Sözlük · Para ve merkez bankaları
Döviz kuru
Döviz kuru, bir para biriminin başka bir para birimi cinsinden fiyatıdır: bir euro için kaç dolar ödediğiniz ya da bir dolarla kaç yen aldığınız.
Diğer adı: para birimi döviz kuru, FX kuru, forex kuru, EUR/USD
AMB referans kuru, 13 Kasım 2026
13 Kasım 2026
Sade bir dille
Avrupa'ya mı gidiyorsunuz? Havalimanında dolarınızı euroya çevirirsiniz ve tabelada "1 EUR = 1,10 USD" gibi bir şey yazar. İşte bu bir döviz kurudur: bir para biriminin başka bir para birimiyle ödenen fiyatı. Avrupa Merkez Bankası'nın 13 Kasım 2026 tarihli referans kuru bir euro için $1,1052 idi.
Çoğu büyük para birimi dalgalanır: kurları her saniye bankaların, şirketlerin ve yatırımcıların alıp satmasıyla belirlenir; daha çok insan euro isterse euro pahalanır. Bazı ülkeler ise para birimini dolara ya da euroya sabitler ve bu kuru rezervleriyle savunur.
Döviz kurları, ithalatın size neye mal olacağını ve ülkenizin ihracatının yabancılara neye mal olacağını belirler. Güçlü dolar, Amerikalılar için Avrupa tatilini ucuzlatır, Amerikan mallarını yurt dışında pahalılaştırır.
Örnek
Üç farklı kurda 50 € müze bileti
- €1 = $1,00 iken bir Amerikalıya $50,00 tutar.
- €1 = $1,20 iken $60,00 tutar: euro daha güçlü, dolar daha zayıf.
- AMB kuru $1,1052 iken (13 Kasım 2026) yaklaşık $55,26 tutar.
- Tersine çevirelim: $50'lık bir Amerikan kitabı alan bir Avrupalı, $1,00 iken €50 öder, ama $1,20 iken sadece €41,67.
Euronun 20% değer kazanması Avrupa'yı Amerikalılar için 20% pahalı, Amerika'yı Avrupalılar için ise yaklaşık altıda bir ucuz yapar.
Bir kademe daha derin
Döviz kurlarını ne hareket ettirir? Faiz oranları (para daha çok kazandığı yere akar), enflasyon (evinde değer kaybeden para yurt dışında da kaybeder), ticaret, büyüme ve düpedüz korku: küresel bir panikte yatırımcılar dolara, yene ve İsviçre frangına koşar. Kısa vadede kurlar öngörülemez biçimde zıplar; on yıllar boyunca enflasyon farklarını izleme eğilimindedir, satın alma gücü paritesinin arkasındaki fikir de budur.
Kurlar çiftler hâlinde verilir. EUR/USD $1,1052 ise bir euronun o kadar dolara mal olduğu demektir; USD/JPY ¥160,00 ise bir dolarla o kadar yen alındığı demektir. Bankalar ve döviz büroları bu piyasa kurlarının üzerine bir marj ekler; havalimanı kurunun daha kötü olmasının nedeni budur.
Euro, Ocak 1999'da $1,1789 seviyesinde işlem görmeye başladı. Ekim 2000 tarihinde $0,8252 seviyesine battı, Temmuz 2008 tarihinde $1,5990 seviyesine tırmandı. En yüksek noktasında euro, en düşük noktasına göre 94% daha fazla dolar ediyordu.
1999'dan beri dolar cinsinden euro
Bir euronun ay ay kaç dolar aldığı. $1'ın üstünde euro bir dolardan daha değerlidir; altında daha az. İki tarafta da bulundu.
Grafiğin arkasındaki rakamlar
| Tarih | Değer |
|---|---|
| Oca 1999 | 1,1610 |
| Ara 2000 | 0,8973 |
| Ara 2010 | 1,3220 |
| Ara 2020 | 1,2170 |
| Ara 2022 | 1,0590 |
| Ara 2023 | 1,0900 |
| Ara 2024 | 1,0480 |
| Ara 2025 | 1,1710 |
| Kas 2026 | 1,1170 |
Neden önemli
Her ithalatın ve yurt dışına her seyahatin fiyatını, ayrıca yurt dışına satış yapan şirketlerin kârını belirler.
Yabancı hisse senedi veya tahvil alan yatırımcılar para biriminden de kazanır ya da kaybeder: yurt dışında 10%'luk kazanç, o para birimi sizinkine karşı 10% düşerse silinip gidebilir.
Merkez bankaları onu yakından izler, çünkü düşen para birimi ithalat fiyatlarını ve enflasyonu yukarı iter.
Yaygın bir yanılgı
Efsane: Güçlü para birimi güçlü ekonominin, zayıf para birimi zayıf ekonominin işaretidir.
Gerçek: Şart değil. Döviz kurları faiz oranlarıyla ve yatırımcıların ruh hâliyle dalgalanır. Ucuz para birimi ihracatçılara ve turizme yardım eder; pahalı para birimi ithalatçılara ve yurt dışına seyahat edenlere. Bazı ülkeler zayıf para birimini bilerek tercih eder.
İnsanların sorduğu sorular
Döviz kurları nasıl belirlenir?
Çoğu büyük para birimi için, dünyanın en büyük piyasası olan ve her gün trilyonlarca doların el değiştirdiği döviz piyasasındaki arz ve talebe göre. Bazı ülkeler kurlarını başka bir para birimine sabitler ve orada tutmak için rezervlerini kullanır.
EUR/USD ne demek?
Bir euronun ABD doları cinsinden fiyatıdır: önce yazılan para birimi fiyatlanan para birimidir. 13 Kasım 2026 tarihinde AMB'nin referans kuru $1,1052 idi.
Güçlü dolar iyi mi, kötü mü?
Kim olduğunuza bağlı. İthalat alan ya da yurt dışına seyahat eden Amerikalılar ve ABD'ye satış yapan ülkeler için iyi; ABD'li ihracatçılar ve dolar borcu olan yabancı hükümetler ile şirketler için kötü.
BigCapital'de devamını okuyun
Rakamlar hakkında
- Bu sayfadaki rakamlar her gece verilerden yeniden hesaplanır; kaynaklar sayfanın sonunda listelenmiştir.
- Euro foreign exchange reference rates: European Central Bank, euro foreign exchange reference rates, time series file eurofxref-hist.zip.
- Bu sayfa bir terimi açıklar. Yatırım tavsiyesi değildir.