escosura, L. (2009). “Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America,” Journal of Latin America Studies 41: 279–307. (updated data)
  • Venezuela (Bolivarian Republic of) — 1830–2012: De Corso, G. (2013). El crecimiento economico de Venuzuela, Desde la Oligarquia Conservadora Hasta La Revolucion Bolivariana: 1830-2012. Uno Vision cuantitativa *: Venezuelan Economic Growth From The Conservative Oligarchy To The Bolivarian Revolution (1830-2012), Revista De Historia Económica / Journal of Iberian and Latin American Economic History, 31(3), 321-357. doi:10.1017/S0212610913000190
  • Former Yugoslavia — 1952-2008: Milanovic (2011). Estimates provided to the Maddison-Project; 2008 -: Based on GDP and population data for their successor states
  • South Africa — 1700–1900 (Cape Colony): Fourie, J. and Van Zanden, J.L. (2013). GDP in the Dutch Cape Colony: the Nationals Accounts of a Slave-Based Society, South African Journal of Economics, vol. 81 (4): 467 - 490
  • Zambia — 1906-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.
  • Zimbabwe — 1914-1950: Broadberry, S., & Gardner, L. (2022). Economic growth in Sub-Saharan Africa, 1885–2008: Evidence from eight countries. Explorations in Economic History, 83, 101424.

Źródła pierwotne Angusa Maddisona (2010)

