BigCapital beta

Sözlük · Hisse senetleri ve piyasalar

FAVÖK (EBITDA)

FAVÖK (EBITDA), bir şirketin faiz, vergi, amortisman ve itfa payları öncesi kârıdır: varlıklarındaki yıpranma geri eklenmiş faaliyet kârı.

Diğer adı: faiz, amortisman ve vergi öncesi kâr, OIBDA, amortisman ve itfa öncesi faaliyet kârı, düzeltilmiş FAVÖK (adjusted EBITDA)

Canlı rakamlar, her gece güncellenir

Apple’ın FAVÖK’ü
$171 mlr

Eyl 2026 tarihine kadar mali yıl: faaliyet kârı $158 mlr + amortisman ve itfa payları $13,4 mlr.

Amortisman ve itfa payının FAVÖK içindeki payı
25%

Borç verme ve sigortacılık dışındaki 441 S&P 500 şirketinin, her biri son mali yılında, amortisman ve itfa payları toplamı.

Sade bir dille

Bir pizza kurye işletmesi yılda $100.000’lık pizza satıyor. Un, peynir, maaşlar ve kira $55.000’a mal oluyor, fırınları ve motosikletleri de yılda yaklaşık $15.000 yıpranıyor. Geriye $30.000 faaliyet kârı kalıyor. Yıpranmayı geri ekleyin, $45.000 elde edersiniz: işletmenin FAVÖK’ü, yani faiz, vergi, amortisman ve itfa payları öncesi kârı.

Yıpranma neden geri eklenir? Fırınların ve motosikletlerin maliyeti $45.000 olsun ve üç yıl dayansın: paraları satın alındıkları gün dükkândan çıkmış olsa da her yıl maliyetlerinin $15.000’ı kârdan düşülür (buna amortisman denir). İtfa payı, yazılım ya da başka bir şirketten satın alınan müşteri listesi gibi dokunamayacağınız şeyler için aynı işi yapar. FAVÖK, işletmenin bu giderlerden önce, borç verenlere ödenen faizden ve devlete ödenen vergiden önce ne kazandığını gösterir.

Bir de OIBDA ile karşılaşırsınız: amortisman ve itfa payları öncesi faaliyet kârı. Aynı fikrin sıkı uygulanmış hâlidir: faaliyet kârı artı amortisman ve itfa payları, başka hiçbir şey yok. ABD hisseleri sayfalarımız FAVÖK’ü böyle hesaplar, her şirketin dosyalarından.

Örnek

Apple’ın FAVÖK’ü, yıllık raporundan

Buradaki her sayı Apple’ın 2026 mali yılına, yani Eyl 2026 tarihine kadar olan yıla ait 10-K raporunda yer alır.

  1. Gelir: $479 mlr.
  2. Ürünlerin, araştırmanın ve şirketi yürütmenin maliyetinden sonra faaliyet kârı: $158 mlr.
  3. Nakit akış tablosundan amortisman ve itfa payları: $13,4 mlr.
  4. FAVÖK = $158 mlr + $13,4 mlr = $171 mlr, yani gelire oranı 36%.
  5. Vergiler ve her şeyden sonra net kâr: $132 mlr.
  6. Serbest nakit akışı, faaliyetlerden gelen nakit eksi ekipman ve binalara harcanan $9,04 mlr: $136 mlr.

Apple’da amortisman ve itfa paylarının FAVÖK içindeki oranı 8%. Borç verme ve sigortacılık dışındaki S&P 500 şirketlerinde, toplam olarak, bu oran 25%.

Bir kademe daha derin

FAVÖK resmî bir rakam değildir. ABD muhasebe kuralları (GAAP) faaliyet kârını ve net kârı tanımlar, FAVÖK’ü tanımlamaz; bu yüzden şirketler ve analistler onu kendi yöntemleriyle hesaplar. Sıkı sürüm olan OIBDA, faaliyet kârı artı amortisman ve itfa paylarıdır. Daha gevşek sürüm net kârdan başlar ve faiz, vergi, amortisman ve itfa paylarını geri ekler; o zaman faaliyet kârı ile net kâr arasında yer alan her şey içeride kalır: nakitten elde edilen faiz, yatırımlardan kâr ya da zarar, bir fabrikanın satışından gelen tek seferlik kazanç. Çoğu şirkette ikisi birbirine yakındır, ama hepsinde değil.

Şirketler, alıcılar ve borç verenler FAVÖK’ü haklı nedenlerle sever. Farklı borçlara, vergi yüklerine ve ekipman yaşlarına sahip işletmeleri karşılaştırır ve kâr rakamlarının en büyüğüdür, ki bu da zarar vermez. Borç verenler kaldıraçı borcun FAVÖK’e bölümü olarak ölçer ve bunun için kredi sözleşmelerine sınırlar yazar; devralma fiyatları da onun katları olarak söylenir: FD/FAVÖK.

Basın bültenleri çoğunlukla düzeltilmiş FAVÖK’ü gösterir; bu, şirketin tek seferlik ya da nakit olmayan dediği giderleri de dışarıda bırakır: yeniden yapılandırma, hukuki uzlaşmalar, hisse olarak ödenen maaşlar. Bazı düzeltmeler makuldür, ama neyin dışarıda bırakılacağına şirket karar verir ve düzeltilmiş FAVÖK bir GAAP rakamı değildir. ABD kuralları, şirketlerin onun yanında net kâra nasıl bağlandığını göstermesini şart koşar.

