Sözlük · Tahviller ve faizler
Kredi spreadi
Kredi spreadi, riskli bir tahvilin aynı vadeli güvenli bir hükümet tahvilinin üzerinde ödediği fazladan getiridir: piyasanın temerrüt riski için biçtiği fiyat.
Diğer adı: getiri farkı, tahvil spreadi, Hazine’ye göre spread, temerrüt spreadi, risk primi
10 yıllık, AAA ile A arası notlu, Eki 2026: 79 baz puan. 1984 yılından beri ortalama: 1,17.
Sade bir dille
ABD hükümeti 10 yıllık borçlanma için 4% öder ve bir şirket 5,5% öderse, 1,5 puanlık fark şirketin kredi spreadidir. Yatırımcıların, şirketin ödememe ihtimali ve tahvillerinin satılmasının daha zor olması için istediği bedeldir.
Spreadler baz puan olarak, yani yüzde puanın yüzde biri olarak ifade edilir: 1,5 puan 150 baz puandır. Borçlunun kredi notu ne kadar zayıfsa, spreadi o kadar geniştir; çöp tahviller, en yüksek notlu şirketlerden çok daha fazla öder.
Spreadler korkuyla birlikte hareket eder. Eki 2026 itibarıyla yüksek kaliteli ABD şirket tahvilleri Hazine’nin 0,79 puan üzerinde getiri sağladı; bu, 1984 yılından beri görülen 1,17 ortalamasından daha dar. En geniş olduğu Eki 2008 döneminde fark 4,83 puana ulaştı.
Örnek
Bir şirketin tahvilini fiyatlandırmak
- 10 yıllık bir Hazine tahvili 4,0% getiri sağlar.
- Yatırımcılar A notlu bir şirketten 1,5 puan fazlasını ister, bu yüzden şirketin 5,5% sunması gerekir.
- Bir resesyon korkusu spreadini 3 puana açar: yeni tahvil satmak için artık 7,0% sunması gerekir ve 5,5% getirili mevcut tahvillerinin fiyatı düşer.
- $100 milyonluk 10 yıllık tahvilde, daha geniş spread ona yılda $1,5 milyon daha fazla faize mal olur.
Bir şirketin borçlanma maliyetinde şirketin kendisini yansıtan kısım Hazine getirisi değil, spreaddir.
Bir kademe daha derin
Bir spread, beklenen temerrütlerden fazlasının karşılığıdır. Yatırımcılar belirsizlik için, acele satılması daha zor tahviller için ve ABD’de şirket faizinin eyaletlerce vergilendirilip Hazine faizinin vergilendirilmemesi için de ödeme ister. Bu yüzden spreadler, neredeyse hiç temerrüde düşmeyen şirketlerde bile sıfırın üstünde kalır.
Spreadler resesyonlardan önce ve resesyonlar sırasında açılır, iyi zamanlarda daralır; bu yüzden mali stresin göstergesi olarak izlenir. Ani bir açılma, zayıf şirketleri borçlanmadan tamamen dışlayabilir.
Birkaç sürümü vardır: aynı vadeli Hazine’ye göre getiri farkı, opsiyon düzeltmeli spread (ihraççının erken geri ödeyebileceği tahviller için) ve bir tahvili temerrüde karşı sigortalamanın kredi temerrüt takası (CDS) ile maliyeti. Hepsi aynı fikri ölçer: piyasanın kredi riskini taşımak için fazladan ne istediğini.
1984’ten beri yüksek kaliteli şirket tahvillerinin kredi spreadi
AAA ile A arası notlu ABD şirketlerinin 10 yıllık getirisi eksi 10 yıllık Hazine getirisi. 2008 mali krizinde ve 2020’de yeniden fırladı; yatırımcılar kendini güvende hissettiğinde en dardır. Riskli tahvillerin spreadleri çok daha geniştir ama aynı deseni izler.
Grafiğin arkasındaki rakamlar
| Tarih | Şirket (AAA ile A arası) eksi Hazine, 10 yıllık |
|---|---|
| Oca 1984 | 0,9% |
| Ara 1990 | 1,4% |
| Ara 2000 | 1,9% |
| Ara 2010 | 1,4% |
| Ara 2020 | 1,1% |
| Ara 2022 | 1,5% |
| Ara 2023 | 1,0% |
| Ara 2024 | 0,7% |
| Ara 2025 | 0,7% |
| Eki 2026 | 0,8% |
Neden önemli
Kredi riskinin fiyatıdır: borçlanma maliyetinin kimin borçlandığına bağlı olan kısmı.
Açılan spreadler mali stresin erken bir işaretidir ve merkez bankaları bunları yakından izler.
Tahvil yatırımcıları için spread, temerrütler düşük kalırsa riski üstlenerek kazanmayı umdukları fazladan getiridir.
Yaygın bir yanılgı
Efsane: Geniş bir spread, tahvilin ucuz olduğu anlamına gelir.
Gerçek: Spreadler, yatırımcılar daha fazla risk gördüğünde açılır. Bazen haklıdırlar ve temerrütler gelir; bazen korku geçer. Spread, piyasanın ne kadar endişeli olduğunu söyler, yanılıp yanılmadığını değil.
İnsanların sorduğu sorular
Baz puan nedir?
Bir yüzde puanının yüzde biri: 0,01%. 1,5 yüzde puanlık bir spread 150 baz puandır.
Normal bir kredi spreadi nedir?
Derecesi AAA ile A arasında olan ABD şirketlerinde, Hazine tahvillerine göre 10 yıllık spread 1984 tarihinden bu yana ortalama 1,17 yüzde puan oldu. Düşük notlu şirketler daha fazla, çöp tahviller çok daha fazla öder.
Kredi spreadleri resesyonda neden açılır?
Kâr düştüğünde temerrütler artar, yatırımcılar da risk taşımaya daha az istekli hale gelir; bu yüzden daha fazla ek getiri ister. Zayıf şirketler hiç borçlanamadığını görebilir.
BigCapital'de devamını okuyun
Rakamlar hakkında
- Bu sayfadaki rakamlar her gece verilerden yeniden hesaplanır; kaynaklar sayfanın sonunda listelenmiştir.
- US recessions (NBER business cycle dates): National Bureau of Economic Research (NBER), Business Cycle Dating Committee: US Business Cycle Expansions and Contractions.
- High-quality US corporate bonds, 10-year par yield (HQM): U.S. Department of the Treasury, High Quality Market (HQM) Corporate Bond Yield Curve, series HQMCB10YRP; retrieved from FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis.
- US Treasury par yield curve rates: U.S. Department of the Treasury, Daily Treasury Par Yield Curve Rates (Interest Rate Statistics).
- S&P Composite (price, dividends, earnings, CAPE), US consumer prices and the 10-year Treasury rate: Robert J. Shiller, Online Data (shillerdata.com).
- Yüksek kaliteli şirket getirileri, AAA, AA ve A notlu tahvillere uydurulmuş Hazine'nin HQM getiri eğrisidir. 10 yıllık Hazine getirisi 1990 öncesinde GS10, sonrasında Hazine'nin günlük par getirisinin aylık ortalamasıdır.
- Bu sayfa bir terimi açıklar. Yatırım tavsiyesi değildir.