  • Argentina — 1900-1913: Unpublished annual estimates supplied by ECLA/CONADE. and quinquennial averages published in El Desarrollo Económico de la Argentina, ECLA, Mexico, 1959, p. 15;; 1913-1950: IEERAL, "Estadísticas de la evolución económica de Argentina, 1913-84", Estudios, Buenos Aires, July-September, 1986.
  • Australia — 1820-1828: Butlin, N.G. 'Our 200 Years', Queesland Calendar, 1988; 1828-1860: N.G. Butlin, "Contours of the Australian Economy 1788-1860", Australian Economic Review, Sept. 1986, pp. 112-13;; 1861-1938/9: N.G. Butlin, Australian Domestic Product, Investment and Foreign Borrowing 1861-1938/9, Cambridge, 1962,pp.460-1; amdended as indicated in N.G. Butlin, Investment in Australian Economic Development 1861-19000, Cambridge, 1964, p. 453 and with revised deflator shown in M.W. Butlin, A Preliminary Annual Databae 1900/1901 to 1973/1974, Discussion Paper 7701, Reserve Bank of Australia, 1977, p. 41; 1938/9-1950: from expenditure aggregates in 1966/7 prices in M.W. Butlin, RS/FLW/, p.85.
  • Austria — 1830-1913: Kausel, "Oster-reichs Volkseinkommen 1830 bis 1913" in Geschichte und Ergebnisse der zentralen amtlichen Statistik in Österreich 1829-1979, Beitrage zur österreichischen Statistik, Heft 550, Vienna, 1979, pp. 692-3.; 1913-50: A. Kausel, N. Nemeth, and H. Seidel, "Oster-reichs Volkseinkommen, 1913-63", Monatsberichte des Osterreichischen Institutes für Wirtschaftsforschung, 14th Sonderheft, Vienna, August 1965, p. 38 and 42;
  • Belgium — 1846-1913: J. Gadisseur, "Contribution à l'étude de la production agricole en Belgique de 1846 à 1913", Revue belge d'histoire contemporaine, vol. IV, 1-2, 1973,; 1913-1950: C. Carbonnelle, "Recherches sur levolution de la production en Belgique de 1900à 1957", Cahiers Economiques de Bruxelles, no. 3, April 1959, p. 358.
  • Bangladesh — 1900-1950: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995
  • Brazil — 1900-1950: A. Maddison and Associates, The Political Economy of Poverty, Equity and Growth: Brazil and Mexico, Oxford University Press, New York 1992;
  • Canada — 1820-1850: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995; 1851-70: O.J. Firestone, "Canada's Changing Economy in the Second Half of the 19th Century", NBER, New York, 1957, processed, amended for 1820–70 to include income of the indigenous population (taken to be $400 per capita in 1820 and 1870); 1870-1926: M.C. Urquart and Associates, ed., Gross National Product, Canada 1870-1926: The Derivation of the Estimates, McGill Queen's University Press, Montreal, 1993, pp. 11-12 and 24-5,; 1926-1950: Statistics Canada, National Income and Expenditure Accounts, vol. 1, The Annual Estimates 1926-1974, Ottawa, 1975, p. 323. 1960 onwards from OECD, National Accounts.
  • Colombia — 1929 - 1950: CEPAL, Series Historicas del Crecimiento de America Latina, Santiago, 1978
  • Czechoslovakia — 1820-1913: A. Kausel, "Österreichs Volkseinkommen 1830 bis 1913", in "Geschichte und Ergebnisse der zentralen amtlichen Statistik in Österreich 1829-1979", Beiträge zum Osterreichischen Statistik, 550, Vienna, 1979.; 1913-37: F.L. Pryor, Z.P. Pryor, M. Stadnik, and G.J. Staller "Czechoslovakia Aggregate Production in the Inter-war Period", Review of Income and Wealth, March 1971, p.36.; 1937-50: G. Lazarcik, "Czechoslovak Gross National Product by Sector of Origin and Final Use, 1937, and 1948-65"", Occasional Paper 26, Research Project on National Income in East Central Europe, New York, 1969.
  • Denmark — 1820-1947: S.A. Hansen, Okonomisk vaekst i Danmark, vol. II, Institute of Economic History, Copenhagen, 1974, pp. 229-32; 1947-50: Soren Larsen, "Reviderede tidsserier for produktionsvaerdi og bruttofaktorindkomst for perioden 1947- 65", CBS, Copenhagen, 1992, mimeographed.
  • Germany — 1850-1950: Hoffmann, Grumbach and Hesse, op. cit., pp. 454-5.
  • Finland — 1860-1960: R. Hjerppe, The Finnish Economy 1860-1985: Growth and Structural Change, Bank of Finland, Helsinki, 1989, pp. 198-200.
  • France — 1850-1913: Toutain, Le Produit interieur de la France de 1789 a 1982, Presses Universitaires de Grenoble, 1987; 1920-1950: Toutain, Le Produit interieur de la France de 1789 a 1982, Presses Universitaires de Grenoble, 1987
  • United Kingdom — 1870-1950: C.H. Feinstein, National Income Expenditure and Output of the United Kingdom 1855-1965, Cambridge, 1972
  • Greece — 1913-1929: C. Clark, Conditions of Economic Progress, 3rd edition, Macmillan, London, 1957; 1929-38 GNP at factor cost from Ekonomikos Tachydromos, 22 May 1954; 1938-50 from OEEC, Europe and the World Economy, Paris 1960, p.116.; 1929-1950: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995
  • Hungary — 1870-1913: L. Katus, "Economic Growth in Hungary during the Age of Dualism (1867-1913)" in E. Pemlenyi, ed., Social Economic Research in the History of East Central Europe, Akademiai Kiado, Budapest, 1970, p.108 and J. Komlos, The Habsburg Monarchy as a Customs Union, Princeton, 1983, pp. 291-3; 1900-42: A. Eckstein, "National Income and Capital Formation in Hungary, 1900-50", in S. Kuznets, ed., Income and Wealth, series V GNP index, Bowes and Bowes, London, 1955, p. 175; 1938-50: from L. Czirjak, "Hungarian GNP by Sectors of Origin of Product and End Uses, 1938 and 1946-67", Occasional Paper 43, Research Project on East Central Europe, New York, 1973.