FAVÖK’ün ne kadarı amortisman, sektöre göre

Amortisman ve itfa paylarının FAVÖK içindeki payı, her sektörün tüm S&P 500 şirketleri toplanarak. Payın büyük olduğu yerde FAVÖK, bir işletmeyi faaliyet kârından çok daha kârlı gösterir: enerji santralleri, boru hatları, petrol kuyuları ve binalar yıpranır, yenilerini yapmak da gerçek paraya mal olur. Energy sektöründe bu oran 43%; endeksin tamamında 25%.

Her şirketin son mali yılı (çoğunlukla 2025), 10-K raporundan: amortisman ve itfa payları ÷ FAVÖK (faaliyet kârı, ya da faaliyet kârı bildirilmiyorsa vergi öncesi kâr, + D&A). Bankalar, diğer borç verenler, sigortacılar ve FAVÖK’ü negatif şirketler hariç; buradaki Finans sektörü ödeme ağları, borsalar, varlık yöneticileri ve borç vermeyen diğer şirketlerdir.
Grafiğin arkasındaki rakamlar
FAVÖK içinde D&A, %
Energy43%
Real Estate43%
Utilities43%
Materials37%
Consumer Discretionary37%
Communication Services26%
Health Care26%
Consumer Staples23%
Industrials22%
Information Technology15%
Financials13%

Neden önemli

Çoğu devralma fiyatının ve birçok kredi sözleşmesinin arkasındaki kâr rakamıdır: alıcılar ve borç verenler FAVÖK katlarıyla konuşur.

Farklı borçlara, vergi oranlarına ve amortisman kurallarına sahip şirketleri karşılaştırır; net kâr bunu yapmaz.

Neyi dışarıda bıraktığını bilmek, parlatılmış rakamlara karşı korur: bir şirket sağlıklı bir FAVÖK gösterip yine de nakit yakabilir.

Yaygın bir yanılgı

Efsane: FAVÖK, bir şirketin kazandığı nakittir.

Gerçek: FAVÖK nakit değildir. Yeni ekipmana harcanan parayı (sermaye harcaması), gerçekten ödenen faiz ve vergileri, satılmamış mallarda ve ödenmemiş müşteri faturalarında bağlı kalan nakdi yok sayar. Warren Buffett bir keresinde Berkshire Hathaway hissedarlarına yazdığı bir mektupta, yöneticilerin “sermaye harcamalarını diş perisinin ödediğini” düşünüp düşünmediğini sormuştu. Sahiplerin çekebileceği nakit için serbest nakit akışına bakın: faaliyetlerden gelen nakit akışı eksi sermaye harcamaları.

İnsanların sorduğu sorular

FAVÖK ile OIBDA arasındaki fark nedir?

OIBDA, faaliyet kârı artı amortisman ve itfa paylarıdır, başka hiçbir şey yok. FAVÖK ise çoğu zaman net kârdan hesaplanır; faiz, vergi, amortisman ve itfa payları geri eklenir, bu yüzden nakitten elde edilen faiz, yatırım kazançları ya da tek seferlik bir satış gibi faaliyet dışı kalemleri de içinde tutar. Çoğu şirkette ikisi yakındır; OIBDA ikisinden daha sıkı olanıdır.

FAVÖK faaliyet kârıyla aynı şey midir?

Hayır. Faaliyet kârı (EBIT’e, yani faiz ve vergi öncesi kâra yakındır) amortisman ve itfa paylarından sonra gelir; FAVÖK onları geri ekler, bu yüzden en az onun kadar büyüktür. Apple’ın 2026 mali yılı: faaliyet kârı $158 mlr, FAVÖK $171 mlr.

Şirketler neden düzeltilmiş FAVÖK bildirir?

İşletmeyi tek seferlik ya da nakit olmayan saydıkları giderler olmadan göstermek için; örneğin yeniden yapılandırma ya da hisse olarak ödenen maaşlar. Yardımcı olabilir, ama neyin dışarıda bırakılacağını şirket seçer; bu yüzden ABD kurallarının yanında şart koştuğu net kâra uzlaştırma tablosunu da okuyun.

BigCapital'de devamını okuyun

Rakamlar hakkında

  • Bu sayfadaki rakamlar her gece verilerden yeniden hesaplanır; kaynaklar sayfanın sonunda listelenmiştir.
  • Apple Inc.: SEC EDGAR XBRL company facts and submissions (financials); Wikipedia List of S&P 500 companies (sector, sub-industry, headquarters, dates).
  • S&P 500 constituents: Wikipedia, "List of S&P 500 companies", revision 1384572480, constituents table; CIKs checked against SEC company_tickers.json.
  • Bu sitede FAVÖK: faaliyet kârı (faaliyet kârı satırı bildirmeyen şirketler için vergi öncesi kâr) artı nakit akış tablosundaki amortisman ve itfa payları; her şirketin SEC’e verdiği dosyalardan. Şirketlerin kendi FAVÖK’ü farklı olabilir: çoğu net kârdan başlar ya da tek seferlik kalemleri düzeltir.
  • Sektör grafiği ve S&P 500 payı her şirketi bir kez sayar (GOOGL ve GOOG gibi iki hisse sınıfı tek şirkettir), son mali yılında. Bankalar, diğer borç verenler ve sigortacılar dışarıda bırakılır, çünkü faiz onların işinin parçasıdır; FAVÖK’ü negatif olan şirketler de öyle.
  • Bu sayfa bir terimi açıklar. Yatırım tavsiyesi değildir.

Dil

EnglishBahasa IndonesiaDeutschEspañolFrançaisItalianoNederlandsPolskiPortuguêsTürkçeРусскийУкраїнська日本語한국어简体中文