  • India — 1870-1900: A. Heston, "National Income", in D. Kumar and M. Desai, Cambridge Economic History of India, vol. 2, Cambridge, 1983, p. 397.; 1900-46: A. Maddison, "Alternative Estimates of the Real Product of India, 1900-46", Indian Economic and Social History Review, 22, 2, 1985.; 1946-50: A. Maddison, Class Structure and Economic Growth: India and Pakistan Since the Moghuls, Allen and Unwin, London, 1971, p. 169.
  • Ireland — 1820, 1870, 1913: MPD 2013, Bolt and Van Zanden, 2014, The Maddison Project: collaborative research on historical national accounts. The Economic History Review, 67(3), 627–651; 1913-1926: P. Deane (1968), and Feinstein, 1972; 1926-1950: K.A. Kennedy, Productivity and Industrial Growth: The Irish Experience, Oxford University Press, 1971, p. 3.
  • Republic of Korea — 1820, 1870: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995
  • Myanmar — 1901-1938: "Trends of Economic Growth and Income Distribution in Burma 1870-1940", Journal of the Burma Research Society, 1964, p. 144; 1938-1950: E.E. Hagen, On the Theory of Social Change, Dorsey, Homewood, Illinois, 1962, Table 18-1,
  • Netherlands — 1913-1950: C.A. van Bochove and T.A. Huitker, "Main National Accounting Series, 1900-1986", CBS Occasional Paper, No. 17, The Hague, 1987.
  • Norway — 1930-1950: Central Bureau of Statistics Norway, 1970 and Maddison, A. Monintoring the World Economy, 1995
  • New Zealand: — 1870-1939: K. Rankin, "New Zealand's Gross National Product: 1859-1939, Review of Income and Wealth, March 1992, pp. 60-1., 1870 amended to include indigenous population (taken to be $400 per capita); 1939-50: C. Clark, The Conditions of Economic Progress, third edition, Macmillan, London, 1957, pp. 171-2
  • Peru — 1900-1913: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995; 1913-1941: C.A. Bolona Behr, "Tariff Policies in Peru, 1880-1980", Ph.D. thesis, Oxford University, 1981;; 1942-1950: "Cuadros del producto interno bruto en dollares de 1950", CEPAL, Santiago, October 1962, mimeographed;; 1945-1950: Series Historicas del Crecimiento de America Latina, CEPAL, Santiago, 1978.
  • Philippines — 1820-1900: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995; 1900-1950: R.W. Hooley, "Long Term Growth of the Philippine Economy, 1902-1961", , The Philippine Economic Journal, First Semester, 1968.
  • Poland — 1913-1929: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995; 1929-1938: K. Laski, Akumulacja i spozycie w procesie uprzemyslowienia Polski Ludowej, Ksiazka i Wiedza, Warsaw, 1956, pp. 86-90; 1937-1950: T.P. Alton (1970), p. 46,
  • Portugal — 1850-1913: Pedro Lains, "How Far Can We Go? Measuring Portuguese Economic Growth (1850-1913)"; 1938-1950: R. Janes Cartado and N.E. Sequeira da Rosa, Series Longas as Contas Nacionais Portuguesas 1958-1985, Banco de Portugal, Lisbon,
  • Former USSR — 1928-40: R. Moorsteen and R.P. Powell, The Soviet Capital Stock 1928-1962, Irwin, Illinois, 1966, p. 361; 1945-50: R. Moorsteen and R.P. Powell, The Soviet Capital Stock 1928-1962, Irwin, Illinois, 1966, p. 362; 1950-90: CIA
  • Thailand — 1820-1900: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995; 1900-50: Sompop Manarungsan, "Economic Development of Thailand, 1850-1950", University of Groningen, Ph. D. thesis, 1989
  • Turkey — 182, 1870: Maddison, A. Monitoring the World Economy, 1995; 1923-48: T. Bulutay, Y.S. Tezel and N. Yielderim, Turkiye Milli Geliri 1923-1948, Ankara, 1974.
  • United States — 1820-1950: GDP movement from Maddison (1995a), amended for 1820–70 to include income of the indigenous population (taken to be $400 per capita in 1820 and 1870).
  • Former Yugoslavia — 1870-1909: Maddison, A. The World Economy, a Millenial Perspective, OECD, 2001; 1909-12: I. Vinski, "National Product and Fixed Assets in the Territory of Yugoslavia 1900-59" , in P. Deane, ed., Income and Wealth, Series IX, Bowes and Bowes, London, 1961, p. 221; 1920-39: I. Vinski, "National Product and Fixed Assets in the Territory of Yugoslavia 1900-59" , in P. Deane, ed., Income and Wealth, Series IX, Bowes and Bowes, London, 1961, p. 222; 1947-52: I. Vinski, "National Product and Fixed Assets in the Territory of Yugoslavia 1900-59" , in P. Deane, ed., Income and Wealth, Series IX, Bowes and Bowes, London, 1961, p. 223

Wykorzystaj ten artykuł

Tekst i wykresy można swobodnie publikować ponownie, tłumaczyć i adaptować na licencji CC BY 4.0: podaj BigCapital.org z linkiem do tej strony. Dane od innych dostawców zachowują własną licencję (zobacz źródła poniżej). Jak podać autora

Źródło: BigCapital.org — „Nierozwiązane zagadki ekonomii”, https://bigcapital.org/pl/articles/economic-mysteries/

Język

EnglishBahasa IndonesiaDeutschEspañolFrançaisItalianoNederlandsPolskiPortuguêsTürkçeРусскийУкраїнська日本語한국어简体中文